10-20 վայրկյանում անվադողեր են գողանում. ինչպե՞ս խուսափել թիրախում հայտնվելուց

Ամանորի նախաշեմին ակտիվացել են ավտոմեքենաներից կատարվող հափշտակությունները։ Հանցագործների թիրախում մեքենաների թանկարժեք  դետալներն են՝ մարտկոցներ, գազի բալոններ, լուսարձակներ, անվադողեր։  «Ֆեյսբուք» սոցիալական ցանցում օգտարարտերը պարբերաբար տեղադրում են թալանված ավտոմեքենաների լուսանկարներ՝ կոչ անելով վարորդներին առավել զգոն լինել։

Ավտոտրանսպորտային միջոցներից կատարվող հափշտակությունների, դրանց կանխարգելման, բացահայտման շուրջ NEWS.am–ը զրուցել է  ՀՀ ոստիկանության Երեւան քաղաքի վարչության ավագ իրավախորհրդատու, ոստիկանության ավագ լեյտենանտ Ալեքսանդր Կոչուբաեւի հետ։

Որքա՞ն է եղել  ավտոտրանսպորտային միջոցներից կատարվող հափշտակությունների  թիվը 2018թ. նախորդ տարվա համեմատ աճման միտում նկատելի՞  է։

Այս հանցատեսակները երեք խմբի են բաժանվում՝ ավտոտրանսպորտային միջոցներ առեւանգում, գույքի հափշտակություն եւ դետալների հափշտակություն։ Տրանսպորտային միջոցների առեւանգման դեպքերի նվազման միտում կա։ Մասնավորապես 2017թ. գրանցվել է ավտոառեւանգման 23 դեպք, որից բացահայտնվել է 19–ը, իսկ  2018թ.  գրանցվել է 18 ավտոառեւանգման դեպք, որոնցից բացահայտվել է 16–ը։  2017թ. գրանցվել է քաղաքացիների անձնական ունեցվածքի, այդ թվում Ավտոտրանսպորտային միջոցներից կատարվող հափշտակությունների մոտ 3500 դեպք, որոնց բացահայտման ցուցանիշը 58 % է , 2018թ. գրանցվել է հափշտակություների 4444 դեպք, որից բացահայտվել է 38%:  Այսինքն նկատելի է անձնական ունեցվածքի գողությունների թվի որոշակի աճ։

Ինչո՞վ է պայմանավորված հափշտակությունների թվի աճը։

Վերջին իրավաքաղաքական փոփոխությունների ֆոնին նախեւառաջ աճել է ոստիկանության նկատմամբ վերաբերմունքը, այլեւս չկա ոստիկանության կողմից հանցագործությունների մասին դեպքերի թաքցման արատավոր պրակտիկա։ Այդ թիվն աճել է ի հաշիվ քաղաքացիների վստահության եւ հանցագործությունների դեպքերի գրանցման։

Ո՞ր մեքենաներն են հանցագործների թիրախում, մեքենաների ի՞նչ մասեր են հիմնականում հափշտակում։

Մի շարք դետալներ կան, որոնք թիրախային են՝ մարտկոցներ, գազային համակարգի բալոններ, լուսարձակներ, հայելիներ եւ անվադողեր։ Օրինակ՝ բալոններ եւ մարտկոցներ հափշտակում են գրեթե բոլոր մակնիշի մեքենաներից՝ հաշվի առնեով սեւ շուկայում դրանց իրացման հնարավորությունները, իսկ լուսարձակների, հայելիների եւ անվադողերի պարագայում հիմնականում տուժում են առավել թանկարժեք ավտոմեքենաները։

Ի՞նչ եղանակով են գողացված ավտոմասերը հայտնվում իրացման կետերում։ Արդյոք ոստիկանությունն այս կետերում վերահսկում  իրականացնու՞մ է։

Քանի դեռ շուկայում առկա է պահանջարկ, կլինի նաեւ առաջարկ, այսինքն միշտ էլ լինելու է հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերված դետալների իրացումը։ Իրացումը հայտնաբերում ենք տարատեսակ ուղիներով, սկսած ինտերնետային առեւտրի հարթակներից, տարատեսակ երկրորդային շուկաներից,  «Տեցի կռուգ» կոչվող մեքենաների ավտոպահեստամասերի վաճառքի կետերից, ինչպես նաեւ մասնավոր անձանց մոտից։

Դեպքերը հասնում են զավեշտի. մի անգամ մեկը ոստիկանություն հաղորդում է ներկայացրել , որ List.am կայքի միոցով գնել է իրենից առեւանգված գազաբալոնը։ Այս առումով լուրջ անելիքներ ունեն նաեւ մեր քաղաքացիները։ Ոստիկանությունը բազմիցս հորդորել է քաղաքացիներին՝ չգնել օգտագործված գազաբալոններ կամ մեքենաների այլ դետալներ, օգտագործված բալոնների գերակշիռ մասը գողացված կամ վթարված մեքենաների բալոններ են։

Ի՞նչ մեխանիզմով են ավտոմեքենաներից գողություններ կատարվում։ Ոստիկանները ծանո՞թ են հանցագործների ձեռագրին։

Տրանսպորտային միջոցներից գողությունները կատարվում են հիմնականում նույն մեխանիզմով, մեքենաների բոլոր դետալներն անջատելու համար կիրառվում են նույն գործիքները։ Օպերատիվ տվյալների համաձայն գործում են մի քանի խմբեր։

Երեւանի ո՞ր վարչական շրջաններում են գերակշռում մեքենաներից կատարվող գողությունները։

Համացանցի հրապարակումներից կարելի է տպավորություն ստանալ, որ Երեւանի ինչ–որ վարչական շրջանում ավտոտրանսպորտային միջոցներից ավելի հաճախ են հափշտակություններ կատարվում, քան մեկ այլ շրջանում, սակայն իրականում այդ ցուցանիշը համաչափ է։ Թվում է, թե Կենտրոնը գերհագեցած է տեսախցիկներով, եւ այստեղ պետք է ավելի քիչ լինեն մեքենաներից կատարվող հափշտակությունները, քան օրինակ Չարբախում, սակայն մեկ–երկու դեպքի տարբերություն է։

Ի՞նչ աշխատանքներ են տարվում ավտոտրանսպորտային միջոցներից կատարվող գողությունների նախականխման, կանխման ուղղությամբ։

Ավտոտրանսպորտային միջոցներից կատարվող հափշտակությունների կանխարգելման առումով անելիք ունեն նաեւ տեղական ինքնակառավարման մարմինները։ Ոստիկանությունն այս հանցատեսակների կանխարգելմամբ զբաղվում է գիշերային ուժեղացված ծառայության միջոցով։  Ոստիկանության շրջիկ ծառայության աշխատակիցներն ամեն օր հերթապահություն են իրականացնում, եւ երբեմն  հանցագործությունները բացահայտում են դեռեւս հանցափորձի  կամ դրանց նախապատրաստաման փուլում։

Սոցիալական ցանցերում օգտատերերը դժգոհում են , որ հաճախակի են դարձել ավտոմեքենաների անվադողերը հափշտակելու դեպքերը, այս կապակցությամբ ի՞նչ կասեք։

Մեքենաների անվադողերի գողությունների քանակը չի ավելացել , միշտ էլ նման դեպքեր եղել են, պարզապես վերջին շրջանում քաղաքացիները սկսել են այդ առումով իրազեկման  աշխատանքներ տանել։

Ի՞նչ խորհուրդ կտաք վարորդներին, ինչպե՞ս խուսափել հանցագործների թիրախում հայտնվելուց։

Մենք մի շարք գործիքներ ենք մշակել, որոնցով հնարավոր  է մեղմել կամ զսպել այդ հանցատեսակների կատարումը, որոք կապված են տրանսպորտային միջոցների առանձնահատկություններով։  Մեքենաների մեծ մասն ունի ղեկի արգելափակման հնարավորություն, որի պարագայում, առանց մեքենայի բանալիի հնարվոր չէ այն տեղաշարժել , բացի այդ մեքենաների մեծ մասն ունեն կրկնակի փակման հնարավորություն,  որը վարորդների մեծ մեսը չեն կիրառում. կրկնակի փակելով դռները, վերանում է  թե՛ ներսից, թե՛ դրսից մեքենաները բացելու հնարավորությունը. սա զսպող միջոց է հատկապես բալոնների գողության  տեսանկյունից, քանի որ բալոնների մեծ մասը գողանում են բեռնախցիկի կամ մեքենայի հետեւի դռները բացելու եղանակով։ Բացի այդ, խորհուրդ է տրվում մեքնենաները կայանել հնարավորինս  տեսանելի լուսավորության դաշտում, ավտոտնակներում, վերահսկվող ավտոկայանատեղիներում սուպերմարկետների, հանրային նշանակության օբյեկտների կայանատեղիներում, խաչմերուկների տեսախցիկների վերահսկողության տիրույթում։