«Քա­ղա­քա­ցի­նե­րի հա­մար հո­գե­բա­նա­կան պաշտ­պան­վա­ծու­թյու­նը շատ կա­րև­որ է»

Երբ մարտի սկզբին հանրությունը տեղեկացավ, որ Հայաստանում ևս կա կորոնավիրուսով վարակված անձ, որին մեկուսացրել են, ոմանք սկսեցին ակտիվորեն գնումներ կատարել։ Պատկան մարմինները, տարբեր փորձագետներ պարբերաբար խորհուրդ-կոչով դիմում են մեր համաքաղաքացիներին՝ նշելով, որ խուճապի մատնվելու պատճառ չկա, որ հանրապետությունն ապահովված է պարենի անհրաժեշտ քանակով։ 

Անգամ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն իր ուղիղ եթերներից մեկի ժամանակ տեղեկացրեց, որ եթե անգամ մեկ ամիս որևէ ապրանք չներկրվի Հայաստանի տարածք (ինչն անհնար է պատկերացնել), մեր երկրում սննդամթերքի պակաս չի լինի։ Գաղտնիք չէ, որ մեր հարևան երկրների հետ սահմանները փակ են քաղաքացիների տեղաշարժի առումով, բայց բեռնափոխադրումների առումով որևէ սահմանափակում չունենք ո՛չ Իրանի, ո՛չ Վրաստանի և ո՛չ էլ այլ երկրների հետ։

Որևէ կերպ չթերագնահատելով վարակի տարածումը, դրա հնարավոր հետևանքները՝ ակնհայտ է, որ խուճապն էլ ավելի կարող է սրել ստեղծված իրավիճակը, խորացնել մտահոգությունները։ Ինչպես «Փաստի» հետ զրույցում նշել էր հոգեբան Ռուբեն Աղուզումցյանը, մարդիկ մեծ ծավալով գնումներ են կատարում՝ իրենց աչքի առաջ ունենալով ոչ վաղ անցյալը։ «Մի մոռացեք՝ ողջ են այն մարդիկ, որոնք պատերազմ և հետպատերազմյան ծանր տարիներ են տեսել։ Գիտենք բազմաթիվ դեպքեր, երբ այդ ծանր շրջանից տարիներ անց մարդկանց տներում պահածոներ, լուցկիներ, մոմեր և այլ ապրանքներ էին գտնում։ Ներկայումս էլ մթերքի կամ այլ ապրանքների կուտակումները կապված են կյանքի ոչ լավ փորձի հետ»,-ընդգծել էր հոգեբանը։ 

«Իրազեկ և պաշտպանված սպառող» ՀԿ-ի նախագահ Բաբկեն Պիպոյանը «Փաստի» հետ զրույցում ասում է՝ եթե սոցիալական ցանցերից դուրս գանք, մտնենք սուպերմարկետներ, կտեսնենք, որ սոցցանցերում խուճապային տրամադրություններն ավելի շատ են, քան իրական կյանքում։

«Միևնույն ժամանակ չպետք է դատապարտենք մեր այն քաղաքացիներին, որոնք իրենք իրենց պաշտպանված զգալու համար մի քանի ապրանք ավելի են ձեռք բերում։ Ընդամենը պետք է խորհուրդ տանք, որ դա անեն բացառապես այն դեպքում, երբ հավել յալ գումար ունեն, ոչ թե պարտք վերցնեն և ապրանքներ գնեն։ Բացի դա, գնեն միայն այն ապրանքները, որոնք շուտ փչացող չեն։ Այսինքն՝ եթե գնենք մակարոնեղեն, բրինձ կամ այլ ապրանքներ, որոնց պիտանելիության ժամկետը երկար է, ոչ մի խնդիր չկա։ Ոչինչ, այսօր այդ ապրանքը կգնեն, վաղը չեն գնի»,-ասում է Պիպոյանը։

Նա ընդգծում է, որ հոգեբանական պաշտպանվածությունը շատ կարևոր բան է։ «Որքան էլ մենք ասենք, որ գնել պետք չի, հակառակ պատկերն է լինում։ Նույնը ժամանակին ասում էի դիմակների մասով։ Մենք կարող ենք անընդհատ հորդորել, որ, օրինակ՝ դրանք այնքան էլ անհրաժեշտ չեն, բայց մենք չգիտենք մարդու հոգեբանությունը։ Մինչև մարդու մոտ դա փոխվի, երկար ժամանակ կպահանջվի։ Մարդն իրեն հոգեբանորեն ներշնչում է, որ ավելի պաշտպանված է դիմակով։ Եթե մարդը համարում է, որ ինքն, օրինակ՝ 18 տուփ մակարոն ունի և դրանով պաշտպանված է, վնաս չկա, թող գնի»,-նշում է մեր զրուցակիցը։

Սոցիալական ցանցերում պարբերաբար լուսանկարներ են հայտնվում եվրոպական երկրների սուպերմարկետներից։ Տպավորություն է, թե այնտեղ մարդկանց գնումներ անելու ցանկությունն ավելի անհագուրդ է։ Պիպոյանը նկատում է՝ այլ երկրներում առկա իրավիճակի մասին պատկերացում ենք կազմում միայն նկարներից և ստացված տեղեկատվությունից։ «Իհարկե, այնտեղ այլ իրավիճակ է, բայց պետք է շեշտել, որ եվրոպական տարբեր երկրներում տարբեր պատկեր ունենք։ 

Չի կարելի, օրինակ՝ Իտալիան համեմատել Դանիայի կամ Նիդերլանդների հետ: Ուզում եմ ասել, որ պետք է մեկ բան հստակ հասկանալ. եթե երկրում արտակարգ դրություն է, ապա մարդկանց համատարած հորդորում են տնից դուրս չգալ, այս դեպքում գուցե որոշ արտադրություններ փակվում են կամ էլ ոչ ամբողջ թափով են աշխատում, այսինքն՝ ապրանքի դեֆիցիտ է առաջանում, իսկ սա քննարկման լիովին այլ թեմա է»,-եզրափակում է Բաբկեն Պիպոյանը՝ հորդորելով չտրվել խուճապային տրամադրություններին։

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ