Ին­չի՞ց է վա­խե­նում Փա­շի­նյա­նը.աղ­մուկն ու հե­տև­անք­ներն ավե­լի տե­սա­նե­լի ու ծա­վա­լա­յին են լի­նե­լու

Չնայած կառավարությունը հաստատել է «Կառավարության կառուցվածքի մասին» օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին» օրենքի նախագիծը, սակայն, ԶԼՄ-ների տեղեկացմամբ, այն, ամենայն հավանականությամբ, չի քննարկվի նաև ԱԺ առաջիկա քառօրյայում: Իշխանությունը մտավախություն ունի, որ դրա ընդունմանը հետևող կրճատումները և գործազրկության նոր ալիքը կարող են ցնցումների պատճառ դառնալ, և դրա դեմն առնելու այլ ձև չգիտի, քան այդ փոփոխությունները հետաձգելը։

Խնդիրն իրապես բազմաշերտ է ու հանգամանալից քննարկման անհրաժեշտություն ունի, մանավանդ, որ խորհրդարանական ընտրություններից անցել է ավելի քան երեք ամիս, ձևավորվել են նոր խորհրդարանն ու կառավարարությունը, սակայն հաստատված չէ գործադիրի կառուցվածքը։ Սա իսկապես արտառոց վիճակ է, ըստ էության՝ կառավարությունը գործում է օրինականության սահմանագծին, ինչը չի կարող ռիսկեր չծնել։ Մյուս հանգամանքն այն է, որ կառավարության կառուցվածքի բացակայությունը քաոտիկ իրավիճակ է ստեղծել գործադիրի միջին և ստորին օղակներում. հարյուրավոր, եթե ոչ՝ հազարավոր մարդիկ չգիտեն, թե ինչ է լինելու իրենց հետ վաղը, մյուս օրը՝ կրճատումների ուրվականը պտտվում է պետական ողջ համակարգում։

Ի դեպ, միայն այն փաստը, որ իշխանությունները չեն շտապում օրենքի ուժ տալ կառավարության նոր կառուցվածքին՝ արդեն խոսուն փաստ է ու հակադրության մեջ է մտնում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ նախօրեին արած այն պնդման հետ, թե իբրև իր ղեկավարած դաշինքի վարկանիշն այսօր ավելի բարձր է, քան՝ ընտրությունների օրը։ Այս պարագայում կառավարությունը պետք է մտավախություններ չունենար ու, եթե համոզված է, որ իր կողմից հաստատված կառուցվածքը օպտիմալ է, ապա կձգտեր օր առաջ ստանալ խորհրդարանի հավանությունը։ Նշանակում է՝ խնդիրներ կան, ընդ որում՝ ավելի խորքային, քան դրանք կարող են թվալ առաջին հայացքից։

Սոցիալական համատեքստն իրականում շատ կարևոր է։ Հանրապետությունում լոկալ հուզումների մի ամբողջ շղթա է, ընդ որում՝ բողոքի յուրաքանչյուր նոր ակցիա ավելի է ամրապնդում այն կարծիքը, որ այս կառավարությունն օբյեկտիվորեն անկարող է լուծել շատ խնդիրներ։ Կառավարության կառուցվածքի հաստատումն իր հետ բերելու է նոր կրճատումներ պետական համակարգում, ու թեև խոսվում է շուրջ տասը հազար մարդու գործազուրկ դառնալու հեռանկարի մասին, կառավարության որևէ պատասխանատու պաշտոնյա չի կարողանում կոնկրետ ասել, թե քանի պետական ծառայող է հրաժեշտ տալու իր աշխատանքին։ Նիկոլ Փաշինյանի շրջապատում, ըստ ամենայնի, անհանգստացած են սոցիալական լարվածության նոր օջախի ստեղծման հեռանկարով, մանավանդ, որ այս դեպքում աղմուկն ու հետևանքներն ավելի տեսանելի ու ծավալային են լինելու։

Մյուս կողմից՝ կառավարության նոր կառուցվածքն, ըստ էության, ոչ թե օպտիմալացում, այլ մեխանիկական կրճատումներ է ենթադրում։ Այս պարագայում բյուջեի կրճատումներն էական չեն լինելու, սակայն չի լուծվում հիմնական խնդիրը՝ կառավարման արդյունավետությունը չի բարձրանալու։ Հետևաբար՝ կառավարության կառուցվածքային փոփոխությունները զուրկ են կոնցեպտուալ բաղադրիչից ու փաստացի չեն լուծում հիմնական խնդիրը։ Անկասկած է, որ խորհրդարանում ընդդիմությունը չի կարող ազդել քվեարկության արդյունքների վրա, սակայն բարձրաձայնելու է այս խնդիրն՝ ակամայից դառնալով հանրային բողոքական տրամադրությունների տրանսլ յատոր։ Այս հեռանկարը նույնպես անհանգստացնում է կառավարությանը, որովհետև Փաշինյանի թիմն ակնհայտորեն պատրաստ չէ գործ ունենալ նոր ընդդիմության հետ ու գերադասում է հասարակությանը կոնսոլիդացնել՝ նախկին համակարգի հետ ասոցացվող ուժերին ու գործիչներին թիրախավորելով։

Եվ վերջապես՝ կառավարության նոր կառուցվածքը չի լուծում սուպերվարչապետական համակարգի չեղարկման խնդիրը, ինչը հակադրության մեջ է մտնում ժողովրդավարության անշրջելիության մասին պնդումների հետ։ Եթե պահպանվում են ավտորիտարիզմի ռեստավրացիայի ինստիտուցիոնալ, օրենսդրական հիմքերը, չկա որևէ երաշխիք, որ հեղափոխության արդյունքների կապիտալիզացիայի գործընթացն անշրջելի է, մյուս կողմից՝ տնտեսական հեղափոխություն հնարավոր չէ իրականացնել հին համակարգի համատեքստում։

Այս բոլոր գործոններն անհանգստացնում են Նիկոլ Փաշինյանին, ու պատահական չէ, որ նրա վերջին ասուլիսը թեև ռեկորդային էր տևողությամբ, սակայն, մեղմ ասած, հարուստ չէր ասելիքով ու բովանդակությամբ։

ՍՈՒՐԵՆ ՍՈՒՐԵՆՅԱՆՑ