Որ­տե՞ղ են գնում հետ բեր­ված գու­մար­նե­րը

ՊԵԿ նախկին նախագահ Գագիկ Խաչատրյանը մեղադրվում է խոշոր չափերի չարաշահումներ կազմակերպելու մեջ: Նա արդեն ձերբակալվել է: Հատուկ քննչական ծառայությունից հայտնել են, որ Խաչատրյանի դեմ հարուցված քրեական գործով 800 միլիոն դրամի վերականգնում է եղել: ԱԱԾ–ն խուզարկություն է իրականացրել Խաչատրյանին պատկանող տարածքներում:

ԱԱԾ տնօրեն Արթուր Վանեցյանը հայտնել է, որ Խաչատրյանը անցնում է ԱԱԾ վարույթում գտնվող քրեական գործով, այս պահին կասկածյալի կարգավիճակով։ Նա կասկածվում է առանձնապես խոշոր չափերի վատնման, ինչպես նաև պաշտոնեական դիրքի չարաշահման մեջ։ Խոսքը, ըստ ԱԱԾ տնօրենի, միլիոնավոր դոլարների մասին է։

Գագիկ Խաչատրյանի փաստաբանը տեղեկացրել է, որ խուզարկության ընթացքում գործի համար նշանակություն ունեցող փաստաթղթեր էին փնտրում, ոչինչ չկար: Նրա խոսքով` գումար ևս չկար, առգրավել են օրինական զենքեր. «Իմ պաշտպանյալին վերագրվում է մեղադրանք՝ 2010, 2012 թվականին ՊԵԿ նախագահի պաշտոնում թույլ տված ենթադրյալ արարքի համար:

Ըստ մեղադրանքի, ՊԵԿ ինչ-որ աշխատակիցներ աշխատավարձ են ստացել և չեն ներկայացել աշխատանքի, թե ինչքանով կապ ունի Գագիկ Խաչատրյանն, անհասկանալի է»,ասել է փաստաբանը:

Գագիկ Խաչատրյանը մամուլում և հանրության պատկերացումներում միշտ եղել է որպես մեծ ֆինանսական կարողությունների տեր պաշտոնյա: Թեև նա միշտ ներկայացրել է հայտարարագրեր, իսկ իր հարազատների բիզնեսների (ինչպիսին են Ucom-ը, Megafood-ը) հետ իրեն չի կապել, միևնույն է, մամուլում հաճախ են շրջանառվել տարբեր վարկածներ նրա խոշոր ունեցվածքի և բիզնեսների ծագման մասին:

Ոչ մեկի համար գաղտնիք չէ, որ կոռուպցիոն ռիսկերը մեծ են պետական ֆինանսների հետ կապված մարմիններում, իսկ ՊԵԿ-ը կոռուպցիոն ռիսկերի հենց ամենակենտրոնական թիրախում է: Ինչևէ, փաստ է, որ իրավապահ մարմինները գնացել են այդ կասկածների հետևից և կոնկրետ ապացույցներ գտել:

Այստեղ բոլորովին այլ հարցեր են առաջանում, թե ինչու է հիմա՞ այդ ամենը բացահայտվում և ինչո՞ւ իշխանությունները մինչև վերջ թափանցիկ չեն իրենց գործողություններում:

Հարցը, թե ինչո՞ւ հենց հիմա, պատահական չէ: Ամուլսարի ոսկու հանքի շահագործման խնդիրը վերջին օրերի ամենասուր բանավեճ հարուցած հարցերից մեկն էր:

Չկա հանրային համերաշխություն այդ հարցում: Դա վարչապետ Փաշինյանի առջև կանգնած ամենակնճռոտ խնդիրներից մեկն է դարձել, որն արդեն ազդել է նրա վարկանիշի վրա: Նա իր ելույթներով թողեց այնպիսի տպավորություն, որ կողմ է հանքի շահագործմանը, որը, սակայն, կարող է բնապահպանական լուրջ խնդիրներ ստեղծել` վնասելով բնակչության առողջությանը: Ոմանք կարծում են, որ Խաչատրյանին հենց հիմա ձերբակալելը պատահական չէր, այն միտված է շեղելու ուշադրությունը Ամուլսարի բարդ խնդրից և ցույց տալու, որ վարչապետ Փաշինյանը հետևողական է իր խոստումներում, անում է այն, ինչ հանրության սրտով է: 

Սակայն եթե սա սոսկ ենթադրությունների տիրույթում է, ապա շատ հստակ է իշխանության հաշվետվողականության, առավել ևս՝ գործողությունների մոտիվացման հարցը:

Այն, որ ժամանակ առ ժամանակ որևէ մեկը կանչվում է պատասխանատվության, ապա պետությանը վերադարձնում որոշակի գումարներ, ուղղակի աննկարագրելի արդյունավետ քայլ է: Դա ապահովում է շոուն, երբ իշխանության մոլի երկրպագուները կարող են հերթական անգամ փառաբանել Փաշինյանին, հիացմունք ապրել որևէ մեկին ճաղերի հետևում տեսնելուց: 

Բայց, ի վերջո, ո՞ւր են գնում այդ վերականգնված գումարները: Հանրությունը միայն իմանում է, որ, ասենք, Ալեքսանդր Սարգսյանը պետությանն է նվիրաբերել 30 մլն դոլար, մեկ ուրիշը՝ հյուրանոց, երրորդը՝ էլի գումար, հիմա էլ հայտնի է դառնում, որ Գագիկ Խաչատրյանից ստացվել է 800 մլն դրամ: Մի կողմ թողնենք հարցը, թե ինչու հենց 800 մլն դրամ:

Պարզվում է, որ հետ վերադարձված «գողոնը» պահվում է սառեցված հաշվի վրա, և այն որևէ տեղ չի ծախսվում: Անհայտ է, թե ինչպես են կառավարվելու այդ գումարները: Հետևաբար մեկ այլ հարց է ծագում, թե ո՞րն է հանրության և պետության համար այս ձերբակալությունների օգտակար գործողության գործակիցը:

Միգուցե ավելի ճիշտ կլիներ հարկադրել նրանց նպատակային ծախսել այդ գումարները կոնկրետ ծրագրերում, որոնք կարող են օգտակար լինել, որ հանրությունը մաշկի վրա զգա, որ «իրենից գողացածը» իսկապես հետ է վերադարձվել:

Եթե չկա թափանցիկություն այս գործընթացում, ապա կարող են առաջանալ հիմնավոր կասկածներ, որ իշխանությունը զբաղված է ինդուլգենցիաներ վաճառելով:

ՏԻԳՐԱՆ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ