Ինչո՞ւ «Բրեժնևի մեքենան» հաղթեց «Մոսկվիչին»

Խորհրդային Միության ամենահայտնի ավտոմեքենաներից մեկը «Չայկան» է: Իհարկե, մեղմ ասած, երկրի ոչ բոլոր բնակիչներն են երթևեկել դրանով, բայց բոլորը գիտեին նրա մասին: Դա պայմանավորված էր նրանով, որ ներկայացուցչական դասի այդ ավտոմեքենան նախատեսված էր միայն պետության դեմքերի սպասարկման համար: Մեքենան երկար ժամանակ է օգտագործվել՝ սկսած 20-րդ դարի կեսերից մինչև 90-ականները՝ ԽՍՀՄ-ի փլուզումը: 

Այս ապրանքանիշի ավտոմեքենաները շատ գաղտնիքներ ունեն իրենց տերերի վերաբերյալ, ընդ որում, մի քանիսը՝ լեգենդար: Այսօրվա դրությամբ այդ բացառիկ ավտոմեքենաների մի շարք սեփականատերերի ներկայացմամբ, իրենք ունեն «Չայկաներ», որոնք ժամանակին սպասարկել են անձամբ Բրեժնևին, կամ էլ, ասենք, Պուգաչովային:

 Նման ավտոմեքենաներ նախկինում հասանելի չեն եղել սովորական գնորդներին: «Չայկա» մեքենայի պատմությունը սկսվել է 1959 թվականից: 

Արտադրության ամբողջ ժամանակահատվածի ընթացքում մինչև 1989 թվականը արտադրվել է մոտ 4300 օրինակ: Ավտոմեքենան արտադրվել է երկու տարբերակով՝ «ԳԱԶ -13» և «ԳԱԶ -14»: 

Այնուամենայնիվ, որոշակի հաճախորդների համար հասանելի են եղել անհատական օրինակներ:

 Մինչ «Չայկան», որպես ներկայացուցչական ավտոմեքենա, օգտագործվել է «ԳԱԶ-Մ-12»-ը, որն ավելի ծանոթ էր որպես «ԶիՄ»: 

Բայց 1950-ականներին, կապված ավտոմոբիլային արդյունաբերության նոր միտումների հետ, երբ ավտոմեքենաներն արագորեն սկսել են փոխել իրենց արտաքին տեսքը, «ԶիՄ»-երը, իրենց արտասահմանյան գործընկերների հետ համեմատած, սկսել են հնացած տեսք ունենալ: 

Որպես արդյունք որոշվել է «ԶիՄ»-ի հիման վրա արտադրել նոր ավտոմեքենա: Առաջին փոփոխությունը եղել է «ԳԱԶ -12 Վ»ն: Բայց արտաքին նույն կառուցվածքի արդյունքում անհնար էր փոփոխել մոդելը: 

Արդյունքում երկրում բաց մրցույթ է հայտարարվել: Ներկայացվել են մի քանի ավտոմեքենաների նախագծեր, որոնցից հեռանկարային է եղել «ԶԻԼ-111»- ը («Մոսկվիչ»), որը և համարվել է հաղթողի հիմնական հավակնորդ: Այնուամենայնիվ, հաղթանակը շնորհվում է Գորկիի ավտոմոբիլային գործարանում աշխատող դիզայներ Լև Երեմեևի նախագծին՝ «ԳԱԶ-Մ -21»-ին: 

Հաջորդ երեք տարիների ընթացքում աշխատանքներ են տարվել նոր «Չայկա» ավտոմեքենայի արտադրության վրա: 

Ավելին, բավականին ժամանակ է պահանջվել ոչ թե տեխնիկական տվյալների բարելավման, այլ մեքենայի տեսքը որոշելու համար, որը անընդհատ փոփոխվել է: Արդյունքում 1959 թվականի սկզբին հանրությանն է ներկայացվել «ԳԱԶ -13»-ը, որը դուրս է եկել Գորկիի ավտոմոբիլային գործարանի հոսքագծից: 

Այն թողարկվել է մի քանի տարբերակով՝ զրահապատ՝ «ԳԱԶ -13 A», «կաբրիոլետ»՝ «ԳԱԶ -13 B», բժշկական՝ «ԳԱԶ -13C», և բարձրաստիճան պաշտոնյաների համար նախատեսված անհատական ավտոմեքենաներ: 

Այս սերիայի ավտոմեքենաների արտադրությունն ավարտվել է 1977 թվականին, որից հետո սկսվել է նոր «Չայկայի»՝ «ԳԱԶ -14»-ի պատմությունը: 

Փոխարինման պատճառը, ինչպես նախկինում, եղել է ամերիկյան արտադրության մեքենաների արտաքին տեսքին համապատասխանեցնելու անհրաժեշտությունը: 

Նոր «Չայկայի» զարգացումը շարունակվել է մեկ տասնամյակի ընթացքում: Դեռևս մինչև ավտոմեքենան ներկայացնելը «ԳԱԶ -14»-ի առաջին օրինակը ծննդյան օրվա առթիվ նվիրել են Բրեժնևին: Հենց այդ պատճառով էլ «Չայկան» ժողովրդի մեջ ամրագրվել է «Բրեժնևի մեքենա» մականունով: