Շաբաթօրյա գրական ընթերցումներ «Փաստ» օրաթերթից
КУЛЬТУРА«ՓԱՍՏ» ՕՐԱԹԵՐԹԸ ՇԱՐՈՒՆԱԿՈՒՄ Է «ՇԱԲԱԹՕՐՅԱ ԸՆԹԵՐՑՈՒՄՆԵՐ» ՇԱՐՔԸ՝ ՆԵՐԿԱՅԱՑՆԵԼՈՎ ԺԱՄԱՆԱԿԱԿԻՑ ԳՐՈՂՆԵՐԻ ՍՏԵՂԾԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՑ: ԱՅՍ ԳՈՐԾՈՒՄ ՄԵԶ ՄԵԾԱՊԵՍ ԱՋԱԿՑՈՒՄ Է ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ ԳՐՈՂՆԵՐԻ ՄԻՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ, ԳՐԱԿԱՆԱԳԵՏ ԱԲԳԱՐ ԱՓԻՆՅԱՆԸ, ԻՆՉԻ ՀԱՄԱՐ ՇՆՈՐՀԱԿԱԼ ԵՆՔ:
ՄԱՆՐԱՊԱՏՈՒՄՆԵՐ
ՎԱՀԱՆ ՏԵՐ-ՂԱԶԱՐՅԱՆ
ՍԵՐԸ
Սերը նստել էր այգու նստարանին, ճիշտ նրա դիմաց։
Սերն սկսվել էր անսպասելի, ինչպես միշտ է պատահում։
Բնական վեհերոտությունը նրան թույլ չէր տալիս մոտենալ աղջկան։
Քարացած նայում էր հրեշտակային դեմքին, կախարդական աչքերին, որոնք երբեմն-երբեմն նայում էին իրեն։ Բայց նման պահերին նա փախցնում էր հայացքը, դարձյալ բնական վեհերոտության պատճառով։ Հետո աղջիկը վեր կացավ ու քայլեց ծառուղով դեպի փողոց։
Ինքն էլ քայլեց նրա ետևից։ Անցումի մոտ մի պահ կանգ առան։ Ճանապարհը փակել էր մեքենաների անվերջ հոսանքը։ Այդ պահին ոտքից գլուխ դիտեց հրաշք աղջկան։
Ինքն էլ քայլեց նրա ետևից։ Անցումի մոտ մի պահ կանգ առան։ Ճանապարհը փակել էր մեքենաների անվերջ հոսանքը։ Այդ պահին ոտքից գլուխ դիտեց հրաշք աղջկան։
Նա էր։ Իհարկե՝ ինքն էր։ Որքան էր փնտրել նրան, հազարավորների մեջ, հազարամյակների մեջ։ Հիմա գտել էր, ու նա կհասկանա ամեն ինչ։ Նա չի կարող չհասկանալ։ Սերը... Սերն անպատասխան չի լինում։ Ու վճռեց։
- Մի րոպե Ձեզ կարելի՞ է,– շշնջաց։
- Խնդրեմ,– մեղմ ժպտաց աղջիկը։
Էլի ինչ-որ բան ասաց, որը նա չլսեց։ Միայն ձայնն էր հնչում ունկերում, ասես տասնյակ արծաթե զանգակներ էին ղողանջում։
Այո, դա նրա ձայնն էր։
Հետո, անսպասելի հարցը շանթահարեց նրան.
- Ուզո՞ւմ եք մայթն անցկացնեմ, հայրիկ։
... Ոնց էր մոռացել։ Մի՞թե պարտավոր էր հիշել անպետք մանրուքներով առլեցուն 70ամյա դատարկությանը։
Վերջին մեքենան էլ անցավ, աղջիկն էլ անցավ, իսկ բնական վեհերոտությունը թույլ չտվեց նրան անցնել մայթը
ԺԱՄԱԳՈՐԾԻ ԶՐՈՒՅՑՆԵՐԻՑ
Ժամագործի նման կանգնել ես` հարբեցող ու վայրագ, և ասում ես ինձ. «Ժամացույցդ շատ է հին, էլ հնարավոր չէ նորոգել»։
Մեկ էլ փորձիր,– աղերսում եմ ես,– վերջին անգամ։
Խեղճանում ես դերասանին վայել վարպետությամբ։
Գիտե՞ս, քեզ հետ ես էլ եմ ապրել ամբողջը, հիմա ծեր եմ, աչքերս վատ են տեսնում: Բայց նայիր, քեզ նման մուրացկան չեմ դարձել։ Վերցրու այդ ավերակդ ու գնա արդեն...
Եվ շրջում ես ցուցափեղկի «ժամացույց» գովազդ-ցուցանակը... և դրա հակառակ կողմում գրված է «Փակ է»։
ԵՐԱՆԻ ՀՈԳՈՎ ԱՂՔԱՏՆԵՐԻՆ
Կնոջը նայելիս նա չէր լսում բղավոցները, միայն մտածում էր, թե ինչու են կանայք ավելի հեշտ սպանում, քան տղամարդիկ...
Հետո գլխի ընկավ՝ քանի որ հենց իրենք էլ ծնում են: Գլխի ընկնելու պահը խիստ անսպասելի էր, ինքն էլ չհասկացավ, թե դա ինչծնում են: Գլխի ընկնելու պահը խիստ անսպասելի էր, ինքն էլ չհասկացավ, թե դա ինչպես պատահեց։
Եվ այս պատմությունն այսպես ավարտվեց։
Փողոցով մի հարբած մարդ անսպասելի փռշտաց ու հենց այնպես ցածրաձայն հայհոյեց։ Դեկտեմբերի 31-ին մաքուր ձյունն էր փռված հայհոյանքի տակ...
Եվ նա գնաց տուն, որ մի անհայտ տեղում էր, և այս պատմությունն էլ ավարտվեց։
ՁՅՈՒՆԵՐԻ ՀՈՎԱԶԸ
Արևը մի պահ դողաց ծառաբների արանքում ու հետ սուզվեց։ Մի վիթխարի ստվեր փակել էր արևի երեսը ու հասել երկինք։ Քիչ անց ստվերը որոշակի ձև ստացավ երկնքի մուգ ֆոնին։
Վիթխարի ծաղիկ էր, սև մշուշից ծնված, դրա թերթերը սկսվում Էին հողից։ Այդ ծաղկաթերթերը սև վիթխարի ժանիքների նման Էին։
Անտառից դուրս խոտածածկ զառիվեր լանջեր էին, ավելի վեր սառցադաշտն էր անսահման: Հենց այստեղ՝ մարգագետնի ու սառցադաշտի միջև կանգնել Էր Ջանտուգանյան պատանին՝ ոտքերը սառցադաշտի մեջ, գլուխն արևին հենած, կապույտ ձեռքով ամուր սեղմում էր մահաբույր, գիշատիչ ծաղկի ցողունը: Նա զսպեց ցնցվող ծաղիկն ու ճանապարհ տվեց։
Սառցադաշտի վրա շատերն էին բարևում ու ստվերի պես անցնում կողքից։
Ավելի վեր լեռնագագաթն էր, սև ու խավար, ժայռակերտ, կապույտ սառույցի օվկիանոսում վեր ցցված։ Լեռնագագաթին, ևս մի, քայլ դեպի վեր, գլխով սուզվեց ոսկե արևի մեջ, որ երկնքի կեսն էր բռնել ու ալեկոծվում էր։
Եթե գագաթից ցած նայեր... նայեց:
Իհարկե, ցածում, լեռան հակառակ կողմից Շխելդայի պառավ վհուկն էր։ Ձյուների վրա միայն գլուխն էր երևում։ Շխելդայի պառավը երախը բաց նայում էր իրեն՝ վերին ժանիքները խրած երկրի մեջ, մինչև երկրային անհունություն, ստորին ժանիքները երկնքի կապույտում։ Ուսերի վրայով սև լեռնագնացներ էին մագլցում...
Նա մեջքը հենեց արևի ոսկե պատին ու հասկացավ, որ ինքն արդեն ձյուների հովազ Է։
ՄԻԱՅՆԱԿ ՈՒ ՎԻԹԽԱՐԻ
Եվս տասը քայլ և գագաթին էր: Նա սառցահատը խրեց ձյան մեջ, քարակույտից դուրս քաշեց հին նամակը և դրեց գրպանը, ապա իր նամակը դրեց նույն տուփի մեջ ու տեղադրեց քարակույտի տակ: Այս երկուսն ապացույց Էին, որ գագաթը նվաճված է, մեկն այստեղի ապացույցն էր, մյուսը՝ ներքևում ապրող մարդկանց...
Նա պտտվեց տեղում ու դանդաղորեն դիտեց իրենից ցած փռված ողջ աշխարհը, որի տանիքին, ահա, կանգնած էր ինքը։
Անսահման շարքերով ձյունապատ լեռնաշղթաներ, խորունկ ձորեր, ծովատարած անտառներ ու սքանչելի կանաչ հովիտներ, գետեր արծաթափայլ ու լճեր կապույտ... Կապույտ երկինքներ ու միայնակ վիթխարի արեգակ...
Հիմա պիտի իջներ ցած, ու գիտեր, որ ամենավտանգավորը վայրէջքն է... Շատերը հենց վայրէջքին են զոհվում... Բայց նա չէր մեռնելու։
Եվ լքելով նվաճված գագաթը՝ արդեն անմահ Աստծու նման քայլեց ցած, արդեն անսահման ստորոտները նվաճելու...Եվ հենց այդպես էլ Նա մնաց լեռներում։
ՎԱՐՈՒԺԱՆ ՂԱԶԱՆՉՅԱՆ
ՎԻՅՈՆԻՆ
Օ՜, պոետներ, պոետներ՝
Անցյալ, ներկա և գալիք.
Ձեր հույզերի օվկիանում
Զուր է թվում ամեն ճիգ:
Ձեր տողերում այնքան շատ
Տառապանք կա ու թախիծ,
Որ կարդալիս՝ ակամա
Ինքդ քո մեղքն ես գալիս:
Իսկ ես Վիյոնն եմ, Վիյոնը՝
Պոետ, գող ու խաղանենգ.
Եվ հարսնացուն իմ՝ պարանը,
Ինձ շատ երկար չխանդեց:
Օ՜ պոետներ, պոետներ՝
Լրջախոհ ու նվաղուն:
Ձեր տողերում միայնակ
Թիթեռներ են բաբախում.
Եվ աստղերը երկնքից
Կարոտից ցած են նետվում.
Ու ծովերի հատակին
Մարգարիտներ են դառնում:
Իսկ ես Վիյոնն եմ, Վիյոնը՝
Ազնվական, շրջմոլիկ.
Ագռավները ծանր ու մեծ
Արին շքեղ հարսանիք:
Օ՜, պոետներ, բայց ինչո՞ւ
Ձեր տողերը կարդալիս
Հաճախ գինու ու հարդի
Մգլած բուրմունք է գալիս.
Եվ գեղեցիկ բառերի
Հոգնեցուցիչ շքերթում
Տառապանքն ու սերը ձեր
Խամաճիկներ են թվում:
Իսկ ես Վիյոնն եմ, Վիյոնը՝
Ազատաբաղձ, ամբարիշտ,
Ես հեգնեցի իմ մահը,
Մահը հեգնեց ինձ ընդմիշտ:
ԱՐԿԱԾ
Արքա, պոետ ու գեղուհի,
Գալիս ու անցնում են,
Ամեն հերոս իր դարն ունի,
Հետո` լռություն է.
Մի կյանք է, որ տրվում է մեզ,
Ապրիր որպես արկած.
Հավերժությունը պահի մեջ է,
Հավերժն էլ` պահ է անկասկած.
Պոետ լինես, թե տիրակալ,
Բոլորը հյուր են,
Ժամանակի անձավներում
Վարդերն անբույր են...
ԱՐՎԵՍՏԻՆ ՆՎԻՐՎԱԾ ԿԱՆԱՆՑ
Ես տերևն էի,
Ու քամունն էի:
Ինչո՞ւ ինձ տուն տարար:
Քամին ուժեղ, բարի,
Ու ես թեթև, թեթև,
Անհոգ ճախրում էի,
Ինչպես սիրուն թիթեռ:
Ինձ պոկեցիր քամուց,
Կրծքիդ սեղմած տարար,
Տարար բույնդ տաքուկ,
Որպես մի թանկ ավար:
Ու տենչացիր, որ ես
Մոռանամ քո գրկում,
Որ ճախրել եմ հպարտ,
Որ եղել եմ վերում:
Բայց ես քամունն էի...
Ու թե կանչի նա ինձ,
Էլի թևեր առած
Ես կսուրամ երկինք:
ՕՎՍԱՆՆԱ ՍԻՐՈՒՆ
Պարզվում է՝ միայն սերը
բավարար հենարան չէ
մուտք գործելու համար
հասուն այրերի աշխարհը:
Դե՛, ուրեմն, վազի՛ր,
վազի՛ր, տղա՛.
Վազի՛ր, եթե ուզում ես հասնել:
Վազի՛ր, եթե անգամ
Ոչինչ չես ուզում:
Վազի՛ր և աշխատի՛ր
ոչինչ սրտիդ մոտ չընդունել,
որովհետև ամեն ինչ,
ամեն, ամեն ինչ կորցնելու ես...
...Եվ միայն սերն է քո գլխի վերև
ծածանվելու որպես դրոշ,
և միայն սերն է որպես դրոշ
ծածկելու քո հոգնած ու վիրավոր մարմինը
քո զավակների աչքերի մեջ:
***
Ես՝ պոետ ու հայ
Եվ խաղամոլ նաև
Որպես միակ,
Վերջին խաղագումար
Կնետեմ կյանքն իմ
Բախտի նժարին՝
Սուլելով անհոգ,
Տխուր եղանակ:
Ու թե հաղթեմ՝ ուրեմն
Կեցցե՛ պոեզիան
Ու ժողովուրդն իմ.
Իսկ թե պարտվեմ...
Դարձյալ և միշտ
Կեցցե՛ պոեզիան
Եվ ժողովուրդն իմ.
Քանզի՝
Վաղը կելնի մեկ ուրիշը
Ու կասի՝
Ես՝ պոետ ու հայ,
Եկել եմ, որ հաստատեմ՝
Հավերժի հոմանիշներն են
Պոեզիան ու Հայաստանը:
Создают хаос, а затем думают, как его преодолеть: «Паст»
Противоположная сторона… антицерковной «реформы»: «Паст»
Ucom предлагает корпоративным клиентам комплексную услугу по построению внутренних сетей
С какой политической силой будет участвовать на выборах «Страна для жизни»? «Паст»
На пути к разрушению церкви «хватается за пену»: «Паст»
Еврокомиссия объявила о мерах по ускорению производства дронов и систем противодействия им
Водитель пострадавшего вследствие камнепада на проспекте Мясникяна автомобиля рассказал, как это было
В Армении начнет работать монетизация YouTube
Суд в Германии приговорил к тюремному сроку гражданина США по делу о шпионаже в пользу Китая
Юнибанк стал членом А-уровня Армяно-британской торгово-промышленной палаты
Зимние приключения продолжаются в Myler: Idram&IDBank
Совет Европы согласился лишить дипломатического иммунитета бывшего генсека в связи с делом Эпштейна
Сила одного драма — общественной организации Матeмик
Учёные впервые исследовали банки Дарвина с помощью уникального лазерного метода без вскрытия
Рубен Варданян: Я представляю армянский народ здесь, на этом суде, не боюсь никакого наказания или решения
Первый трейлер «Дьявол носит Prada 2» — смех, интриги и стиль
Валерий Царукян продолжит карьеру в «Ахмате»
В Москве состоится масштабное шоу скрипача-виртуоза Самвела Айрапетяна
Трамп: Иран поступил бы глупо, если бы не заключил сделку с США
Нетаньяху обсудил в Вашингтоне с Уиткоффом и Кушнером переговоры США с Ираном
К каким ещё мерам прибегнет Пашинян, чтобы сорвать Собрание епископов? «Паст»
Попытаются применить «западный» сценарий в «армянизированном» варианте: «Паст»
В прошлом ЭСА на протяжении многих лет оказывала поддержку Церкви: «Паст»
В Польше создают военный резерв повышенной готовности
SCMP: в Китае обнаружили антитело для борьбы с лихорадкой SFTS
Вновь открылся филиал IDBank «Нор Норк»
Вице-президент США Дж. Д. Вэнс прибыл в резиденцию премьер-министра Республики Армения
Европа пытается вредить взаимодействию России и Закавказья — Лавров
Суд над бывшим премьером Арцаха Рубеном Варданяном в Баку продолжится 10 февраля
ФСБ объявила, что подозреваемые в покушении на замглавы ГРУ Владимира Алексеева признали вину
Маск пообещал защитить любого, кто расскажет правду об Эпштейне
Теперь от чего «расстроены» ГД-вцы? «Паст»
Что показывают просмотры и реакции на пресс-конференцию Роберта Кочаряна? «Паст»
Призовое «братство»... за счет тысяч жертв, лишений и насильственного переселения: «Паст»
WSJ: Иран отказался приостанавливать обогащение урана в ходе переговоров с США
Самый богатый человек в мире признал, что деньги не приносят счастья
Армения – на обложке французского журнала Le Courrier de l’Atlas
Поздравляю Вас с днём рождения, господин генерал. полковник запаса Вооружённых сил РА Артом Симонян
Архиепископ Микаэл Аджапахян отпущен под домашний арест
Давид Хачатрян – чемпион Европы по стрельбе
Глава МТУИ РА и посол Ирана обсудили вопросы сотрудничества
Копыркин: Москва готова к обсуждениям возможности подключения России к проекту «Маршрут Трампа»
Архиепископ Микаэл Аджапахян подал жалобу в ЕСПЧ
В Норвегии начали расследование против экс-премьера из-за досье Эпштейна
Премия за “укрепление братства” или “карт-бланш на геноцид”? Общественность требует отменить присуждение премии Zayed Award Алиеву и Пашиняну
В Армению прибыла большая делегация из США
США рекомендовали своим гражданам покинуть Иран
Новые подробности: на напряжённость между телеком-операторами и платёжно-расчётными организациями откликаются последние: «Паст»
Попытаются «сделать своими» глав общин։ «Паст»
«В поле «прозападников» «рассветы» вовсе не мирные». «Паст» 
