Ереван, 02.Ноябрь.2026,
00
:
00
ВАЖНО

Տիբեթյան բժշկության ու հոգևոր գերկարողությունների մասին

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Մենք գիտենք, որ...

Տիբեթը քաղաքակրթության բնօրանն է, այնտեղ գոյություն ունի հնագույն մշակույթ և առկա են բազմաթիվ գաղտնիքներ, իսկ տիբեթցի հոգևորականները, ինչպես և սովորական տիբեթցիները, ամենաերկարակյացն են աշխարհում՝ շնորհիվ իրենց բժշկության, ընդ որում, շփվելով հոգևորականների հետ՝ անգամ սովորական մարդը կարող է ձեռք բերել գերկարողություններ, այնտեղ հոգևոր աշխարհի օվկիանոս է, և անգամ Հիսուս Քրիստոսն է այնտեղ սովորել։

Իրականում այդպես չէ։

Բանն այն է, որ իրական հնագույն մշակութային բնօրրաններ են Տիբեթի հարևան երկրները՝ Հնդկաստանը և Չինաստանը, իսկ ինչ վերաբերում է Տիբեթին, ապա պետք է նշել, որ չնայած նրան, որ այդ երկիրը շատ յուրահատուկ է և մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում, այնուամենայնիվ, այն շատ երիտասարդ է։ Տիբեթում կյանքի համար շատ դաժան պայմաններ են, և հասկանալի է, որ մարդիկ այնտեղ բնակություն են հաստատել միայն այն ժամանակ, երբ կյանքի համար բավարար պայմաններ ունեցող այլ վայրերը արդեն զբաղված են եղել։ Այն մոլորությունը, որ տիբեթյան մշակույթը հնագույն է, ստեղծվել է առաջին անգամ Տիբեթ այցելած երազող հետազոտողների հավաստիացումների արդյունքում՝ Լոբսանգ Ռամպ, Մուլդաշև և այլն, քանի որ Տիբեթում հին եղածը պահպանվել է բնական ձևով՝ կապված արտաքին աշխարհի շփման բացակայության հետ։ Իրականում Տիբեթի և նրա մշակույթի մասին կարելի է խոսել սկսած մեր թվարկության 6-ից 7-րդ դարերից, և սա հաստատում են ինչպես առկա փաստաթղթերը, այնպես էլ հնէաբանական պեղումները։ Այսինքն, մինչև այդ դարերը այնտեղ բնակչություն չի եղել։

Ի դեպ, այնպես չէ, որ տիբեթցիները երկարակյաց են։ Դեռևս 100 տարի առաջ տիբեթցիների կյանքի միջին տևողությունը եղել է մոտավորապես 40 տարի։ Իսկ բոլորը համոզված են, որ տիբեթյան բժշկությունը հրաշքներ է գործում, ընդ որում՝ այնպիսի հրաշքներ, որ տիբեթցիները շատ երկար են ապրում։ Իրականում Տիբեթի ժողովրդական բժշկությունը ունակ չի եղել պայքարել շատ հիվանդությունների դեմ, բայց երբ այն սկսել են համատեղել արևմտյան բժշկության հետ, տեղի է ունեցել որակական ճեղքում, և ներկայումս տիբեթցու կյանքի միջին տևողությունը արդեն 60-ից 67 տարի է։ Ընդ որում, չի կարելի ասել, որ սա լավագույն արդյունքն է աշխարհում։ Իհարկե, տիբեթյան բժշկությունը յուրահատուկ, ինքնատիպ և շատ հետաքրքիր է, բայց այն ամենակարող չէ։ Այն ուղղակի օգնել է տիբեթցիներին գոյատևել բարձր լեռնային դաժան պայմաններում։ Սխալ է նաև այն կարծիքը, որ Տիբեթում գերիշխողը հոգևորն է։ Իրականում հոգևոր աշխարհում ընկղմվելու համար պետք է ոչ թե Տիբեթ գնալ, այլ Հնդկաստան, քանի որ նույնը զգալու համար անգամ տիբեթցիներն են այնտեղ գնում, օրինակ՝ հնդկական Հիմալայներում գտնվող 998 թվականին կառուցված Սպիտի եկեղեցական համալիր, որտեղ արդեն հազարամյակից ավելի հին ավանդույթները չեն ընդհատվում անգամ մեկ վայրկյանով, և այնտեղ գտնվողին թվում է, որ ինքը օգտագործել է ժամանակի մեքենա՝ հազարամյակով հետ գնալու համար։ Անգամ շատ ցանկանալու դեպքում անհնար է հավատալ, որ Քրիստոսը եղել է Տիբեթում։ Նույնիսկ տեսականորեն դժվար է, որ նա Հնդկաստան հասած լինի, էլ ուր մնաց Տիբեթ։ Ընդ որում, պետք է արձանագրել, որ առաջին տիբեթական վանական կառույցները հայտնվել են Քրիստոսի մահից 600 տարի անց, ինչը նշանակում է, որ անհնար էր Քրիստոսի այնտեղ սովորելը։ Քրիստոսի՝ Տիբեթում սովորելու մոլորության հետ էլ ծագել է նաև այն մոլորությունը, որ շփվելով տիբեթցի հոգևորականների հետ՝ կարելի է ձեռք բելեր գերկարողություններ։

Բանն այն է, որ այդ գերկարողություններից անգամ տիբեթցի հոգևորականները չունեն։ Տիբեթյան կրոնական կառույցներում ընդամենը կարելի է շփվել տիբեթյան յուրահատուկ մշակույթին, բժշկությանը և տիբեթյան բուդդիզմի հիմնարար սկզբունքներին։ Իսկ մնացած ամեն ինչը երկարատև և անգամ դաժան գործնական կյանք է։ Իհարկե, որոշ արտասահմանցիներ գնում են դրան և անգամ դառնում լամաներ, բայց նրանցից ոչ մեկն էլ գերկարողություններ ձեռք չի բերում։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

IDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проектуIDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17Как были чмошниками, так и остались. Аршак КарапетянUcom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежамиКак конфликт подводит биоразнообразие к критической чертеПервые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDreamЦифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional PostКак вы думаете, где будет Армения?Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕСRate.Trading. Новая цифровая культура обмена валюты Цифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке Ucom Ucom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения» При поддержке Ucom фестиваль «SunChild» объединяет кино и заботу о природеДень рождения в Италии с ЮнибанкомЯ знал о его проазербайджанской позиции и, будучи советником, сдерживал его. Аршак КарапетянВТБ (Армения) поддержал инициативу Newmag BOOK DONATION в городе РазданТревожный сигнал из Шикахога: когда природа кричит о помощи, а мир проводит «зеленые» форумы: «Паст»Idram и IDBank приняли участие в открытии павильона «Мой лес Армения» на COP17Мигранты в обмен на европейское будущее: какую цену готова заплатить Армения? Юнибанк получил рейтинг устойчивого развития B++ от Agents for Impact GmbHUcom — стратегический партнер Yerevan Conservation Symposium 2026 IDBank представит экологические и инновационные инициативы на COP17Устроили клоунаду чтобы удержаться у властиДоберутся ли медведи из Шикаоха до COP17?При поддержке Ucom в Паруйр-Севаке установлена новая камера с ИИ для мониторинга дикой природы35 лет доверия: IDBank празднует вместе со своими клиентами«Из класса — на орбиту»: при поддержке Ucom «Космос 1.0» внедряется в 15 школах АрменииРиторика Баку не приведет к миру․ Аршак КарапетянРубеж| Важно оценить, что происходит на армяно-азербайджанской границе․ Аршак КарапетянUcom вместе с FPWC примет участие в COP17, представив результаты многолетнего экологического сотрудничества«Бойня» на Амулсаре. Манифест отступничества, экологического преступления и заговора против государственностиТайные инспекторы Michelin в Армении: кто может получить первую звезду? Армения между ОДКБ и новыми вызовами: что стоит за дискуссией о базе в Гюмри«Золотой час»։ IDBank объясняет, как правильно действовать после атаки мошенниковМы — рабочая сила, которая пашет на иностранное государство?Юнибанк выпустил бессрочные облигации с годовой купонной доходностью 13,2% Ucom оценила экологические показатели своей деятельностиРоссия представляет на выставке «ADEX-2026» в Баку масштабную экспозициюРубеж| Где будут судить дезертира?. Аршак КарапетянЮнибанк предлагает долларовые облигации с годовой купонной доходностью 6%Ucom — официальный партнер Армяно-британского бизнес-форума 2026На Эребуни 20/52 открылся обновленный Центр продаж и обслуживания Ucom Юнибанк вступил в Армянскую ассоциацию солнечной энергетикиРубеж| В азербайджанских мечетях молятся точно не на древнеазербайджанском языке. Аршак КарапетянАмериабанк — самый инновационный цифровой банк в Армении: 9 наград в рамках премии Global Finance «Лучший цифровой банк» ВТБ (Армения) предлагает корпоративным клиентам эффективные решения для управления свободными средствами