Ինքնավարության անվան տակ բուհերին ուզում են վերապահել կամակատարների դերակատարություն
АНАЛИТИКА
«Բարձրագույն կրթության մասին» ՀՀ նոր օրենքի նախագիծը այս օրերին հայտնվել է հանրության ուշադրության կիզակետում։
Նախագծի հետ կապված հիմնական խնդիրը վերաբերում է «Հայոց լեզու», «Հայ գրականություն» և «Հայոց պատմություն» առարկաները բուհերում ոչ պարտադիր դարձնելուն, սակայն նրանում այլ խնդրահարույց դրույթներ ևս կան, որոնք վերաբերում են բուհական համակարգի կառավարմանը և դեռևս մեծ հանրային ուշադրության չեն արժանացել։ Նախագծով նախատեսված է, որ բուհերի հոգաբարձուների՝ 12 հոգուց բաղկացած խորհրդից 6-ին նշանակելու է ԿԳՄՍ նախարարը:
Իսկ հոգաբարձուների խորհրդի մյուս 6 անդամները լինելու են համալսարանից՝ երկու ուսանող, երկու դասախոս և երկու գործատու։
Ստացվում է, որ ԿԳՄՍ նախարարը, կարողանալով նշանակել կառավարման խորհրդի կեսին, կարող է 6+1 բանաձևով հասնել ռեկտորի ընտրությանը և, ըստ էության, ընտրությունը վերածել նշանակման։
Իսկ ընտրված կամ նշանակված ռեկտորն էլ իր հերթին նշանակում է ֆակուլտետի դեկաններին։ Սա նշանակում է, որ բուհերում ստեղծվում է ուղիղ կառավարման մեխանիզմ։
Եթե նախկինում դեկանների ընտրությունը տեղի էր ունենում ֆակուլտետի խորհրդում և հաստատվում համալսարանի գիտխորհրդում, դեկանները հիմնականում պատասխանատու էին իրենց կոլեկտիվի առաջ, ապա նոր նախագծի իրականություն դառնալու դեպքում դեկանները ռեկտորներից ուղիղ կախվածության մեջ են հայտնվելու։
Եթե ֆակուլտետի կողմից է ընտրվում, նշանակում է, որ հաշվետու է ֆակուլտետին, եթե ռեկտորի կողմից է նշանակվում, նշանակում է, որ հաշվետու է ռեկտորին։
Նշանակված դեկանը կազմակերպելու է ամբիոնի վարիչների ընտրությունը, և այս հարցում վերջինս բոլոր լիազորություններն ու հնարավորություններն ունի, որպեսզի իր շուրջը հավաքի համախոհներին ու կազմակերպի ոչ թե ընտրություն, այլ ամբիոնի վարիչների նշանակում։
Իսկ դեկաններն ու ամբիոնի վարիչները միասին ձևավորում են բուհի գիտական խորհուրդը, որն էլ իր հերթին որոշում է կրթական ծրագրերը, այսինքն՝ դասավանդվող առարկաների բախտը և բուհի կրթական գործունեության ուղղությունը։
Փաստորեն ստացվում է մի իրավիճակ, որ ռեկտորի, դեկանների, ամբիոնի վարիչների ընտրությունը վերածվում է ուղղակի նշանակման, իսկ նրանց նշանակումը տեղի է ունենալու օրվա քաղաքական իշխանությունների նախասիրություններից ելնելով։
Այդպիսով բուհական համակարգը լիովին կախվածության մեջ է հայտնվելու իշխանությունից։
Սա նշանակում է, որ «Բարձրագույն կրթության մասին» ՀՀ նոր օրենքի նախագիծը ավելի շատ բուհերը քաղաքականացնելու մասին օրինագիծ է, քանի որ բուհական համակարգի կառավարման հիմնական դերակատարներին նշանակելու արդյունքում այդ պաշտոններում կհայտնվեն իշխանության քաղաքական համախոհները, որոնք կլծվեն բուհերում իշխանահաճո մթնոլորտի ձևավորման գործին։
Եվ այս դեպքում ոչ մի խոսք չի կարող գնալ բուհերի ինքնավարության մասին՝ չնայած այն հանգամանքին, որ հայագիտական առարկաների դասավանդումը ոչ պարտադիր դարձնելու իրենց որոշումը իշխանությունները հիմնավորում են նաև բուհերի ինքնավարության մակարդակն ընդլայնելու աստառի ներքո, թե բարձրագույն կրթական հաստատություններն իրենք կարող են որոշել՝ այդ առարկաների դասավանդումը պետք է լինի, թե ոչ։
Բոլորս էլ հիշում ենք, որ իշխանափոխությունից հետո վարչապետ Փաշինյանը խոստանում էր, որ բուհերը ապաքաղաքականացվելու են, սակայն ներկայացված նախագծի լույսի ներքո տեսնում ենք, որ բարձրագույն կրթական հաստատությունները ոչ միայն չեն ապաքաղաքականացվելու, այլև իշխանության կամակատարների դերակատարություն են ստանձնելու, երբ օրինակ իշխանությունները կարող են կրթական համակարգի շահերից չբխող և պրոբլեմատիկ որոշումներ ընդունել, որի դեմ ոչ մի դեկան և ամբիոնի վարիչ չի ըմբոստանա։
Եթե ներկայացված նախագիծը լուրջ փոփոխությունների չենթարկվի, ապա բուհական հաստատությունների ներկայացուցիչների և ուսանողների հաջորդ ընդվզումը տեղի է ունենալու բուհական ինքնավարությունը վերադարձնելու պահանջի ներքո։
ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ
Пустые дома, исчезнувшие субсидии. «Паст»
Пашинян втягивает Армению в очень опасную «игру». «Паст»
«Когда соответствующие органы годами закрывают на всё глаза» «Паст» 
Ужас на дорогах Армении. «Паст»
Ucom представляет услугу виртуального облачного сервера VPS
Джей Ди Вэнс рассказал, почему считает временное перемирие с Ираном «хрупким»
IDBank представил инновационные решения для сектора МСП на региональной конференции Союза банков Армении
Армения–Иран. Сильное партнёрство государств и общность ценностей народов. Арман Варданян
Генпрокурор РА и временный поверенный в делах США обсудили возврат средств от продажи особняка экс-министра финансов
В Армении повысят уровень защиты прав потребителей: Обсуждение законодательного пакета
Минтруда Армении представило на общественное обсуждение проект жилищного обеспечения многодетных семей
Армянский национальный конгресс: С усилением Ирана мир наступает и для Армении
Цены на газ в Европе упали на 18,5% на фоне временного перемирия между США и Ираном
Женщина сорвала джекпот в 1 млн. долларов, используя одну и ту же комбинацию чисел на протяжении многих лет
Трамп принял 10 требований Ирана перед двухнедельным перемирием
До 25% idcoin при покупке авиабилетов с премиальными картами IDBank
NHK: негативное влияние ситуации в Персидском заливе на экономику сохранится
Армения приветствовала резолюцию ГА ООН о создании, реализации и пересмотре мандатов
На дороге Сисиан-Горис грузовик вылетел в кювет
IDBank и Idram рядом с НПО «Матемик»
IDBank — участник региональной конференции Союза банков Армении
Юнибанк примет участие в выставке Leasing Expo 2026
АНО «Евразия» подвела итоги двухлетней работы и открыла прием заявок на премию 2026 года
Разве никто не знал закон,порядок и правила? «Паст»
Почему не позволили выступать с произведениями Арама Хачатуряна? «Паст»
В Азербайджане готовятся к горнодобывающему буму, а у нас?.. «Паст»
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю праздника Материнства и красоты
Ось консолидации: «Сильная Армения»: на политической арене формируется новый центр. «Паст»
Армянская Апостольская Церковь подвергается давлению. Армянский народ обращается во Всемирный совет церквей (видео)
Экс-министр: Проведение саммита Европейского политического сообщества в Ереване становится риском
Глава МВД Армении не нашла минуту, чтобы ответить на волнующий общественность вопрос об арестованном школьнике
Премьер Японии хотела бы переговорить с лидерами США и Ирана в ближайшие дни
Лукашенко: ОДКБ надо быть очень аккуратной в работе с Арменией
«Open banking» в Армении: И.о. главы ЦБ представил плюсы запланированных нововведений
Reuters: Иран не откроет Ормузский пролив в обмен на временное прекращение огня
Армянская церковь под давлением. Армяне обращаются во Всемирный совет церквей
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» генерал-майора Аршака Карапетяна с Пасхой
IDBank предоставит стипендии на сумму 35 миллионов драмов 103 арцахским студентам Ереванского государственного университета
ВТБ (Армения) упростил процесс автокредитования на первичном рынке
Геополитическое балансирование — на «нитке». «Паст»
Одним из главных рисков выборов является распыление голосов. «Паст»
С кем же на самом деле встретился Никол Пашинян? «Паст»
Власти уже «цепляются за соломинку». «Паст»
А где же человечность? «Паст»
Жители Тигранашена не имеют права собственности и живут в постоянном ощущении угрозы (Видео)
Арман Царукян сделал громкое заявление насчет своего будущего
Армия Ирана пригрозила отбросить военных США в период до каменного века
Юнибанк присоединился к Партнерству по финансовому учету углеродных выбросов (PCAF)
NYT: Франция, РФ и Китай сорвали решение в Совбезе ООН по войне против Ирана
Безопасная среда - ровные возможности 
