«Լուրջ վտանգի տակ ենք դնում ձեռք բերված արդյունքներն ու հնարավորությունները»

Ադրբեջանական կողմն ակտիվ աշխատում է՝ ամեն ինչ անելով, որ Արցախը հնարավորինս մեկուսացված լինի տարբեր միջազգային կառույցների, քաղաքների և երկրների հետ ունեցած ցանկացած համագործակցությունից: Անդրադառնալով Ֆրանսիայի մի շարք քաղաքների և Արցախի, ինչպես նաև Արցախի մի շարք համայնքների միջև բարեկամության հռչակագրերի չեղարկմանը՝ «Փաստի» հետ զրույցում նման դիտարկում արեց քաղաքագետ Հրանտ Մելիք-Շահնազարյանը:

«Զուտ հումանիտար նշանակություն ունեցող հարց է, քաղաքական որևէ լուրջ ազդակ իր մեջ չի պարունակում, բայց Ադրբեջանի իշխանություններն անգամ այս մակարդակում են աշխատում մեր դեմ: Ամենաբարձր մակարդակով աշխատում են անգամ այն երկրներում, որոնք բարեկամական և դաշնակցային հարաբերություններ ունեն Հայաստանի հետ: Եվ այդ աշխատանքը արդյունքներ է տալիս, ինչի վառ ապացույցը բարեկամության հռչակագրերի չեղարկումն է: Սա ամենահաճելի զարգացումներից չէ, ինչը կարելի էր սպասել: Արցախի քաղաքացիների համար, սա, մեծ հաշվով, ոչինչ չի փոխում: Այնպես չէր, որ այդ համագործակցությունը շատ մեծ առավելություններ ուներ, բայց պարզ է մի բան, որ Ադրբեջանը հակամարդկային և հակահումանիտար քայլեր է իրականացնում: Սա լուրջ քաղաքական գնահատականի պետք է արժանանա թե՛ մեր ԱԳՆ-ի, թե՛ դաշնակից երկրների կողմից:

Ամեն ինչ պետք է անել, որ միջազգային կառույցները նույնպես քննադատեն Ադրբեջանի այդ գործելաոճը»,-ասաց քաղաքագետը:

Նրա խոսքով, ժամանակին մեծ աշխատանք է տարվել նման համագործակցություն ստեղծելու ուղղությամբ, բայց հիմա հետևողականության առումով լուրջ խնդիր կա. «Կապերը, որոնք ստեղծվել են քրտնաջան աշխատանքի շնորհիվ, պետք է պահպանվեն և ընդլայնվեն: Սա մեր դիվանագիտության լուրջ ձախողումն է և հերթական ազդակը՝ հայկական դիվանագիտությունից ավելի պահանջկոտ լինելու առումով: Բոլոր հարթություններում պետք է հետևողական լինել մեր շահերը պաշտպանելու գործում: Այդուհանդերձ, այսօր խնդիրը վատ կազմակերպվածությունն է:

Մենք տեսնում ենք, որ Հայաստանի պետական ապարատը նախաձեռնող չէ, միայն արձագանքում է, իսկ արձագանքը շատ հաճախ ուշացած է լինում ու արդեն ոչ տեղին»:

Հրանտ Մելիք-Շահնազարյանը հիշեցնում է՝ փորձագիտական մարկարդակով արված գնահատականները, մամուլը դեռ ապրիլին էր հայտնել, որ ադրբեջանցիներն աշխատում են կապերը չեզոքացնելու այդ ուղղությամբ. «Ահազանգը եղել էր, իսկ ահազանգից հետո պիտի հետևողական լինեին, հասկանային՝ խնդիրն ի՞նչ է, օրինակ՝ Մեհրիբան Ալիևան ինչո՞ւ գնաց Ֆրանսիա, ի՞նչ խնդիրներ էր լուծում այնտեղ: Հայաստանը չի գնում այդ հարցերի հետևից, ինչը խոսում է կառավարման ճգնաժամի արտահայտման մասին, ինչն արդեն իր հետևանքներն է ունենում»:

Հաշվի առնելով, որ Բրյուսելում կայացավ Հայաստանի և Եվրամիության միջև գործընկերության խորհրդի երկրորդ նիստը, քաղաքագետի հետ զրույցում անդրադարձանք Հայաստան-ԵՄ հարաբերություններին՝ նիստից հետո համատեղ հայտարարության մեջ առկա մի շարք շեշտադրումների համատեքստում: «Առաջինը, ինչն աչքի է ընկնում համատեղ հայտարարության մեջ, այն է, որ վերջին մեկ տարվա ընթացքում զարգացման որևէ ծրագրի մասին այնտեղ որևէ խոսք չկա: Ակնհայտ երևում է, որ մեկ տարի շարունակ այդ ուղղությամբ ոչինչ չի արվել: Հայտարարության մեջ առկա այն մոտեցումները, որոնք կային նախկինում, այս անգամ ավելի մեծ զգուշավորությամբ էին ներկայացված»,-ասաց նա:

Օրինակ բերեց վիզաների ազատականացման վերաբերյալ հատվածը, որտեղ ընդգծվել էր պատեհ ժամանակին մուտքի արտոնագրերի ազատականացման շուրջ երկխոսության մեկնարկի մասին՝ պայմանով, որ լավ կառավարվող և անվտանգ շարժունակության պայմաններն ապահովվեն:

«Եթե նախկինում զրույցը կար, հիմա արդեն խոսվում է պատեհ պահին զրույցը սկսելու մասին: Այսինքն, այստեղ միանշանակ հետքայլ է արձանագրվել: Շատ տարօրինակ էին նաև Ղարաբաղյան հարցին վերաբերող անատամ, ոչինչ չասող, զուտ դիվանագիտական մոտեցումները: Սա նույնպես խոսում է այն մասին, որ զարգացում չկա, առաջընթաց այդ ուղղություններում ևս չկա: Ավելին՝ շատ մտահոգիչ է ՀայաստանԵՄ ստորագրված համաձայնագրի պահանջների կատարման ընթացքը Հայաստանում:

Ակնհայտ է, որ դրանից բխող շատ լուրջ աշխատանք, օրենսդրական փոփոխություններ են ենթադրվում՝ տարբեր գործառույթների համապատասխանության և այլ հարցերի համատեքստում: Բայց այդ ամենը, համենայն դեպս, տեղի չի ունեցել: Բացի դա, այդ համաձայնագրի վավերացման գործընթացը դանդաղել է եվրոպական տարբեր երկրների խորհրդարաններում: Ամիսը մոտ մեկ պետություն է վավերացնում այն, բայց այս հաճախականությունը մտահոգությունների լուրջ առիթ է տալիս, որովհետև տարիներ շարունակ մեծ աշխատանք է տարվել, ԵՄ-ի հետ բանակցությունները վարվել են աշխարհաքաղաքական բարդ միջավայրում, և արդյունք ենք ունեցել: Բայց հիմա, պետական ապարատի փաստացի անգործության պատճառով, մենք շատ լուրջ վտանգի տակ ենք դնում ձեռք բերված արդյունքներն ու իրական հնարավորությունները»,-եզրափակեց մեր զրուցակիցը:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ