«Չի կարելի արհեստական հոդվածներ ստեղծել և ուրախանալ, որ գործ է արվել»

Անտառները ոչնչացնելու, ապօրինի ծառահատումների համար քրեական և վարչական պատասխանատվությունը խստացվում է: Մի շարք նոր դրույթներ են ավելացել, որոնք ամրագրված են «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու մասին» և կից ներկայացված նախագծերի փաթեթում: Ոլորտին քաջատեղյակ մասնագետներն ընդգծում են անտառների պահպանության անհրաժեշտությունն ու կարևորությունը, բայց, միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով նաև վերոնշյալ փաթեթը, մի շարք խնդիրներ են առանձնացնում:

Էկոլոգ-իրավաբան Նազելի Վարդանյանն, օրինակ, սկզբունքորեն դեմ է խստացումներին:

«Դեմ եմ, որովհետև հանցագործությունը միայն հոդվածում փոփոխություն անելով և պատիժը խստացնելով հնարավոր չէ կանխել: Բացի այդ, սոցիալական խնդիր կա: Պետք է հաշի առնել, թե այդ տուգանքներն արդյոք հնարավո՞ր է լինելու բռնագանձել: Այն ժամանակ բռնագանձման չափը նվազագույնը 200 հազար դրամ էր, բայց սնանկ էին ճանաչում, ինչից, մեծ հաշվով, ոչինչ չէր փոխվում:

Հիմա նախկինի փոխարեն նախատեսվում է մինչև 8 տարի ազատազրկում: Եթե այդքան տարի մարդուն պետք է պետության հաշվին պահեն, հիմա վնա՞սն է շատ, թե՞ օգուտը: Առհասարակ փոփոխություն անելուց պետք է մտածել, թե դա ինչ հետևանքներ է ունենալու, կիրառելի՞ է լինելու, թե՞ ոչ: Նման փոփոխություններով հանցագործություն չեն կանխելու»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց Ն. Վարդանյանը՝ ընդգծելով, որ շատ երկրներում գողության համար ձեռք են կտրում, բայց այդ հանգամանքը գողության քանակի վրա էական ազդեցություն չի թողնում:

Հայաստանի կանաչների միության նախագահ Հակոբ Սանասարյանը այդքան էլ դեմ չէ խստացումներին, բայց ավելի գլոբալ խնդիր է տեսնում:

«Առանց խստացումների էլ հնարավոր էր կարգուկանոն հաստատել: Այն, որ բարձրացնում են տուգանքների չափը, խստացումներ են լինում, լավ է, բայց իրականում խնդիրն այն է, որ Հայաստանի կառավարությունը անտառները պահպանելու ծրագիր չունի: Կառավարությունն այդ առումով քաղաքականություն չունի: Իսկ երբ խոսվում է Հայաստանի անտառները 11 տոկոսից 22 տոկոս սարքելու մասին, նման բաներն առհասարակ «լոլոներ» են»,-ասաց Հ. Սանասարյանը:

Շարունակելով թեման՝ Նազելի Վարդանյանն ընդգծեց, որ նոր փաթեթում նախատեսվող փոփոխությունները լուրջ չի համարում: «Ինչ-որ «գալչկա» դնելու պես մի բան է: «Գալչկա» դրեցին ու ասացին՝ մի բան արել ենք: Բացի այդ, խոսքը ամբողջ ծառաթփային բուսականության մասին է, որոնք կարող են ձեր այգում էլ լինել:

Կամ, եթե ինչոր տեղ ծառ կտրվի, մի քանի ծառի դեպքում մարդը անազատության մեջ կարող է հայտնվել: 

Սա լուրջ չէ, ու չգիտեմ՝ ինչո՞ւ նման անլուրջ մոտեցում ցուցաբերվեց. ԱԺ ներկայացնելուց առաջ յուրաքանչյուր օրենքի մասով պետք է հիմնավորում լինի: Այս դեպքում պետք է ասեն, օրինակ՝ այսքան տարվա մեջ այսքան տուգանք է եղել, բռնագանձվել են բոլոր գումարները, և մարդիկ վճարունակ են: Բայց եթե մարդը վճարունակ լինի ու կարողանա 1 կամ 10 միլիոն տուգանք վճարել, էլ ինչո՞ւ է գնում ու ծառ կտրում»,-նշեց Ն. Վարդանյանը՝ ընդգծելով, որ իրենք բոլոր կառավարություններին են ներկայացրել այն առաջարկները, որոնք իրականում կարող են ծառահատումների դեմ պայքարի առումով արդյունավետ լինել:

«Համալիր գործողություններ են անհրաժեշտ: Մինչև սոցիալական խնդիրը չլուծվի, այս հարցը ևս չի լուծվելու:

Ոչ ոքի հաճելի չէ տանը փայտ վառել, ծուխ գցել տանը: Նախ՝ պետք է էներգախնայողության ծրագրեր լինեն, պետք է այլընտրանքային էներգիան օգտագործեն, բայց ոչինչ չեն անում, իսկ վերոնշյալ փոփոխությունը կիրառելի չի լինելու: Նախարարին հարցրեք՝ մինչ օրս տուգանքների քանի՞ տոկոսն է բռնագանձվել: 

Հիմա մարդասպանությանը հավասար հոդված է դրված: Չի կարելի արհեստական հոդվածներ ստեղծել և ուրախանալ, որ գործ է արվել, որովհետև, ըստ էության, գործ չի արվել: Խեղճ ու կրակ գյուղացուն են կրկին բռնելու, ու կրկին չեն իմանալու, թե իրականում այդ հատումն ո՞վ է արել: Մինչև այսօր ոչ մի պատվիրատու պատասխանատվության չի ենթարկվել»,-նկատեց էկոլոգ-իրավաբանը:

Հակոբ Սանասարյանն էլ հավելում է. «99 տոկոսով սուտ է այն, երբ ասում են՝ գյուղացին գնում, հատում է: Հնարավոր է՝ գյուղացին մտնի անտառ, փայտ կտրի, չորուկ հավաքի, բայց նրանց թիվը 1% -ից էլ պակաս է: Հսկիչները շատ լավ գտնում են նրանց թե՛ ճանապարհին, թե՛ տան մոտ, թե՛ հատելուց:

Իսկ իրականում ամբողջ անտառային համակարգի ավերումը պետական պաշտոնյաներին հարստացնելու կազմակերպված միջոց է եղել: Ժողովրդին պետք չէ խառնել այս ամենին: Դա նույն սխալ մոտեցումն է, որը կա Սևանի դեպքում, երբ ասում են՝ մարդիկ ձուկը որսում են, որ ապրեն, իսկ իրականում այլ մարդիկ են ապրում՝ շատ սահմանափակ թվով մաֆիոզ կերպարներ: Նույնը անտառների դեպքում է: Անտառում ծառ կտրողները զոռբաների կողմից վարձված մարդիկ են»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ