«Ժո­ղո­վուրդն այն կար­ծի­քին է, որ Նո­յեմ­բե­րյա­նում հանք չպետք է լի­նի, որո­շողն էլ ավա­գա­նին է»

Մետաղական հանքարդյունաբերությունն իրենց համայնքներում թույլ չտալու նախաձեռնությամբ հանդես է եկել Հայաստանի 5 համայնք՝ Նոյեմբերյանը, Ջերմուկը, Գլաձորը, Արենին և Եղեգնաձորը։ Այդ համայնքների ավագանիները համապատասխան որոշումներով հաստատել են քաղաքացիների ցանկությունը, որոնք իրենց ընտրած ավագանուն դիմել են հանրագրերով: Սակայն օրերս հայտնի դարձավ, որ տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարի առաջին տեղակալ Վաչե Տերտերյանը մարզպետներին ուղղված նամակում «խնդրում է առաջարկել համայնքներին՝ «խախտումներով» ընդունված, մասնավորապես՝ հանքարդյունաբերությունը համայնքի տարածքում արգելելու որոշումն անվավեր ճանաչել մեկամսյա ժամկետում»:

Տավուշի մարզպետարանի գլխավոր քարտուղարի՝ համայնքի ղեկավարներին ուղղված գրության մեջ էլ հստակ նշվում է. «Անհրաժեշտ է 1-ամսյա ժամկետում Տավուշի մարզպետարան ներկայացնել ավագանու կողմից օրենքի խախտումով ընդունված որոշումների առկայությունը և դրանք անվավեր ճանաչելու մասին տեղեկատվությունը»։ Հիշեցնենք, որ մասնավորաբար Նոյեմբերյանում հանքարդյունաբերական նախագծերն արգելող որոշումն ավագանին կայացրել է դեռևս 2018 թվականի գարնանը՝ հաշվի առնելով համայնքի բնակիչների ներկայացրած հանրագիրը: Փաստորեն, հիմա նախարարի առաջին տեղակալը փորձում է մարզպետարանների միջոցով մեկամսյա ժամկետում չեղարկել ավագանու կայացրած որոշումը, որն, ի դեպ, ինչպես նշված է նամակում, ընդունվել է Սահմանադրության և «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքի 18-րդ հոդվածի խախտումներով: Հակառակ դեպքում՝ առաջարկվում է որոշումները վիճարկել դատական կարգով: Տավուշի մարզպետ Հայկ Չոբանյանը օրերս լրատվամիջոցներից մեկի հետ զրույցում անդրադարձել էր խնդրին. «Հանքարդյունաբերության առումով այսօր համայնքներին տրված են ամենամեծ լիազորությունները, և իրենք են, ըստ էության, առաջին և հիմնական որոշումը կայացնում ոչ միայն հանքի արդյունահանման, այլ ընդհանրապես հանքի հետազոտության և հետագա ճակատագրի հետ կապված։ Մեր խնդիրն է, որ համայնքապետարաններում կայացվող որոշումները լինեն ՀՀ օրենսդրության շրջանակներում: Չենք կարող արգելել որևէ ավագանու որևէ որոշում կայացնել»։

Բացի դա, նախարարությունից մարզպետարանին ուղարկված նամակին Չոբանյանն այլ դիտանկյունից է մոտեցել՝ նշելով, որ ավագանու որոշումը չեղարկելու հարց չի բարձրացվել: Ակնհայտ է, որ Չոբանյանը փորձում է մեղմել իրավիճակը՝ նշելով, որ նամակում ընդամենը տրվել է օրենքի համապատասխան կետերին հետևելու առաջարկություն: Սակայն նամակը մեկ անգամ աչքի անցկացնելուց հետո պարզ է դառնում՝ այն ակնհայտ պահանջ է չեղարկել մեկ տարի առաջ ավագանու կայացրած որոշումը: Այս դեպքում անհասկանալի է մարզպետի՝ ակնհայտ փաստն այլ կերպ ներկայացնելու ցանկությունը: 

Նոյեմբերյան համայնքի ղեկավար Կարեն Աբազյանը «Փաստի» հետ զրույցում ասում է, որ արդեն քանի օր է՝ իրենք զբաղված են այս խնդրով: «Տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարությունից գրություն է եկել Տավուշի մարզպետարան, որն էլ այն ուղղել է մեզ: Մենք ընդամենը պատասխանել ենք, որ սխալ որոշումներ չունենք, խնդրել ենք պարզաբանել, թե որ որոշման մասին է խոսքը: Ընդամենն այսքանը: Դեռևս պատասխան չենք ստացել: Ավագանին քննարկել է հարցը, ասել, որ եթե ինչ-որ սխալ կա որոշման մեջ, կարող են ներկայացնել: Ասեմ, որ մարզպետարանից գրություն էր եկել ավագանու կայացրած բոլոր որոշումների մասով, որ ուշադիր լինենք, բայց մասնավորապես խոսքը հանքարդյունաբերության մասին էր», նշում է համայնքի ղեկավարը՝ ընդգծելով, որ հետագա անելիքներն արդեն ապագան ցույց կտա: «Ժողովուրդն այն կարծիքին է, որ Նոյեմբերյանում հանք չպետք է լինի, որոշողն էլ ավագանին է», - ընդգծում է Աբազյանը:

Համայնքի ավագանու անդամ Արթուր Ամիրաղյանը, «Փաստի» հետ զրույցում, անդրադառնալով վերը նշված նամակին, ընդգծում է, որ ավագանին առաջնորդվել է իր իրավասություններով և երեք հազար ու ավելի քաղաքացիների պահանջով: «Վստահ եմ, որ մեր կայացրած որոշումը համապատասխանում է ժողովրդի կամքին և չի հակասում Սահմանադրության բուն տրամաբանությանը: Մարդիկ ապրում են այս տարածքում և չեն ցանկանում, որ այնտեղ հանքեր լինեն: Նրանք ցանկանում են որոշել իրենց «տան» կարգավիճակը: Իմ կարծիքով, Նոյեմբերյանում ապրող մարդկանց շահը և կարծիքն է գերակա: Մեր բնակչությունը մեկ տարի առաջ ստորագրահավաք, ժողովներ և քննարկումներ է կազմակերպել: Հանքարդյունաբերությունը համայնքում արգելելու որոշումը չի կայացվել ավագանու հերթական նիստում հերթական հարցի տեսքով», - նշում է մեր զրուցակիցը՝ հավելելով, որ մոտ ապագայում ցանկանում են նախաձեռնել տեղական հանրաքվե, որ Նոյեմբերյան համայնքում հանքարդյունաբերություն սկսելու հարցը հետագայում նորից չբարձրացվի: «Քանի որ այդ գործընթացից հետո նորից հարցեր են առաջանում, մեր հաջորդ քայլը տեսնում ենք տեղական հանրաքվե իրականացնելու ձևով, որպեսզի այս էջը վերջնական փակենք և անցնենք մեր պատկերացրած Նոյեմբերյանի զարգացմանը», - եզրափակում է մեր զրուցակիցը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ