Կազիմիրով. «Փակուղու հիմնական պատճառը Բաքվի անիրական և խայտառակ քաղաքականությունն է»
МЕЖДУНАРОДНОЕregnum.ru-ն հրապարակել է թոշակառու դեսպան, 1992-96 թթ. Ռուսաստանի միջնորդական առաքելության ղեկավար, ղարաբաղյան հակամարտության հարցով ՌԴ նախագահի լիազոր ներկայացուցիչ, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ Վլադիմիր Կազիմիրովի հոդվածը, ուր մասնավորաբար գրված է, որ վերջերս հակամարտության կարգավորումը բարդացավ այն հարցի պատճառով, թե արդյոք Լեռնային Ղարաբաղը պետք է մասնակցի բանակցություններին: Բաքուն կտրականապես դեմ է: Այդպես նրա համար ավելի հեշտ է շրջանցել կարգավիճակի հիմնական հարցը և պահանջել ազատել Ադրբեջանի գրավյալ տարածքները, իսկ ԵԱՀԿ-ի 10 հիմնական սկզբունքներից առաջ մղել պետությունների տարածքային ամբողջականությունը `«մոռանալով» մնացածը (ինքնորոշման իրավունք, ուժի չկիրառում և վեճերի խաղաղ կարգավորում): ԼՂՀ-ին բանակցություններում չընդգրկելը արժեքավոր է նաև Բաքվի քարոզչության համար, քանի որ 1991-1994 թվականների պատերազմում անհաջողություններից հետո նա փափագում է հաջողության հասնել: Դրա համար արվում է ամեն ինչ` միջադեպեր, համաձայնագրերից խուսափել, ուժի փորձարկում 2016 թվականին, նույնիսկ Բուդապեշտում հայ սպայի սպանություն: Իսկ ԼՂՀ-ին բանակցություններին չթողնելը արդեն իսկ ցուցադրական հաջողություն է, և այդպես էլ դա ներկայացվեց մարտի 29-ին Վիեննայում Ալիևի և Փաշինյանի բանակցություններից հետո: ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին էլ բանակցություններում նոր դժվարություններ կամ իրավիճակի սրում պետք չէ: Ադրբեջանի նախագահը հենվում է այն փաստի վրա, որ երկու կողմերի միջև բանակցությունները արդեն երկար ժամանակ են ընթանում, և ձևաչափը փոխելը անիմաստ է: Հիմարություն է ուրախանալ բանակցությունների «հնությամբ», եթե չկան այդ ամենի արդյունքները: Իրականում հին ու արդյունավետ էին եռակողմ բանակցությունները (1994-1997թթ.) և ավելի արդյունավետ էին էլ ավելի վաղ բանակցությունները Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև (առանց Հայաստանի): Այն ժամանակ Բաքուն իր փաստաթղթերում ԼՂՀ-ն անվանում էր «հակամարտող կողմ»: Ստացվում է, որ բանակցությունները շատ հին են, և այդ ընթացքում բանակցային ձևաչափը արդեն փոխվել է երեք անգամ: Իսկ ինչն է կոնֆլիկտի պատճառը: Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակը: Ադրբեջանական ԽՍՀ-ն ԽՍՀՄ-ից օրենքին համապատասխան դուրս գալուց հետո թույլ չտվեց ԼՂՀ-ին դուրս գալ իր կազմից: Հակամարտությունների կարգավորման բանակցությունները մշտապես իրականացնում են հակամարտող կողմերը՝ երբեմն միջնորդների հետ: Ադրբեջանը անմիջապես դարձել էր հակամարտող կողմ: Երևանը երկար ժամանակ ձգտում էր խուսափել, բայց ի վերջո նույնպես դարձավ: ԼՂՀ-ն չի ճանաչվում որպես պետություն, սակայն ունի հակամարտության կողմի բոլոր հատկանիշները` զինված ուժեր և իր կողմից վերահսկվող տարածքներ: Լեռնային Ղարաբաղի ադրբեջանական համայնքը ոչինչ չունի (ըստ հնացած Բեյքերի 2 + 2 բանաձևի, Բաքուն հակադրում է դա ԼՂՀ-ին, բայց դա ոչ այլ ինչ է, քան շահագրգիռ կողմ):
Ռուսաստանը առաջինն է ճանաչել այս հակամարտության անսովոր համատեքստը՝ այստեղ կա երեք կողմ: 1993 թվականի սեպտեմբերին ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը նույնպես ընդունեց դա: ԵԱՀԿ-ի գագաթաժողովը (Բուդապեշտ, 1994 թ. դեկտեմբերի 6) չի նշում Ադրբեջան և Հայաստան, այլ միայն հակամարտության «կողմեր»: Դա պատահական չէ: Գրագետներին հասկանալի է: Այդ իսկ պատճառով Ռուսաստանն ու ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը մինչև 1997 թվականի ապրիլը բանակցություններ են վարել բոլոր երեք կողմերի հետ: Այնուհետև ավելի հաճախակի դարձան Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպումները:
Իսկ համանախագահները փոխեցին լիարժեք ձևաչափով բանակցությունները «մաքոքային դիվանագիտության» համար: Այնպես որ, այժմ խոսք չկա ինչ-որ նոր ձևաչափի մասին, այլ կա վերադարձ առավել ամբողջական և բնական ձևաչափին, ինչը ժամանակին հավանության է արժանացել ԵԱՀԿ մասնակից պետությունների ղեկավարների, այդ թվում` Մինսկի խմբի համանախագահող երկրների, ինչպես նաև Ադրբեջանի կողմից: Եռակողմ բանակցությունները տևել են ավելի քան չորս տարի, և կնքվել է երկու համաձայնագիր: Իսկ արդեն 22 տարի ընթացող երկկողմ ձևաչափը չի հանգեցրել որևէ փաստաթղթի ստորագրման: Կարո՞ղ էր արդյոք լինել հրադադարի պայմանավորվածություն առանց Ղարաբաղի՝ միայն Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև: Դա անհեթեթություն է: Իսկ ով է, որ չի ճանաչում պատերազմի արդյունքը և երազում է ռևանշի մասին. իհարկե, Ադրբեջանը: Բաքվի դիրքորոշման վերլուծության ժամանակ երկու հակադրություններ են աչքի զարնում խոսքի և գործի միջև: 1992 թվականին Ադրբեջանը ոչ պաշտոնական հանդիպում է ունեցել ԼՂՀ-ի հետ: 1993 թվականից ճակատում ձախողումները ստիպել են նրան ԼՂՀ-ի հետ բանակցություններ սկսել: Լեռնային Ղարաբաղը շփումներ ինքը չի սկսել, բայց օգտագործել է դրանք: Ի՞նչ է սա Բաքվի կողմից, եթե ոչ Լեռնային Ղարաբաղի դե ֆակտո ճանաչում որպես հակամարտող և բանակցող կողմ: Ի վերջո, հրադադարի մասին համաձայնագիրն էլ է առաջինը Ադրբեջանը ստորագրել ԼՂՀ-ի հետ՝ առանց անգամ իմանալու, թե այդ թղթի տակ Հայաստանը կստորագրի՞, թե՞ ոչ: 25 տարվա բանակցությունները ցույց տվեցին, որ փակուղու հիմնական պատճառը Բաքվի անիրական և երբեմն խայտառակ քաղաքականությունն է: Որդին բազմիցս է հեռացել իր հոր հաճախակի տատանումներից, բայց նեգատիվ ուղղությամբ: Համանախագահները հիշում են դիպուկահարներին հեռացնելու, միջադեպերը կանխելու և հետաքննելու՝ Վիեննայում և Սանկտ Պետերբուրգում պայմանավորվածությունների մերժումը: Երևանի և Ստեփանակերտի ուժային հռետորաբանությունը նույնպես չի օգնում փոխզիջումների որոնմանը, սակայն այն ունի որոշակի իրական հիմք և ավելի թույլ է, քան Բաքվինը: Անհրաժեշտ է հստակ հասկանալ, թե ով է որոշում հակամարտության կողմերի կարգավիճակը և բանակցությունների ձևաչափը՝ ԵԱՀԿ-ն, համանախագահները, թե հակամարտության ցանկացած կողմ: Եթե բանակցությունների ձևաչափը փոխվում է միայն կողմերի համաձայնությամբ, ապա որտեղ և երբ է ԼՂՀ-ն համաձայնվել լինել բանակցություններից դուրս: Ո՞րն է ԵԱՀԿ-ի դերը հակամարտության կողմերի կարգավիճակի հարցում: Մինսկի խմբի համանախագահները կարծում են, որ ԼՂՀ-ն մասնակցելու է խաղաղության համաձայնագրի մշակման բանակցություններին: Ժամանակն է, որ Բաքուն բացատրի, թե ինչո՞ւ չի ցանկանում ԼՂՀ-ի մասնակցությունը բանակցություններին: Չէ՞ որ առաջ նրանց հետ լավ էլ բանակցում էր: Գուցե ղարաբաղցիները ավելի կո՞շտ են, և դա՞ է պատճառը: Բայց չմոռանանք, որ այստեղ խոսքը հենց նրանց ճակատագրի մասին է, այլ ոչ թե Հայաստանի: Պետք է բարձրաձայնել, թե ինչ և ինչպես է եղել առաջ, հասկացնել, որ միջնորդները և հանրությունը արդյունքների են սպասում:
Կամո Խաչիկյան
Человек с гражданством другой страны не может быть кандидатом в премьер-министры Армении - Пашинян о Карапетяне
Пашинян уволил главу Агентства по защите персональных данных Минюста
Макрон хочет лишать права участия в выборах за антисемитизм
Худатян и Копыркин обсудили вопрос продления срока эксплуатации второго энергоблока Армянской АЭС
Team Holding объявляет о начале второго этапа размещения долларовых облигаций; Андеррайтер - Freedom Broker Armenia.
Кремль подтвердил новый раунд трехсторонних переговоров на следующей неделе
Глава миссии ЕС в Армении: С августа 2025 года у нас есть свободный доступ ко всем участкам границы
Оплату услуг Ucom теперь можно осуществлять через Fast Shift
«Сказка о царе Салтане» братьев Андреасян превзошла в России предпродажи всех последних сказок
Представители армянской Диаспоры призывали власти РА и ААЦ урегулировать все разногласия
Патрульные самолеты ВМС США провели разведку вблизи Ирана
Трамп анонсировал визит в Китай в апреле
Создают хаос, а затем думают, как его преодолеть: «Паст»
Противоположная сторона… антицерковной «реформы»: «Паст»
Ucom предлагает корпоративным клиентам комплексную услугу по построению внутренних сетей
С какой политической силой будет участвовать на выборах «Страна для жизни»? «Паст»
На пути к разрушению церкви «хватается за пену»: «Паст»
Еврокомиссия объявила о мерах по ускорению производства дронов и систем противодействия им
Водитель пострадавшего вследствие камнепада на проспекте Мясникяна автомобиля рассказал, как это было
В Армении начнет работать монетизация YouTube
Суд в Германии приговорил к тюремному сроку гражданина США по делу о шпионаже в пользу Китая
Юнибанк стал членом А-уровня Армяно-британской торгово-промышленной палаты
Зимние приключения продолжаются в Myler: Idram&IDBank
Совет Европы согласился лишить дипломатического иммунитета бывшего генсека в связи с делом Эпштейна
Сила одного драма — общественной организации Матeмик
Учёные впервые исследовали банки Дарвина с помощью уникального лазерного метода без вскрытия
Рубен Варданян: Я представляю армянский народ здесь, на этом суде, не боюсь никакого наказания или решения
Первый трейлер «Дьявол носит Prada 2» — смех, интриги и стиль
Валерий Царукян продолжит карьеру в «Ахмате»
В Москве состоится масштабное шоу скрипача-виртуоза Самвела Айрапетяна
Трамп: Иран поступил бы глупо, если бы не заключил сделку с США
Нетаньяху обсудил в Вашингтоне с Уиткоффом и Кушнером переговоры США с Ираном
К каким ещё мерам прибегнет Пашинян, чтобы сорвать Собрание епископов? «Паст»
Попытаются применить «западный» сценарий в «армянизированном» варианте: «Паст»
В прошлом ЭСА на протяжении многих лет оказывала поддержку Церкви: «Паст»
В Польше создают военный резерв повышенной готовности
SCMP: в Китае обнаружили антитело для борьбы с лихорадкой SFTS
Вновь открылся филиал IDBank «Нор Норк»
Вице-президент США Дж. Д. Вэнс прибыл в резиденцию премьер-министра Республики Армения
Европа пытается вредить взаимодействию России и Закавказья — Лавров
Суд над бывшим премьером Арцаха Рубеном Варданяном в Баку продолжится 10 февраля
ФСБ объявила, что подозреваемые в покушении на замглавы ГРУ Владимира Алексеева признали вину
Маск пообещал защитить любого, кто расскажет правду об Эпштейне
Теперь от чего «расстроены» ГД-вцы? «Паст»
Что показывают просмотры и реакции на пресс-конференцию Роберта Кочаряна? «Паст»
Призовое «братство»... за счет тысяч жертв, лишений и насильственного переселения: «Паст»
WSJ: Иран отказался приостанавливать обогащение урана в ходе переговоров с США
Самый богатый человек в мире признал, что деньги не приносят счастья
Армения – на обложке французского журнала Le Courrier de l’Atlas
Поздравляю Вас с днём рождения, господин генерал. полковник запаса Вооружённых сил РА Артом Симонян 
