Ереван, 20.Ноябрь.2026,
00
:
00
ВАЖНО

Սվաստիկա. ի՞նչ է այն խորհրդանշում և ի՞նչ կապ ունի հայերի հետ

ЛАЙФ

Մենք գիտենք, որ...

Սվաստիկան եղել է հիտլերյան Գերմանիայի խորհրդանիշը և ասոցացվում է դաժանության, տանջանքների և մահվան հետ:

Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:

Պարզվում է՝ այս խորհրդանիշը շատ հին պատմություն ունի: Անգամ հիմա շատ ժողովուրդների մոտ այն օգտագործվում  է և խորհրդանշում է շարժում, կյանք, արև, Աստված, բարեկեցություն և այլն:

Սվաստիկա բառը ծագում է սանսկրիտերեն սվաստի բառից, որը նշանակում է «ողջունում», «հաջողության մաղթում», սա կյանքի հավերժ վերածննդի խորհրդանիշն է: Համարվում է, որ այն ներկայացնում է գալակտիկայի պարզեցված պատկերանիշը և այլաբանորեն կազմված է փայլող աստղի պտույտի շարժման հետագծով փաթաթված, ծալված ճառագայթներից։ Պտույտը՝ ժամացույցի սլաքի շարժման ուղղությամբ, այսինքն՝ դեպի աջ, կամ էլ ժամացույցի սլաքի շարժմանը հակառակ՝ դեպի ձախ։ Ավելի ուշ շրջանում կորագծերի կիրառմամբ և փայլող աստղի ճառագայթների քանակի ավելացմամբ ստեղծվել է «հավերժության» խորհրդանիշը։ Նախկինում այն տարբեր ժողովուրդների մոտ տարբեր կերպ է կոչվել: «Սվաստիկա» անվանումը առաջին անգամ 1852 թվականին օգտագործել է հայտնի ֆրանսիացի գիտնական, արևելագետ Էժեն Բուրնուֆը: 

Սվաստիկա պատկերանշանը հայտնի է եղել անգամ քարե դարում և հետագայում պատկերվել է զանազան առարկաների (կավամաններ, բրոնզե գոտիներ, գնդասեղներ և այլ) վրա: Տարածված է եղել համարյա բոլոր հին ժողովուրդների մոտ: Սա ավանդական խորհրդանշան է եղել Չինաստանում, հին Եգիպտոսում, վաղ քրիստոնեության մեջ: Այն կարելի է հանդիպել հին հունական կերամիկական իրերի վրա, հռոմեական մոզաիկաներում, Տրոյայի ավերակներում, արևել յան գորգերում և այլն: Չինաստանում այն հավերժության, անմահության և 10000 թվի նշան է: Օրինակ, չիներեն բարևը հնչում է որպես «10 000 տարվա կյանք», այդ իսկ պատճառով Մաո Ցզեդունի անվան մոտ սովորաբար սվաստիկա էին նկարում՝ այսինքն 10 000 տարվա կյանք ունենա: Ճապոնիայում սվաստիկան ծաղկման և երկար կյանքի խորհրդանիշ է: Անգամ խորհրդային Ռուսաստանում 1919 թվականին շրջանառության մեջ դրված 5 000 ռուբլիանոց թղթադրամների կենտրոնում մեծ սվաստիկա էր նկարված: 2017 թվականին ևս Ռուսաստանի կառավարությունը սվաստիկայի նկարով թղթադրամներ էր տպագրել: Կալմիկիայի կարմիր բանակի հեծելազորայինները իրենց գլխարկների վրա երկնագույն սվաստիկա ունեին նկարված: Մի խոսքով սվաստիկայի նկատմամբ կոմունիստները հեռուն գնացող մտքեր ունեին, բայց հրաժարվեցին դրանից, քանի որ ճիշտ գտան օգտագործել Սողոմոն թագավորի հնգաթև աստղը, քանի որ Եվրոպայում դա ոչ մեկը չէր օգտագործում (ԱՄՆ–ում, իհարկե, այն արդեն ընդունված էր): 

Արդյունքում հին ժողովուրդների այս հին նշանը ընկավ վատ մարդկանց ձեռքը: 1919 թվականին սվաստիկան՝ գերմաներեն Hakenkreuz –ը, պաշտոնապես դարձավ Գերմանական բանվորական կուսակցության խորհրդանիշը: Վերջինս հետագայում դարձավ Գերմանիայի նացիոնալ–սոցիալիստական բանվորական կուսակցություն, որն էլ Հիտլերի ղեկավարությամբ գալով իշխանության՝ սվաստիկան դարձրեց Երրորդ ռեյխի խորհրդանիշը: Իհարկե, նացիստների կատարած վայրագություններից հետո եվրոպացիների համար այն դարձավ ամենավատ բաների խորհրդանիշ: Չնայած դրան, Ասիայում, որտեղ մարդիկ քիչ բան գիտեն նացիզմի մասին, սվաստիկան շարունակում է մնալ լույսի և երջանկության խորհրդանիշ: 

Այնպես չէ, որ հայերը սվաստիկա չեն օգտագործել: Պարզվում է, որ այն Հայաստանում խորհրդանշել է Արև–աստվածը: Արև–աստվածն ու նրա խորհրդանշանները մեծ քանակությամբ պատկերված են պեղումների ժամանակ հայտնաբերված խեցեղեն իրերի վրա։ Այդպիսի բազմաթիվ իրեր են հայտնաբերվել Շիրակում, Իջևանում, Տավուշում, Լճաշենում, Գարդմանում և այլ վայրերում։ Խեցեղենի վրա արևի ամենից ավելի հաճախ հանդիպող խորհրդանշաններն են խաչն ու սվաստիկան։ 

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

 

IDBank представит концепцию единой экосистемы на DigiTec 2026Без 102-й базы Армении конец. Аршак КарапетянЧто будет, если выведут 102-ю базу? Аршак Карапетян Европейский курс Армении между обещаниями и обязательствами При поддержке Ucom в Ереване прошли ежегодные соревнования по гонкам дронов «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026»Аршака Карапетян отвечает на комментарии IDBank представил цифровую платформу Rate.Trading на выставке Toon Expo.Invest 2026Rate.Trading: Крупные сделки с цифровыми инструментами управления валютными рискамиЗакрытие карабахского вопроса ставит под угрозу само существование Армении. Аршак КарапетянФонд VIVA стал бенефициаром инициативы «Сила одного драма» в ноябреСпециальные предложения по ипотечному кредитованию: IDBank на Toon Expo. Invest 2026Ни одна власть в Армении не пришла демократическим путем․ Аршак КарапетянIDBank на региональном форуме СБА: от решений для путешествий до бизнес-возможностей Скидка 35% на указанные карты IDBank в честь 35-летия Предварительное одобрение бизнес-кредита за 5 минут — какие возмоности для МСБ представил Юнибанк в Гюмри?На основании Декларации о независимости Армения стала независимым государством. Аршак Карапетян Центр обслуживания Ucom в Арташате открылся по новому адресу Демократическим путём эту власть менять невозможно. Аршак КарапетянРодина надеется на военных. Эту власть надо наказать. Аршак КарапетянПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня разведчикаUcom и Республиканский союз работодателей Армении подписали меморандум о сотрудничестве Оформи карту Visa Digital от Юнибанка для покупок и переводов Ucom — генеральный спонсор 21-й Международной олимпиады по микроэлектронике IDBank и Idram провели курс по финансовой грамотности для юных шахматистовUcom поддерживает Silicon Mountains 2026, содействуя развитию инноваций и технологий IDBank впервые выпустил купонные бессрочные облигацииКак были чмошниками , так и осталисьКак только я стану главой Армении, ультимативная форма обращений Азербайджана прекратится через часСейчас Армения находится в большей зависимости, чем когда-либоК сожалению, как руководитель военной разведки я мог только фиксировать эти фактыТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваIDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проектуIDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17Как были чмошниками, так и остались. Аршак КарапетянUcom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежамиКак конфликт подводит биоразнообразие к критической чертеПервые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDreamЦифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional PostКак вы думаете, где будет Армения?Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕСRate.Trading. Новая цифровая культура обмена валюты Цифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке Ucom Ucom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения» При поддержке Ucom фестиваль «SunChild» объединяет кино и заботу о природеДень рождения в Италии с Юнибанком