Ереван, 05.Май.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Էլեկտրակիթառ. մետաղյա թավայից մինչև ծիծեռնակի պոչ

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Կիթառները կարելի է բաժանել երկու մեծ խմբի՝ ակուստիկ և էլեկտրո։ Էլեկտրական կիթառների հայտնվելը շատ մեծ դեր է խաղացել երաժշտության մեջ, քանի որ առանց դրա շատ երաժշտական ուղղություններ պարզապես չէին ծնվի: Էլեկտրական կիթառի ստեղծման պատմությունը սկսվել է 192030 ական թվականներին: 

Այն ժամանակ սովորական ակուստիկ կիթառն օգտագործվում էր բազմաթիվ ամերիկյան բլ յուզային և ջազային նվագախմբերի կողմից, բայց քանի որ այն գործնականում լսելի չէր, նրան տրվել էր միայն ռիթմային գործիքի «պաշտոն»: Այսինքն՝ պահանջ կար կիթառի ձայնը բարձրացնել: 

1923 թվականին սկսել են էլեկտրականության միջոցով կիթառի ձայնը բարձրացնելու առաջին փորձերը կատարել: Այդ տարիներին քիչ հայտնի ինժեներ և գյուտարար Լլոյդ Լորը կարողացել է ստեղծել լարային գործիքների էլեկտրաստատիկ ձայնի ուժեղացուցիչ, որը ֆիքսում էր ռեզոնատորային տուփի թրթռումները և ուժեղացնում այն: 

Այնուամենայնիվ, նրա գյուտը շուկայում ամբողջովին ձախողվել է: Էլեկտրական կիթառի ստեղծման պատմության մեջ կարևոր ամսաթվերից մեկը 1931 թվականն է, երբ Ժորժ Բոշամը և Ադոլֆ Ռիգբենկերը հորինել են էլեկտրամագնիսական ձայնի ուժեղացուցիչը: 

Դրա մեջ էլեկտրական ազդակը անցնում է մագնիսի փաթույթով, ստեղծում էլեկտրական դաշտ, և թրթռացող լարից եկող ազդանշանն ուժեղանում է: Հենց հայտնվեց նրանց հորինած էլեկտրակիթառը, այն անմիջապես կոչվեց «թավա»: 

Եվ դա այն պատճառով, որ նրա մարմինն ամբողջությամբ մետաղական էր, իսկ տեսքով իսկապես նման էր թավայի, որին կցված էր անհամաչափ երկար «բռնակ»՝ գրիֆը: 

Այնուամենայնիվ, պարզվեց, որ այս առաջին էլեկտրական կիթառը ամենակենսունակն է: 

Բազմաթիվ փորձարարներ 1930-ականների վերջին փորձել են ձայնի ուժեղացուցիչը տեղադրել իսպանական կիթառների մեջ, որոնք ավելի ավանդական են և ունեն դատարկ կորպուսներ, կամ էլ կիթառին տալ այլ տեսք: 

Բայց առանց այնպիսի խնդիրների, ինչպես ռեզոնանսային երևույթները (feedback), աղավաղումները և այլ արտառոց աղմուկների հայտնվելը, ոչինչ չէր ստացվում: Միայն կիրառելով կրկնակի հանդիպակաց փաթույթ, որը ունակ է «խլացնել» ավելորդ ազդանշանները, հնարավոր եղավ հաղթահարել բոլոր այդ թերությունները: 

Ժամանակին Լեո Ֆենդերը հիմնել է մի ընկերություն, որը մինչև 1950 թվականը դրոշմում էր էլեկտրակիթառների պատճեններ, որոնք կոչվում էին «Esquire» (թարգմանվում է որպես զինակիր): Հետագայում «Esquire»-ին հաջորդել են «Broadcaster»- ը և «Telecaster»- ը, իսկ 1954 թվականին արտադրվել է «Stratocaster» անվանված գործիքը: 

Այդ ժամանակվանից ի վեր էլեկտրակիթառների այս մոդելը չի ենթարկվել որևէ փոփոխության, քանի որ նրա արտաքին ձևը առանձնապես չէր խանգարում կիթառի ձայնի որակին: 

Այնուամենայնիվ, դիզայներները փորձել են հնարավորինս իրականություն դարձնել իրենց ֆանտազիաները: Օրինակ՝ «ABBA» խմբի կիթառահարի գործիքը իր տեսքով նման էր աստղի, իսկ «Scorpions» խմբի կիթառահարը ուներ ծիծեռնակի պոչի տեսքով էլեկտրակիթառ:

 Էլեկտրակիթառ արտադրող ընկերություններից ամենահայտնին թերևս «B.C. Rich and Gibson» ընկերությունն է իր ծայրահեղական գործիքների ուրվագծերով ու արտաքին տեսքով: Հենց այդ ընկերության դիզայներներն են ստեղծել «ծիծեռնակի պոչը»: 

Իսկ ո՞վ է առաջին անգամ նվագել էլեկտրակիթառով։ Դա առաջին անգամ արել է Լես Պոլը, որը դաշնակահար է եղել։

 Ռոքի ծննդից սկսած՝ էլեկտրակիթառը եղել է ռոքի անբաժան մաս։ Երբ առաջին անգամ էլեկտրակիթառով նվագել են, այն մարդկանց վրա թողել է անմոռանալի տպավորություն, և մարդիկ սկսել են ավելի հաճախ գնալ այն համերգներին, որտեղ կա էլեկտրակիթառ։ 

Հենց այսպես էլ այն դարձել է հայտնի։

 Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Tasnim: Утверждение США о потоплении иранских катеров не соответствует действительностиЗеленский подвёл итоги саммита ЕПС в Ереване: он поблагодарил Армению и ПашинянаПриглашение Зеленского — удар по национальному достоинству Премьер-министр Армении: Надеюсь посетить Азербайджан в 2028 годуКая Каллас посетит АзербайджанМы желаем Армении и Азербайджану исключительно мира – ЗеленскийАлиев: И Армения, и Азербайджан уже получили реальные выгоды от мираУрсула фон дер Ляйен в Ереване: ЕС обсуждает военное сотрудничество, цепочки поставок и роль Южного КавказаПетиция Армянского народного движения «Нет “Западному Азербайджану”!» «Верните пленных домой» Фосфорные боеприпасы Украины и военные сделки с Алиевым: почему визит Зеленского в Ереван встречают без восторга «По следам истории: благоустройство памятника погибшим участникам ВОВ в селе Дохс»Артур Хачатрян: где 12 миллионов евро, выделенные на борьбу с «гибридной войной»?Двойная игра Еревана: Пашинян борется с Москвой на словах, пока его окружение зарабатывает на связях с РФЯпония впервые с июня 2025 года закупила российскую нефтьГегаркуник в центре внимания: о чём говорил Царукян с жителямиНАТО: Мы работаем с США, чтобы понять детали их решения по войскам в ГерманииРоберт Кочарян: Никаких договоренностей с Сержем Саргсяном о транзите власти не былоГосударственная политика должна объединять обществоИран требует от арабских стран репараций за содействие американо-израильской агрессииСоздан инструмент, который оценивает биологический возраст человека по фотографииБаронесса Кэролайн Кокс перед европейским саммитом в Армении выступила с открытым письмомГрузинский боец Мераб Двалишвили отказался от грэпплинг-поединка с Арманом ЦарукяномВ «Сильной Армении» прокомментировали возможность визита Зеленского в ЕреванАншлаг и магия музыки: в Армении грандиозным концертом отметили 135-летие Сергея ПрокофьеваЕще один миллион бутылок «Джермука» заблокирован по поручению РоспотребнадзораМилли Меджлис Азербайджана приостановил сотрудничество с ЕППоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня труда Инфляция устанавливает все новые рекорды: «Паст»Даже сателлиты признают, что ГД станет оппозицией? «Паст»Почему апелляционный суд принял к производству все иски, кроме одного? «Паст» Новые возможности для активной молодежи: «Евразия-Армения» провела четвертый волонтерский тренинг по управлению проектамиГрузия и Армения в 2029 году примут ЧМ по футболу U20Демографический фронт: семья как последний рубеж. Сурен Суренянц Артур Аванесян («Кандаз») объявил голодовку«Процветающая Армения»: Людям предлагают продать свои дома и уехатьУкраина атаковала НПЗ в Орске и нефтеперекачивающую станцию в Пермском краеХудожник Джозеф Арзуманов стал участником выставки The Only True Protest Is Beauty в ВенецииВ Армении возник дефицит сжиженного газа: с чем связаны перебои?СМИ: Вице-премьер Азербайджана в Ереване«Ваш родственник в беде»: IDBank предупреждает об агрессивной волне телефонного шантажаПо какой причине Лусине Товмасян уволилась с работы? «Паст»Заметная «неразбериха» в списке крупных налогоплательщиков: «Паст» Посетитель концерта — ещё не определившийся электорат.: «Паст»ЛГБТ вместо демократии: какую цену Брюссель выставил Еревану за евроинтеграциюКитай заблокировал сделку Meta по покупке ИИ-стартапа Manus за $2 млрд «Сильная Армения»: Подвергли приводу героя войны Кандаза – желаю Антикоррупционному комитету мирного допросаКитай выразил протест США из-за санкций против нефтехимической компанииПамятник «Мы — наши горы» стал мишенью армяноненавистнической политики властей АзербайджанаТрамп: нефтяную инфраструктуру Ирана может разорвать через три дняВ конгрессе США потребовали от властей публикации сведений об НЛО