Խո­սուն տվյալ­ներ, կամ՝ ինչ­պե՞ս պա­կա­սեց վա­րոր­դա­կան վկա­յա­կան­նե­րի թի­վը

Վարորդական վկայական ստանալու գործընթացի և ներկայիս իրավիճակի շուրջ մեր նախորդ համարում «Վարորդի ընկեր» հ/կ համահիմնադիր, ՀՀ ոստիկանության պետին կից հասարակական խորհրդի անդամ Սերգեյ Ղահրամանյանի հետ մի շարք հարցեր էինք քննարկել: Նշենք, որ հ/կ համահիմնադիրը նաև ուսումնասիրություն է կատարել: Տվյալներն առավել խոսուն կարող են լինել հենց այն համատեքստում, ըստ որի՝ տարիներ շարունակ վարորդական վկայականների ձեռքբերման գործընթացում որոշակի զարտուղի մեխանիզմներ են գործել: Քանի որ տվյալները հետաքրքրական էին, որոշեցինք դրանք առանձին ներկայացնել:

Ս. Ղահրամանյանը դիտարկումներ սկսել է դեռ 2015-2016 թվականներից:

Խոսելով նախ 2016թ. տվյալների մասին՝ մեր զրուցակիցը նշեց. «2016թ. ամբողջ Հայաստանում տրամադրվել է շուրջ 35 հազար վարորդական վկայական: Նախ՝ նկատենք, որ Հայաստանի բնակչության մոտ կեսը կամ գոնե կեսին մոտ բնակչությունը հենց Երևանում է: Բայց, այդուհանդերձ, նշված տարվա ընթացքում Երևանում տրամադրվել է մոտ 5000 վարորդական վկայական: Միևնույն ժամանակ, Կոտայքի մարզում, որտեղ Երևանի բնակչությունից 4 անգամ քիչ բնակչություն կա, տրամադրվել է 6300 վարորդական վկայական: Ընդ որում, այնտեղ քննությունների քանակն ավելի քիչ է եղել, քան Երևանում եղած քննությունների քանակը: Այստեղ հարկ է նշել նաև վարորդական վկայական-գործնական քննություններ հարաբերակցությունը, ինչը որոշ առումներով չափորոշիչ է, թե քանի գործնական քննությունից հետո քանի վկայական է տրվել: Երևանում այդ գործակիցը 71 տոկոս է եղել, այսինքն, ընդհանուր գործնական քննություն տվողների 71 տոկոսը ստացել է վարորդական վկայական: Սա նաև նշանակում է, որ մեկ մարդը մեկից ավելի անգամ է քննություն հանձնել, ինչը նորմալ է նշված ժամանակահատվածի համար, քանի որ ավտոդպրոցներն այդ ժամանակահատվածում այդքան էլ զարգացած չէին: Միևնույն ժամանակ, Երևանից դուրս՝ մարզային ՃՈ ՀՔԲ-ներում, այդ գործակիցը 90-ից բարձր է եղել, այսինքն, 100 քննություն տվողից 90-ից ավելին վարորդական վկայական էր ստանում»,-ընդգծեց նա:

2017թ. տարվա ուսումնասիրության համաձայն՝ այդ տարվա տոկոսային հարաբերակցությունը գրեթե չի տարբերվել 2016թ.-ից: «2017թ. մոտ 44 հազար վարորդական վկայական է տրվել: Ընդ որում, Երևանում՝ 6300, իսկ Կոտայքում՝ 7200: Սա այն դեպքում, երբ բնակչության թվաքանակն ինչ-որ լուրջ փոփոխությունների չէր ենթարկվել: Այստեղ Երևանից հետո գալիս են Արտաշատ, Արմավիր քաղաքները: Թեև այս քաղաքներում ևս բնակչությունը շատ ավելի քիչ է, բայց տրամադրված վարորդական վկայականների թվերը շատ քիչ էին տարբերվում Երևանում տրամադրված թվից: 2017թ. ևս մի քանի մարզային բնակավայրերի տվյալներ չնչին են տարբերվել Երևանի տվյալներից, այն դեպքում, երբ բնակչության թվի մեջ մեծ տարբերություն կա»:

Անդրադառնալով արդեն 2018թ.՝ նա ներկայացրեց ուսումնասիրություն՝ ըստ ամիսների: «Մինչև 2018թ.ապրիլ վերոնշյալ գործակիցները տոկոսային հարաբերակցությամբ պահպանվել էին, բայց մայիսից հետո թվային տեսանկյունից կտրուկ փոփոխություններ ենք տեսել: Նախորդ տարի 23 հազար վարորդական վկայական է տրվել: Ընդ որում, պետք է ասեմ, որ 2018թ. մոտավորապես այնքան քննություն են հանձնել, որքան 2016թ.-ին: Եվ սա այն դեպքում, երբ 2016թ. 35 հազար վկայական էր տրամադրվել: 2018թ. տվյալներով արդեն իսկապես իրական պատկեր ենք տեսնում: Ընդգծեմ նաև, որ 2018թ. Երևանում քննություն տվողների քանակն ավելի շատ է եղել, քան դրան նախորդած երկու տարիների գումարը: Այսպես՝ 2018թ. Երևանում 7000 վկայական է տրամադրվել, իսկ մյուս մարզերում ամենաշատը եղել է 2200, 2100, 2000, այնուհետև ավելի ցածր: Սա նշանակում է, որ ունենք հստակ պատկեր այն մասին, որ Երևանում քննություն տվողներն ավելի շատ են»,-ասաց Ս. Ղահրամանյանը՝ նշելով, որ մարզերում նաև քննությունների թիվն է պակասել:

Որպես պատճառ, նա չբացառեց այն հավանական հանգամանքը, որ մարդիկ, միգուցե, գիտեին, որ մարզերում ինչ-ինչ մեխանիզմներ շատ ավելի հեշտ էին աշխատում. «Ըստ այդմ՝ Երևանից գնում էին մարզեր: Բայց հիմա, քանի որ նման բան չկա, այլևս չեն գնում մարզեր»:

Միևնույն ժամանակ Ս. Ղահրամանյանը նշեց, որ թեև մասնակցության թիվը մարզերում պակասել է, այդուհանդերձ, մարզերում վերոնշյալ գործակցի տոկոսայնությունը շարունակում է բարձր մնալ. «Դա պայմանավորում եմ հետևյալ հանգամանքով: Գաղտնիք չէ, որ մարզերում երեխաները դեռ մանկուց վարում են իրենց ծնողների մեքենաները, ընդ որում՝ հիմնականում մեխանիկական փոխանցմամբ, ինչն ավելի բարդ է»:

Նա ընդգծեց, որ, բացի այդ, ի տարբերություն Երևանի, մարզերում հիմնականում քննություն տվողները տղամարդիկ են. «Երևանում տեսական քննության մասնակիցների մոտ կեսը դրական է ստանում, գործնականը՝ 2-րդ, 3-րդ անգամից: Իսկ մարզերում էլ տեսական քննության հետ կապված հարցեր կան, իսկ գործնականին ով մասնակցում է, գրեթե բոլորը դրական են ստանում»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ