Ծաղ­կե­փո՞ւնջ, թե՞ «Կա­լաշ­նի­կով». ընտ­րեք ինք­ներդ

Վաճառվում է «Մակարով» տեսակի ատրճանակ, մի քանի անգամ օգտագործված, շատ լավ վիճակում, կամ՝ վաճառվում է «Սայգա МК-03 7,62» «Կալաշնիկով» տեսակի զենք, և այլն: Սրանք համացանցում տարածված հայտարարություններ են, որոնք առաջին հայացքից սարսափ են առաջացնում: Բայց, պարզվում է, զենքը նույնպես ապրանք է, որը, ինչպես այլ երկրներում, այնպես էլ Հայաստանում կարելի է համացանցի միջոցով գնել կամ վաճառել: Եվ որքան էլ զենքից կիլոմետրով հեռու մարդու համար հասկանալի չեն դրանց մակնշման տարբերությունները, առաջին միտքը, որ վաճառվող ապրանքների ցանկում տեսնելիս սկսում է անհանգստացնել, կարող է այսպիսի բովանդակություն ունենալ. «Էհ, աշխարհ, աշխարհ, այս ո՞ւր ենք հասել, որ արդեն կենցաղային իրերի նման զենքն էլ կարող ենք երկրորդային շուկայից գնել»:

Իսկ եթե հանկարծ մի օր ձեր չափահաս դարձած երեխան որոշի ծաղկեփնջի փոխարեն ատրճանակ նվիրել, խորհուրդ ենք տալիս ուշագնաց լինելուց առաջ նախ ծանոթանալ, թե նվեր ստացած զենքն ինչ բնույթի է:

«Որսակ» հայ որսորդների և ձկնորսների միության նախագահ Տարոն Բրսոյանը «Փաստի» հետ զրույցում նշեց, որ վաճառվող «Մակարովն» օդաճնշիչ ատրճանակ է, որի ազատ վաճառքը մեր երկրում օրենքով թույլատրվում է: «Այն սպորտային ատրճանակ է, բայց կան նաև գազային ատրճանակներ, որոնք արդեն թույլտվությամբ են վաճառվում: Այսինքն, քաղաքացին գազային ատրճանակ ձեռք բերելու համար նախ պետք է թույլտվություն ստանա, որից հետո միայն կկարողանա գնել այն: Մարդիկ իրավունք ունեն իրենց զենքը համացանցի միջոցով վաճառելու հայտարարություններ տարածել, բայց գնելու ժամանակ, միևնույն է, գնորդը պետք է թույլտվություն ունենա: Այս ամենից հետո անվանափոխություն է արվում, ինչը օրենքի շրջանակներում է: Այսինքն, այստեղ խնդիրներ չկան»,- ասաց Տ. Բրսոյանը: 

Նա բացառեց այն վարկածը, որ նման հայտարարությունները կարող են խայծ լինել, որի պատրվակով հնարավոր լինի իրականում մարտական զենքի առևտուր իրականացնել: Կազմակերպության ղեկավարը նշեց նաև, որ եթե անգամ համացանցի միջոցով մարտական զենք վաճառելու մասին հայտարարություն լինի, ապա, միևնույն է, առանց համապատասխան գրանցումների հնարավոր չի լինի այն գնել: 

«Մարդիկ ինչպես իրենց տունը կամ այլ սեփականությունն իրավունք ունեն վաճառելու, այնպես էլ նշված ապրանքը: Եվ ինչպես անշարժ գույք գնելիս առք ու վաճառքը կադաստրում է ֆիքսվում, այնպես էլ զենքի դեպքում է անվանափոխություն իրականացվում»,- ասաց Տ. Բրոսյանը:

«Զենքի մասին» ՀՀ օրենքի 13-րդ հոդվածում նշված է, որ մեխանիկական փոշեցրիչները, աերոզոլային և այլ սարքերը, որոնք լիցքավորված են արցունքաբեր կամ գրգռիչ նյութերով, էլեկտրահարող սարքերը, կայծային պարպիչները, ոչ ավելի, քան 7,5 ջոուլ փողային էներգիայով և մինչև 4,5 մմ տրամաչափով օդաճնշիչ զենքի տեսակները գրանցման ենթակա չեն, և քաղաքացին իրավունք ունի դրանք ձեռք բերել առանց լիցենզիայի: 

Այսինքն, եթե թվարկվածից մի քանիսն անգամ համարվում են սպորտային-ժամանցային զենքի տեսակներ, ամեն դեպքում այն կրելու, առավել ևս հասարակական վայրեր այցելելու իրավունք չկա: Այն կարելի է միայն պահել տանը, իսկ տեղափոխել կարելի է պայուսակի մեջ դրած կամ մեքենայով: Ինչ վերաբերում է դրանց օգտագործման իրավունքին, ապա դա թույլատրվում է միայն սեփական տարածքում կամ հրաձգարանում օգտագործել: 

Հետաքրքիր է, որ շատ երկրներում, նաև Ռուսաստանի Դաշնությունում այն կարելի է անգամ սուպերմարկետից ձեռք բերել: Այսինքն, պարտադիր չէ, որ այն միայն զենքի խանութում վաճառվի: Այլ կերպ ասած, մեծ հաշվով սա բավականին հետաքրքիր «խաղալիք է», որով խաղալ պարզապես խորհուրդ չի տրվում: Ի դեպ, օդաճնշիչ ատրճանակներն այնպես են պատրաստված, որ ներսից փոփոխության ենթարկելու հնարավորություն չկա: «Այն որևէ ձևով մարտական զենքի վերածել չի լինի: Դա անհնարին է: Այնպես որ, ամեն ինչ կարգավորված է օրենքով, և այդ մասով Հայաստանում խնդիր չկա»,- ասաց Տ. Բրսոյանը:

Ի դեպ, օդաճնշիճ սարք-ատրճանակները վաճառվում են 65-ից մինչև 110 հազար դրամով: Գազայինները մի քանի անգամ ավելի թանկ արժեն: Ինչ վերաբերում է ակոսափող զենք գնելու իրավունք ստանալուն, ապա սովորական քաղաքացին պետք է 5 տարվա ողորկափող զենք կրելու, օգտագործելու իրավունք ունենա, որպեսզի կարողանա ակոսավորի իրավունք ստանալ: Գազային զինատեսակները նույնպես, թեև կրելու իրավունք կա, սակայն ձեռք բերելու թույլտվություն ստանալու համար հարկավոր է լուրջ քննություն անցնել: Բացի այդ, գազային զենքերն անվանական թույլտվությամբ են վաճառվում, որտեղ ֆիքսվում է նաև, թե տվյալ անձի կողմից կոնկրետ ո՞ր զինատեսակն է գնվել:

Կարճ ասած՝ զենքը խաղալիք չէ, ու եթե անգամ կան խաղալիք կոչվող տեսակներ, պետք է իմանալ, որ եթե տանը զենքի որևէ տեսակ կա, ապա դրա պահպանման ու տեղափոխման ժամանակ դրա հանդեպ մշտապես հատուկ ուշադրություն պետք է պահպանվի:

ԱՐՄԻՆԵ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ