Փարաքար համայնքի բիոլճակը անմխիթար վիճակում է

Տարածաշրջանում առաջին ոչ դասական ձևով կառուցված այս մաքրման կայանը վնասներ կրեց, երբ այն վերցրին համայնքապետարանից:

Փարաքար համայնքի բիոլճակն այժմ անմխիթար վիճակում է: Մասնագետների պնդմամբ՝  տարածաշրջանում առաջին ոչ դասական ձևով կառուցված այս մաքրման կայանի մի շարք կոնստրուկցիաներ բացակայում են. կամ քայքայվել են կամ կողոպտվել: Մինչդեռ բիոլճակը համայնքային կեղտաջրերի մաքրման գործընթացում ունի մեծ նշանակություն: ԼՈՒՐԵՐ.com-ի հետ զրույցում «Ջինջ» ինժիներա-խորհրդատվական ընկերության տնօրեն Էդուարդ Մեսրոպյանը նկատեց՝ բիոլճակը լուրջ վնասներ կրեց, երբ 2017-ին վերցվեց համայնքապետարանից և մնաց անտերության մեջ:

Նշենք, որ 2010 թվականին Հայաստանում ՄԱԶԾ-ԳԷՀ-ի Փոքր  դրամաշնորհների ծրագիրն աջակցել է Փարաքար համայնքի նախաձեռնությանը` կայանի ստեղծման հարցում՝ որպես  կեղտաջրերի մաքրման նորարարական, համեմատաբար էժան միջոցի, որի շնորհիվ նախատեսվում էր կանխել կեղտաջրի անվերահսկելի հոսքը ոռոգման ցանց:

Ծրագրի շրջանակներում կառուցվելեն 800 մետր երկարությամբ կոյուղու կոլեկտոր և կենցաղային կեղտաջրերի մաքրման կենսաբանական լճակներ: Կենցաղային կեղտաջրերի մաքրման ներդրված տեխնոլոգիան հարմարեցվել է հայաստանյան պայմաններին, ինչը թույլ է տալիս ապահովել կենցաղային կեղտաջրերի մաքրում՝ ոռոգման ջրի որակի ստանդարտներին համապատասխան: Սակայն այսօր Փարաքար համայնքում գտնվող բիոլճակն անմխիթար վիճակում է, և մասնագիտական հաշվարկների համաձայն՝ այս պահին միայն կայանի վերակառուցման համար  պետք է 70 միլիոն դրամ, որոշակի գումար էլ անհրաժեշտ է կոյուղու համար: ԷդուարդՄեսրոպյանից հետաքրքրվեցինք՝ բնապահպանականի՞նչնշանակությունունիբիոլճակը: Նա պատասխանեց. 

«Համայնքային կեղտաջրերի մաքրումն ունի երկու կարևոր նպատակ. առաջինը՝ համայնքի տարածքի սանիտարական վիճակը դրա շնորհիվ կարգավորվում է, և նվազում է համաճարակների ռիսկը: Մինչ լճակի ստեղծումն ամբողջ տարածքը՝ դպրոցը, փողոցները, մարզահրապարակը և գյուղատնտեսական նշանակության հողատարածքները լցված էին կեղտաջրերով և դրանց բերած աղբով: Մոտ 100 հեկտար տարածք դեկրետացվել էր: Կայանի ստեղծումից 1.5 տարի հետո 60 հեկտարը վերականգնվել էր: Սա գյուղատնտեսական, սանիտարա-հիգիենիկ, առողջապահական, սոցիալական, կլիմայի կարգավորման, սննդի անվտանգության խնդիրներին վերաբերվող հարց է: Երկրորդ կարևոր նպատակը ջրային ռեսուրսների ճիշտ օգտագործումը, խնայողությունն է: Կարելի է ասել՝ տարածաշրջանում առաջին ոչ դասական ձևով կառուցված կայանն է: Մեր նպատակը լուծումներ գտնելն էր, որ այդ մաքրումն իրականացվի էկոնոմիկ եղանակով, դասական տարբերակով մաքրումն ավելի մեծ գումարներ և հմուտ աշխատակազմ է պահանջում: Հետաքրքրվեցինք՝ այս պահին ի՞նչ ռեսուրսներ են պետք կայանը վերականգնելու համար: Էդուարդ Մեսրոպյանը պատասխանեց. «Կայանն աշխատել է մոտ 2 տարի և տվել է ավելի լավ արդյունքներ, քան նախատեսված էր: Մաքրման արդյունքում ստացված ջուրն օգտագործվում էր ոռոգման համար: Բացի դա մաքրված կեղտաջուրը որոշակի նյութեր էր պարունակում, որոնք ծառայում են որպես պատվաստանյութ: 2017-ին բիոլճակը հանձնվեց, այսինքն՝ վերցվեց համայնքապետարանից և մնաց անտերության մեջ, լուրջ վնասներ կրեց: Կարևոր կոնստրուկցիաներ բացակայում են, չգիտեմ քայքայվել են, թե՞ կողոպտել են, բայց կայանը հիմա անմխիթար վիճակում է: Այս պահին միայն կայանի վերակառուցման համար պետք է 70 միլիոն դրամ, որոշակի գումար էլ պետք է կոյուղու համար: Պետք է գիտակցել, որ որքան ժամանակ անցնի, այդքան այս գումարն ավելանալու է»:

Փարաքար համայնքի ղեկավար Սամվել Վարդանյանը նշեց, որ 2017-ին համայնքի պարտադրել են բիոլճակը հանձնել կառավարութանը՝ մասնավորապես Ջրային տնտեսության պետական կոմիտեին: Դրանից հետո էլ բիոլճակը մատնվել է անտերության: Հարցին՝ ի՞նչ վիճակում է հիմա բիոլճակը և ինչպե՞ս է այս խնդիրը ազդել համայնքի վրա, Սամվել Վարդանյանը պատասխանեց.

«Համայնքի կյանքը չի փոխվել, այլ դաժանացել է: Մենք այդ բիոլճակը 2 տարի առաջ շահագործում էինք, կեղտաջրերը մաքրում, դարձնում ոռոգման ջուր և տալիս բնակիչներին: Մեզ պարտադրեցին. կայանը հանձնեցինք կառավարությանը: Ասացին, որ պետք է լինի միայն մեկ օպերատոր: Օպերատորը՝ «Վեոլիա Ջուրը», ջրամատակարարումը վերցրեց, իսկ ջրահեռացումը՝ ոչ: 2017 թվականի ապրիլին մենք հանձնեցինք այն ՀՀ կառավարությանը՝ մասնավորապես Ջրային տնտեսության պետական կոմիտեին: Դեռ 2017 թվականից մենք սկսել ենք գրություններ ուղարկել՝ զգուշացնելով, որ դա գործող մեխանիզմ է և պետք է շարունակի գործել: Հիմա վիճակն այնպիսին է, որ 70 միլիոն դրամ է անհրաժեշտ, և ամեն օր վիճակն ավելի է վատանում»: Հարցին՝ այս խնդրի համար դիմե՞լ եք նոր իշխանոթյուններին, եթե այո, ապա ի՞նչ պատասխան եք ստացել, Փարաքար համայնքի ղեկավարը պատասխանեց. «2016 թվականից մինչև հիմա ինչքան վարչապետ եղել է, դիմել ենք, դիմել ենք նաև բոլոր մարզպետներին: Առաջին օրվանից մենք ասել ենք մի արեք նման բան, ներկայացրել ենք սպասվող հետևանքները, մեզ ասել են՝ հանձնեք և վերջ: Ի՞նչ պատասխան կարող են տալ: Ես ասացի՝ գոնե վերադարձրեք այնպես, ինչպես հանձնել ենք: Այդ պարագայում կկարողանանք գումար նախատեսել ամսական աշխատանքի համար՝ 600-700 հազար դրամ: Մինչև հիմա էլ ոչ մի բան չեն անում: Փոփոխությունը միայն այն էր, որ կառավարությունը որոշեց հետ վերադարձնել համայնքին, բայց այդ վիճակով մենք չենք ուզում ընդունել: Մենք դիմել ենք և՛ պարոն Փաշինյանին, և՛ մեր մարզպետին: Առանց գումար տրամադրելու վերցնենք կայանը ու ի՞նչ անենք. համայնքn այդքան հնարավորություն չունի»:

Տեղեկացնենք՝ Հայաստանի համայնքների միությունը կազմակերպել է Փարաքարի մաքրման կայանի վերանորոգման համար միջոցների հավաքման արշավ՝ լրացնելու համայնքի սահմանափակ միջոցները։ Համայնքին օգնել ցանկացողները արշավին կարող են միանալ հետևյալ հղմամբ:

Ասպամ Փարսադանյան