Տաֆ­տա­լո­գի­ա­յից ու դե­մա­գո­գի­ա­յից պետք է դուրս գալ իշ­խա­նու­թյու­նը լավ չի բա­ցատ­րում՝ ի՞նչ է ուզում անել

Թեև այս պահին իշխանություն-հասարակություն կապի խզում չկա, բայց կա մեկ այլ հարց: Խնդիրն այն է, որ իշխանության գործողություններն անհասկանալի են հասարակության համար: Այս կարծիքին է քաղաքագետ Հայկ Սուքիասյանը, որը հենց այդ հանգամանքով է պայմանավորում վերջերս առկա բողոքի ակցիաներն ու դժգոհությունը: 

«Հասարակություն-իշխանություն կապի խզում չեմ տեսնում, հակառակը՝ իշխանություն-հասարակություն կապը շատ ավելի է ուժեղացել, բայց այստեղ հարց է՝ այն դրակա՞ն, թե՞ բացասական հունով է գնալու: Իհարկե, իշխանության դեմ բողոքները նաև պետք է դասակարգել, այսինքն, դժվար է հիմա հասկանալ՝ ո՞րն է արդարացի կամ սխալ: Բայց, այդուհանդերձ, իշխանությունը պետք է լավ հասկանա, որ իր գործողություններն անհասկանալի են: Մեր իշխանությունը հիմա օպերատիվ կառավարում է իրականացնում: Այսինքն, «պաժառնիկի» նման ինչ-որ իրադարձությունների է արձագանքում, բայց իր գործողությունները չեն տեղավորվում որոշակի աշխարհայացքի, կոնցեպտի շրջանակում: Իշխանությունը լավ չի բացատրում՝ ի՞նչ է ուզում անել, պարզապես ինչ-որ իրավիճակների է արձագանքում, ինչի պատճռով էլ ժողովրդի բողոքը միշտ լինելու է: Իշխանությունը պետք է ուղիղ բացատրի, որ այս կամ այն գործընթացը կոնկրետ գաղափարախոսության, կոնցեպցիայի շրջանակում է: Վստահ եմ, որ եթե հասարակության համար իշխանության գործողությունները հասկանալի լինեին, բողոքներն ավելի քիչ կլինեն: Բայց քանի դեռ շարունակելու է առանց բացատրելու ամեն օր մի գործընթացի արձագանքել, մի օր մի հիմնարկ փակել, մի օր՝ մյուսը, այդ գործընթացները ժողովրդին անընդհատ փողոց են տանելու»,-ասաց քաղաքագետը՝ ընդգծելով, որ նման կերպ շարունակելու դեպքում իշխանության լեգիտիմությունը, հավանաբար, անկում է ապրելու:

«Ես այս պահին այդ առումով լուրջ վտանգ չեմ տեսնում, բայց միտումներ և բացիլներ արդեն կան: Իշխանությունը պետք է նաև հասկանա, որ նախկին ուժերը կազմակերպված են և ցանկացած առիթով խփելու են իրեն: Այդ պատճառով պետք է հասարակությանը լավ բացատրի, թե, առհասարակ, ի՞նչ ապագա է պատկերացնում Հայաստանի համար: Իսկ «երջանիկ քաղաքացի», «լավ հասարակություն» և նման այլ լոզունգները բացարձակ անիմաստ են: Ի՞նչ է նշանակում՝ «ազատ, երջանիկ քաղաքացի», սա ի՞նչ տերմինաբանություն է ընդհանրապես: Իշխանությունն այդ տաֆտալոգիայից ու դեմագոգիայից պետք է դուրս գա ու հայ ժողովրդին նորմալ բացատրի, թե ինքն ի՞նչ գաղափարախոսության շրջանակում է աշխատում, իր նպատակն իրականում ո՞րն է: Իսկ «երջանիկ», «ազատ անհատ» անիմաստ լոզունգներով պետություն չեն կառավարում»,նկատում է քաղաքագետը:

Հայկ Սուքիասյանն ընդգծեց, որ ներկայիս իշխանության ծրագրերը մասշտաբային չեն՝ մանր են:

«Ամեն ինչ ինչ-որ առարկայական, շատ մանր հարցերի շուրջ է: Պատճառը, հավանաբար, կոնցեպցիայի բացակայությունն է: Օրինակ, իշխանությունը պետք է բացատրի՝ տնտեսության զարգացման ո՞ր հայեցակարգն է վերցրել: Կամ, օրինակ, խորհրդարանական կառավարման սկզբունքներն ինչպիսի՞ն պետք է լինեն, որի մասին ընդհանրապես քննարկում չկա: Կամ՝ ՀՀ-ում ներքին արտադրողական ուժերը զարգացած չեն, խթանելո՞ւ է զարգացմանը, թե՞ ոչ: Եթե այս և նման այլ կարևոր հարցերի վերաբերյալ իրենց մոտեցումները չեն բացատրելու, ապա «երջանիկ, լավ հասարակությունն» անիմաստ տերմինաբանություն է: Առհասարակ, մենք չենք սիրում երևույթները տեսական կոնցեպցիայի շրջանակում իմաստավորել: Մենք, կարծես, դարձել ենք «նաղդի» ժողովուրդ: Այսինքն, այս պահին՝ սա, այն պահին՝ այն: Բայց, այս ամենն ինչ-որ կոնցեպցիաների շրջանակում պետք է տեղավորվի, որ հասարակության համար հասկանալի լինի, իսկ փոփոխություններն էլ ֆունդամենտալ լինեն: Քանի դեռ գնում ենք զուտ առանձին գործողությունների ճանապարհով, ինչոր իրավիճակային արձագանք է լինելու՝ կամ մի քիչ լավ կլինի, կամ մի քիչ վատ: 30 տարի մենք փորձի սխալի մեթոդով ենք աշխատում: Հիմնական պատճառն այն է, որ գործողությունները կոնցեպցիաների շրջանակում չենք տեղավորում»,-ասաց նա՝ հավելելով, որ այս պահին հասարակագիտական, քաղաքական, տնտեսագիտական միտքը իշխանություններին պետք է օգնի, և իրենք էլ պետք է օգտվեն այդ մտքերից:

«Բայց եթե այս տեմպերով շարունակվեց, իշխանության լեգիտիմությունն անկում է ապրելու, ինչը շատ վատ է և բոլորովին ձեռնտու չէ մեր պետությանը: Այս իշխանությունը պետք է կայունություն ստանա, բայց այս պահին դեռևս կայունություն չունի՝ հեղհեղուկ է: Իսկ եթե իշխանությունը կորցրեց հասարակության վստահությունը՝ ամեն ինչ կարող է փլվել»,-ասաց նա՝ շեշտելով, որ թեև այս պահին նման վտանգ չկա, բայց նաև իշխանության վարքագծի անհասկանալիությունն է, որը ժողովրդի մոտ վերոնշյալ տրամադրություններն է առաջացնում:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ