Եթե իշ­խա­նու­թյուն­նե­րը հե­տև­ու­թյուն­ներ չա­նեն, ապա ատե­լու­թյան մթնո­լոր­տը շատ վտան­գա­վոր հե­տև­անք­նե­րի կա­րող է հան­գեց­նել

Կորոնավիրուսի համավարակի տարածման և արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի պայմաններում Հայաստանում ակտիվ քաղաքական գործընթացներ են տեղի ունենում։ Եվ մեծ ուշադրության է արժանի այն հանգամանքը, որ երկրի հասարակականքաղաքական կյանքը թշնամանքի ու ատելության նորանոր դոզաներ է ստանում։

Իշխանափոխությունից հետո երկու տարի շարունակ տարբեր վերլուծաբաններ և գործիչներ ահազանգում են, որ երկրում հաստատված ատելության մթնոլորտը ոչ ցանկալի հետևանքների կարող է հանգեցնել, սակայն նրանց զգուշացումները անտեսվում են և այդպես էլ մնում օդից կախված։

Դրան զուգահեռ՝ իշխանությունները ժամանակ առ ժամանակ թեժացնում են երկրում հաստատված թշնամության մթնոլորտը։ Եվ դա տեղի է ունենում երկրի վարչապետ Փաշինյանի անմիջական մասնակցությամբ, երբ վերջինս շարունակում է հանրությանը բաժանել սևերի և սպիտակների, շարունակում է խոսել «ասֆալտին փռելու», «պատերին ծեփելու» և «թաթիկները կտրելու» մասին։

Հիմնական խնդիրն այն է, որ իշխանությունները անհանդուրժողականությամբ են ընդունում իրենց հասցեին հնչած ցանկացած քննադատություն։ Նախ՝ իշխող ուժի ներկայացուցիչները այդպես էլ չեն ցանկանում հասկանալ, որ իրենք նախկին ընդդիմադիրները չեն, այլ իշխանություն են, որը պետք է իր վրա վերցնի նաև քննադատությունների ծանրությունը։ 

Սակայն իմքայլականներին թվում է, թե իրենք կարող են միաժամանակ լցնել և՛ իշխանական, և՛ ընդդիմադիր դաշտը, ինչն անհնար է։ Ժամանակն է, որ իրենք դիրքավորվեն միայն իշխանության դաշտում, քանի դեռ այդտեղ են, քանի որ շատ արագ են կորցնում իրենց վարկանիշը։ Աներևակայելի արագ:

Եվ պատահական չէ, որ իշխանությունների կողմից գեներացվող ատելության հետևում թաքնված է նրանց վախը վարկանիշը կորցնելու նկատմամբ։ 

Դրանով է պայմանավորված, որ քննադատությունների ենթարկվելով՝ իշխանությունները ոչ միայն չեն ցանկանում ընդունել իրենց թերացումներն ու սխալները, այլև մյուս կողմից փորձում են արդարացնել իրենց գործողությունները՝ ներկայացնելով, թե իրենք միակ ուժն են, որ ունեն ժողովրդի վստահությունը և գործում են միայն ժողովրդի շահերից ելնելով։

Իրենց քննադատության ենթարկող գործիչներին և ուժերին նրանք մեղադրում են ժողովրդի շահերի դեմ գործելու, կոռուպցիայի, անցյալում եղած արատավոր երևույթների և այլնի մեջ։ Իսկ երբ կառուցողական քննարկումների մշակույթը չի կայանում, և քաղաքական բանավեճը տեղափոխվում է միայն փոխադարձ մեղադրանքների դաշտ, ապա թշնամանքի և ատելության դրսևորումների ահագնացումը պետք է դիտարկել այդ գործողություններից բխող տրամաբանական շարունակություն։

Եվ, բնականաբար, թշնամանքի ներքաղաքական մթնոլորտը սրվելու էր արտակարգ դրության և ճգնաժամային իրավիճակի պայմաններում, երբ երկիրը կանգնած է բազում խնդիրներին դեմհանդիման, սակայն այդ խնդիրները լուծելու նպատակով հանրության համախմբում չի իրականացվում ու ավելի է սրվում հասարակության մեջ առկա սեգմենտավորումը։

Պատահական չէ, որ վերջին շրջանում արդեն ականատես ենք լինում ԱԺ բարձր ամբիոնից հնչող ատելության խոսքերի, հայհոյանքների, ծեծկռտուքների դրսևորումների։ Ու ամենամտահոգիչն այն է, որ ԱԺ-ում տեղի ունեցած ծեծկռտուքի վերջին դեպքերը տեղի ունեցան անմիջականորեն վարչապետի ներկայությամբ, բայց վերջինս տեղի ունեցածում իրենց մեղավորությունն ընդունելու փոխարեն արդարացրեց իշխանական պատգամավորների գործելակերպը՝ ընդդիմությանը մեղադրելով սադրանք իրականացնելու մեջ և խոսելով իրենց քաղաքական մրցակիցներին «ասֆալտին փռելու» մասին։ Այսինքն, փաստացի սպառնալիքներ հնչեցրեց բոլոր նրանց հասցեին, որոնք իրենց «թանին թթու կասեն»: 

Եվ զարմանալի չէ, որ շատ փորձագետներ վարչապետի այդ ելույթը որակեցին որպես խայտառակություն և որպես բացահայտ նահանջ ժողովրդավարությունից:

Անշուշտ, բարոյական բոլոր սահմաններից դուրս է Էդմոն Մարուքյանի եղբոր հայհոյախառն գրառումը Սասուն Միքայելյանի հետ կապված: Նման երևույթները դատապարտելի են միանշանակ: 

Քաղաքական հարաբերություններն այսպիսով իջեցնում ենք փողոցի մակարդակի՝ հաշվի չառնելով ոչ մի սրբություն: Սակայն, ցավոք, Մարուքյանի եղբայրը բացառություն չէ: Մենք վաղուց ենք սկսել անցնել բոլոր սահմանները: Ու այստեղ անելիք ունենք բոլորս, առաջին հերթին՝ իշխանությունները:

Եթե իշխանությունները հետևություններ չանեն, ապա ատելության ու թշնամանքի այս մթնոլորտը շատ վտանգավոր հետևանքների, ընդհուպ նոր բախումների կարող է հանգեցնել, քանի որ առաջիկայում սպասվում է գործազրկության աճ, սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի սրացում և համընդհանուր դժգոհության ավելացում։ 

Իսկ քաղաքական դիրքավորման առումով հասարակական բևեռացվածության առկա ստիճանն ուղղակի պայթյունավտանգ է: Հետևանքներն արդեն երևում են...

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ