«Ներ­ման խնդրա­գրի դեպքում նա­խա­րա­րու­թյու­նը պետք է ծա­նու­ցի տու­ժո­ղին կամ նրա իրա­վա­հա­ջոր­դին»

Արդարադատության նախարարությունը շրջանառության մեջ է դրել «Ներման մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու նախագիծը: Դրա հիմնավորման մեջ նշվում է, որ ներկայիս օրենքում ամրագրված չեն մի շարք դրույթներ, որոնք վերաբերում են ներման խնդրագիրը չքննարկելու և վերադարձնելու ինստիտուտին, նախատեսված չեն այն բացառիկ հանգամանքները, երբ կարող է նոր ներման խնդրագիր ներկայացվել մերժելուց հետո ժամկետի չպահպանմամբ, ամրագրված չէ ներման գործընթացի վերաբերյալ տեղեկատվություն տրամադրելու ընթացակարգը, հստակեցված չեն ներում շնորհելու դեպքերը, ամրագրված չեն տուժողների և նրանց իրավահաջորդների իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմներ:

Նոր նախագծով առաջարկվում են հետևյալ կարգավորումները.

1.սահմանվել են ներման խնդրագիրը չքննարկելու և այն վերադարձնելու դեպքերը,

2.սահմանվել են օբյեկտիվ իրականությամբ պայմանավորված ժամկետներ՝ մասնավորապես, ներման խնդրագրի հիման վրա պահանջվող տեղեկատվությունը 10-օրյա, իսկ անձնական գործը ներման հանձնաժողով ներկայացնելու մեկամսյա ժամկետ,

3.ամրագրվել է տուժողների և նրանց իրավահաջորդների իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմ,

4.նախատեսվել է ներման խնդրագրի քննարկմանն առնչվող տեղեկությունների գաղտնիությունն ապահովելու կարգավորումներ,

5.հստակեցվել են ներման դրսևորումները՝ սահմանելով, որ ցանկացած դատապարտյալ, առանց որևէ տարբերակման, ներման իրավունք ունի,

6.կարգավորվել է ներման խնդրագրերը մերժելու դեպքում բացառիկ հանգամանքներով ներման նոր խնդրագրեր ներկայացնելու հետ կապված հարաբերությունները, 7.ներում շնորհելու գործընթացի թափանցիկության ապահովման նպատակով նախատեսվել է ներման խնդրագրերի հրապարակման պահանջ:

Փաստորեն, նախագծով առաջարկվում է օրենքում կատարել լրացում, որի համաձայն առանձնապես ծանր հանցագործության համար դատապարտված անձի կողմից ներման խնդրագիր ներկայացնելու դեպքում արդարադատության նախարարությունը մինչև հանձնաժողովի նիստի կայանալը ծանուցում է տուժողին կամ նրա իրավահաջորդին, որոնք ծանուցումը ստանալուց հետո 2-օրյա ժամկետում կարող են գրավոր կարծիք ներկայացնել նախարարություն՝ ներում շնորհելու կամ ներում շնորհելը մերժելու վերաբերյալ: Նշված ժամկետում կարծիք չներկայացնելը արգելք չէ ներման խնդրագիրը հանձնաժողովի նիստում քննարկելու համար:

Փաստորեն, նախագծով առաջարկվում է օրենքում կատարել լրացում, որի համաձայն առանձնապես ծանր հանցագործության համար դատապարտված անձի կողմից ներման խնդրագիր ներկայացնելու դեպքում արդարադատության նախարարությունը մինչև հանձնաժողովի նիստի կայանալը ծանուցում է տուժողին կամ նրա իրավահաջորդին, որոնք ծանուցումը ստանալուց հետո 2-օրյա ժամկետում կարող են գրավոր կարծիք ներկայացնել նախարարություն՝ ներում շնորհելու կամ ներում շնորհելը մերժելու վերաբերյալ: Նշված ժամկետում կարծիք չներկայացնելը արգելք չէ ներման խնդրագիրը հանձնաժողովի նիստում քննարկելու համար:

Բացի դա, անձնական գործը, հանձնաժողովի եզրակացությունը, ներման խնդրագիր ներկայացրած անձին ներում շնորհելու կամ ներման շնորհումը մերժելու մասին առաջարկությունը ենթակա չէ հրապարակման: Բացի դա, նախագծով առաջարկվում է ներման խնդրագրերի մասին հանրապետության նախագահի հրամանագրերի հրապարակումից հետո՝ 2 աշխատանքային օրվա ընթացքում, դրանք տեղադրել նախագահի աշխատակազմի պաշտոնական կայքում:

Իսկ ո՞ր դեպքում դատապարտյալը կարող է բացառիկ հանգամանքներով պայմանավորված ներման նոր խնդրագիր ներկայացնել. «Բացառիկ կարող են ճանաչվել դատապարտյալի՝ առողջական վիճակով պայմանավորված կյանքին սպառնացող անմիջական վտանգը, դատապարտյալի՝ առանց խնամքի մնացած երեխայի առկայությունը, արտակարգ կամ ռազմական դրությունը, քրեակատարողական հիմնարկում առաջացած արտակարգ իրավիճակներում դատապարտյալի կողմից ցուցաբերված բացառիկ օգնությունը և համանման այլ հանգամանքներ: Հանգամանքը բացառիկ գնահատելու հարցը լուծում է վարչապետի աշխատակազմը դատապարտյալի ներման խնդրագիրը ստանալու պահից 3 օրվա ընթացքում»:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ