Ուժեղ Հայաստանը հաղթաթուղթ է տարածաշրջանի կայունության համար. Արմեն Սարգսյանի հոդվածը՝ «Le Monde»-ում
ПОЛИТИКА«Հայոց ցեղասպանությունից ավելի քան մեկ դար անց Հայաստանի Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանը հայտարարում է, որ 1915-1923 թթ. մարդկության և քաղաքակրթության դեմ գործված այդ հանցագործությունը մարդատյացության, խտրականության, անհանդուրժողականության համար ճանապարհ է բացել», - գրում է ֆրանսիական «Le Monde» հեղինակավոր պարբերականը՝ հրապարակելով Հայաստանի Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանի՝ «Անցյալի փորձությունների վերաբերյալ հիշողությունը հիմնարար նշանակություն ունի» խորագրով հոդվածը։ Այն ներկայացվում է ստորև․
«Ամբողջ աշխարհն այսօր անցնում է աննախադեպ ու աներևակայելի ճգնաժամի միջով: Դրանից դուրս գալու համար շատ ժամանակ է պետք, ճգնաժամը զբաղեցնում է թերթերի բոլոր էջերը: Ներկա փորձություններին դիմագրավելու համար շատ կարևոր է անցյալի դժվարությունները հիշել: Մի աղետը դուրս չի մղում մյուսին. հայ ժողովուրդը լավագույնս գիտի դա:
Երիտթուրքական կառավարությունն, օգտվելով Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընձեռած խժդժություններից, 1915-16թթ. գործի դրեց Թուրքիայում հայերին իսպառ վերացնելու ծրագիրը՝ ձեռնարկելով աննախադեպ ծավալի և աներևակայելի դաժանության տեղահանություններ, բռնություններ և սպանություններ:
Ցեղասպանության երկու տեսակի շարժառիթները
Ավելի քան մեկ դար է անցել 1915-1923 թթ. մարդկության և քաղաքակրթության դեմ գործված այդ հանցագործությունից, սակայն այդ ոճրի հետևանքները մինչ օրս իրենց զգացնել են տալիս՝ խոչընդոտելով տարածաշրջանում խաղաղությանն ու անվտանգությանը:
Երկու տեսակի շարժառիթ էր ընկած երիտթուրքական այդ ծրագրի հիմքում: Առաջինը քաղաքական էր. անկախությունը, որին հայ ժողովուրդը ձգտում էր, կայսրության մարմնից կպոկեր ստրատեգիական գերկարևորություն ներկայացնող հատվածը, որը փակում էր թուրքերի ճանապարհը դեպի Կովկաս և միջինասիական երկրներ:
Մյուսը գաղափարախոսական շարժառիթն էր: Թուրքական նորածիլ ազգայնամոլությունը ցանկանում էր բազմազգ և բազմամշակույթ վիթխարի կայսրությունը վերածել միադավան և մոնոլիտ թուրքական պետության՝ աչքի առաջ ունենալով իր քաղաքական առաջխաղացումը դեպի Կովկաս և Միջին Ասիա:
Այդ ճանապարհի գլխավոր խոչընդոտները դարձյալ հայերն էին, որ ապրում էին այդ երկու տարածքների միջև, ինչպես նաև Փոքր Ասիան բնակեցնող հույներն ու այլ քրիստոնյաներ:
Ուստի կայսրության գերակտիվ երկու տարրերի՝ հույների և հայերի էթնիկական զտումը թուրք ազգայնամոլների համար այլընտրանք չուներ: Այս շարժառիթներից ոչ մեկը չի անհետացել, ընդհակառակը, դրանք այսօր արտահայտվում են սիրիական հարցի կամ փախստականների, քրդերի և Եվրոպայում տեղի ունեցող ագրեսիվ երևույթների տեսքով:
Այս շարժառիթներն այսօր էլ առկա են․ նախ Արցախում, որպես Թուրքիայի ինտերվենցիոն քաղաքականության դրսևորում, այնուհետև՝ Անկարայի կողմից Հայաստանին պարտադրված շրջափակում:
Ուրուգվայ՝ 1965-ից
Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը նույնքան կարևոր է ողջ մարդկության, որքան և հայության համար: Կես դար լռությունից հետո 1960-70-ական թվականներին աշխարհն սկսեց կրկին խոսել Հայոց ցեղասպանության մասին. 1965թ. Ուրուգվայն առաջինը ճանաչեց այն: Այսօր աշխարհի բազմաթիվ պետություններ ու միջազգային կազմակերպություններ ճանաչում են Հայոց ցեղասպանությունը, և նրանց թիվը գնալով ավելանում է:
Հայոց ցեղասպանությունից, Հոլոքոստից, Կամբոջայի և Ռուանդայի ցեղասպանություններից քաղված դասերը պետք է խնամքով պահվեն ու փոխանցվեն ապագա սերունդներին
Ի պատիվ Ֆրանսիայի, տարիներ ի վեր նա այս պայքարի առաջամարտիկն է: 2019-ին Հանրապետության նախագահ Մակրոնը Ապրիլի 24-ը հայտարարեց Ֆրանսիայում Հայոց ցեղասպանության հիշատակի պաշտոնական օր: Իսկ ամերիկյան Կոնգրեսը 2019թ. պատմական երկու քվեարկությամբ գերակշիռ մեծամասնությամբ ճանաչեց Հայոց ցեղասպանությունը: Միջազգային հանրությունը ևս ցեղասպանության իրողության հետ կապված որևէ կասկած չունի։ Ուստի Թուրքիան գնալով մենակ է մնում իր ժխտման մեջ: Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը Թուրքիայի կողմից և դրա հետևանքների վերացումը անվտանգության երաշխիք են Հայաստանի և հայ ժողովրդի համար: Անընդունելի է Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցի դիտարկումն Անկարայի հետ տնտեսական կամ քաղաքական այսրոպեական շահերի տեսանկյունից:
Թուրքիան պարտավոր է կատարել հիշողության այս գործը և վերացնել ցեղասպանության հետևանքները: Եթե Թուրքիան ճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը, կառերեսվի սեփական պատմության ամենաողբերգական էջերի հետ և վերջնականորեն կշրջի դրանք:
Իրավունք և ազատություն
Այսօր 1915 թվականի իրադարձությունների վերհիշումն ուղղված է ապագային: Մենք պարտավոր ենք հիշել այդ ոճրագործությունները՝ նոր հանցագործություններ կանխարգելելու համար: Դրանց ժխտումը ճանապարհ է բացում մարդատյացության, խտրականության, անհանդուրժողականության համար:
Ցավալի է, որ մարդկությունը դասեր չքաղեց Հայոց ցեղասպանությունից, այն մոռացվեց, երկար ժամանակ մնաց չճանաչված ու չդատապարտված, ինչը կարող էր կանխել մարդկության պատմության ընթացքում հետագա նման ոճորագործությունները: Հայոց ցեղասպանությունից, Հոլոքոստից, Կամբոջայի և Ռուանդայի ցեղասպանություններից քաղված դասերը պետք է խնամքով պահվեն ու փոխանցվեն ապագա սերունդներին: Ցեղասպանությունների ճանաչումն ու դատապարտումը մեր բարոյական պարտքն ու մեր հիմնական պարտավորությունն են մեր անցյալի առաջ և հանուն մարդկության ապագայի:
Արդի առողջապահական ճգնաժամը ստիպում է ավելի խորաթափանց նայել առկա միջազգային հավասարակշռություններին: Ուժերի հավասարակշռությունը մեծապես փոխվել է: Այս անորոշ մթնոլորտում մեզ չեն պարտադրվում դաշնակիցներ, մենք նրանց ընտրում ենք: Իսկ համատեղ արժեքներն այս ընտրության մեջ պետք է իրենց տեղն ունենան:
1915թ. հայերի ձգտումները հանուն ազատության և իրավունքի պատճառ դարձան բռնությունների և ոճիրների: Այսօր և, մասնավորապես 2018թ. հեղափոխությունից հետո, Հայաստանը մարմնավորում է այս արժեքները: Հենց դրա համար Հայաստանին պետք է ցուցաբերել քաղաքական, դիվանագիտական և տնտեսական աջակցություն: Ուժեղ Հայաստանը հաղթաթուղթ է տարածաշրջանի կայունության համար, Եվրոպայի և Ֆրանսիայի համար: Հայաստանը կարող է կամուրջ լինել տարբեր աշխարհների միջև, այնքանով, որ երաշխավորվի նրա խաղաղությունն ու անվտանգությունը:
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/2bb479ebbade1409b3f0cd79132ce90e.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/d57d3019fc7dd2233db79847a227983c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/3ac80b0b2c2e3aa4f554670b7b16c455.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/b72560a37207d57c0eccfdbfff5c7011.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/bea9daa8612afc0eb4a00d720b4689af.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/afad6b5c4f12f800ff929ff9019019e5.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/ceab150470afe93af3fbb6217d61ca59.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/d534dbb771a57e0740bf6390d2a51745.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/5d48ea9a935bedd683c5674cbf7a5d8b.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/b8eb48a62ef3db1ba6e5565f7dcb6079.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/260fced1e60aeed22afc6e948d1d326b.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/898a7033d0f7d70eb67b2a432ca482cb.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/a07ea3c020977c98736ce5eb03e06a92.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/a4975368a83cc91fc5aec2879ecc952b.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/24dcd73d75abd6a4c92df6bdabd5babb.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/997b0d8e2785e20e596f7fa5b9cffb95.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/581e7ad75db59f3d9466c9ec7ccb9129.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/6fa5325620b3d6cef6cb3dda78a6f0cb.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/f7d88cde8f236efc0fd57bb7654b1fdf.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/07b9890660737df781044d4b26c01fc0.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/acf82bd3d7d88ed83a6acc7eb6c82647.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/70fb98875dad9e1414230646faee0c53.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/c5c424dfbd4a9fe3bc580eb44416a1a5.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/14-10-24/6241a706965f8954d528d375b52e216f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/13-10-24/bdec85224c888481a93ebd096517ae9a.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/12-10-24/ccfceef2327ca756c899f0e33ecba556.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/12-10-24/73407060fff52b5dd8eb00c3f94d83c4.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/2061bcb68013697ff0b31925cc274b82.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/92f069eb05b3aedca4346a5e94f5b42f.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/33fd95f9b5538f07ee34df7555ff53a1.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/bc15c6d021bd48ff1c80781c7500e8ad.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/691a3b1360e5cbddd13fdbec26135238.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/469abf60a6c9e425fb4039a5f3bb41ca.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/74337c9e193dc3ccb058743c505e109e.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/e2e92c4852915d72fa642935ff46503b.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/3800551d639862c389086232f653d2b5.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/bffab52c524007eef738d104135b7e87.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/476335c17ddcf9eb66c35a7cd625aadf.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/84ca108e2a8046f618232d2519fbebe7.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/0e831188b965a039364c482b3990ae61.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/248ff69646f8810be73ec41a3450b8d5.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/207505e4ff4ec27d02e3a0dc98ab9830.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/fbb1c8f7c9e513f3b42fe32201d9bfc2.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/e48ef3a7bcf6ba80cd4e1b9698f7e8a7.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/876dafbb095d861d270e3a17b5c0c83b.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/ad05b5ee125a6ae5530730e1d36266a1.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/b717172ca55194502cfb47f242f1c320.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/a8877b130bacfa83ae50e87b55080693.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/11-10-24/e1e98da00db38138cb19a467bb75cf2c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/10-10-24/8135d2e80a38e1379165541aa5862981.jpg&w=60&h=60)
![](banners/acba.gif)