Ереван, 01.Июнь.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Չի հաջողվում հայրենիք-սփյուռք փոխադարձ կապը ավելի բարձր մակարդակի հասցնել

АНАЛИТИКА

Շատ է խոսվում, թե Հայաստանը մարդկային, տնտեսական և աշխարհագրական առումով սահմանափակ ռեսուրսներ ունեցող երկիր է, սակայն մենք ունենք մի կարևոր չիրացված ներուժ, և դա վերաբերում է սփյուռքի ռեսուրսներին։

Հայաստանն այն եզակի երկրներից է, որ քիչ թե շատ կազմակերպված համայնքներ ունի աշխարհի բազմաթիվ երկրներում։ Ու հայկական սփյուռքի տեղաբաշխությունն այնպես է, որ մեծ համայնքներ ունենք տնտեսապես և քաղաքականապես այնպիսի կարևոր կշիռ ունեցող երկրներում, ինչպես Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան, Իրանը և այլն։

Ուստի ամբողջովին տրամաբանական է, որ նորանկախ Հայաստանի գոյության ողջ ընթացքում խոսվում է սփյուռքի հետ փոխգործակցությունը և կապերը խորացնելու անհրաժեշտության մասին, բայց այլ խնդիր է, թե հայկական համայնքների ներկայացուցիչների հետ երկխոսությունն ինչ արդյունքներ է ունենում։

Հայրենիք-սփյուռք հարաբերությունների համատեքստում մշտապես կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև սփյուռքի ինքնակազմակերպման խնդիրը։ Վերջինիս կարևորությունը պայմանավորվում է ողջ սփյուռքը ներկայացնող կազմակերպչական կառույցի անհրաժեշտությամբ, սփյուռքի տարբեր հաստատությունների, համայնքների և անհատների ջանքերի համակարգման հրամայականով, ինչպես նաև հայրենի պետության հետ սփյուռքի հարաբերությունների դյուրինացման խնդրով։

Սակայն պետք է նկատի ունենալ, որ Հայաստանը սփյուռքում հայապահպանության, ներգաղթի և հայրենիք-սփյուռք կապերի ամրապնդման հարցում իր ուրույն դերակատարությունն ունի։ 

Այդ պատճառով էլ ՀՀ կառավարությունը փորձում է առանձին պետական կառույցների միջոցով համակարգել սփյուռքի հետ աշխատանքը՝ յուրաքանչյուր համայնքի հետ կապի առանձնահատուկ մոտեցում դրսևորելով, քանի որ տարբեր են համայնքների առջև ծառացած խնդիրները։

 

Հարկ է ուշադրություն դարձնել մի կարևոր հանգամանքի վրա, որ սփյուռքում ժամանակի ընթացքում, ցավոք, նվազում է հետաքրքրությունը հայրենիքի հանդեպ։ Եվ այս համատեքստում 2018 թվականին տեղի ունեցած իշխանափոխությունը կարևոր հանգրվան էր, որ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարի, թե իր կառավարությունը նոր լիցք է հաղորդելու հայրենիք-սփյուռք կապերին, բարենպաստ պայմաններ են ստեղծվելու, որպեսզի սփյուռքահայերը ներգաղթեն Հայաստան, բնակարաններ ձեռք բերեն և ներդրումներ կատարեն հայրենիքում։

Եվ իր այդ նպատակներին հասնելու ճանապարհին Փաշինյանը լուծարեց սփյուռքի նախարարությունը, դրա փոխարեն սփյուռքի հետ աշխատանքների համակարգումն իր վրա ստանձնեց ՀՀ վարչապետին կից սփյուռքի գործերով գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը, իսկ գլխավոր հանձնակատար նշանակվեց Գլենդելի նախկին քաղաքապետ Զարեհ Սինանյանը։

Սակայն իշխանափոխությունից երկու տարի ժամանակ է անցել, բայց այդպես էլ Հայաստան-սփյուռք փոխգործակցության բնագավառում շոշափելի տեղաշարժ չի նկատվում։ Սփյուռքահայերի մոտ ցանկություն չկա գումարներ ներդնել Հայաստանում, քանի որ մեր երկրի օրենսդրական և հարկային դաշտը շարունակում է մնալ ոչ գրավիչ։ Իսկ սփյուռքահայերի ներգաղթի փոխարեն մի բան էլ շարունակվում է արտագաղթը դեպի սփյուռքի տարբեր համայնքներ։

Պարզորոշ է, որ իշխանություններին չի հաջողվել հայրենիք-սփյուռք փոխադարձ կապը ավելի բարձր մակարդակի հասցնել։ Եվ տպավորություն է, թե սփյուռքի հետ կապերը սահմանափակվում են դեպի տարբեր երկրների հայկական համայնքներ Զարեհ Սինանյանի կատարած այցերով։

Հատկապես ներկայիս շրջանում սփյուռքի հետ հարաբերությունները առավել քան կարևոր են, քանի որ Հայաստանում կորոնավիրուսային ճգնաժամը գնալով խորանում է, իսկ սփյուռքի օժանդակությունը թե՛ մասնագիտական, թե՛ ֆինանսական առումով պետության համար կարող է զգալի նշանակություն ունենալ։ Ուստի գոնե այս պահին մեր իշխանությունները սփյուռքի հետ գործակցության նոր ուղիներ պետք է փնտրեն։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Песков сообщил, что обсуждали Путин и Пашинян«Юниспорт» — чемпион Высшей лиги Армении по футзалуЧем Армении грозит прекращение членства в ЕАЭС? Путин провел телефонный разговор с ПашиняномГенрих Мхитарян номинирован на звание лучшего игрока месяца в «Интере»CBS: миграционная служба США за второй срок Трампа задержала более 6,3 тыс. детейПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня защиты детейТрамп заявил, что сделка с Ираном по большей части посвящена ядерной тематикеЗагадки средневековой Барселоны: археологи обнаружили необычные захоронения рядом с королевойИзраиль просит США разрешить расширение ударов ЦАХАЛ по Бейруту30 мая «Юниспорт» поборется за звание чемпиона АрменииНо если это так «прозрачно», почему же так секретно? «Паст»Роберт Кочарян обсуждает состав правительства: «Паст»Почему США так спешат? «Паст»Он уже начал «разносить» даже членов своей команды: нужного количества голосов набрать не получится: «Паст»Масштабная патриотическая акция «Евразия-Армения» в Сардарапате6-месячное успешное сотрудничество проекта «Формула виртуозов», реализуемого при поддержке «Реншин»При поддержке IDBank в музыкальной школе №6 Гюмри учреждены премии имени Иэна Гиллана и Тони АйоммиВТБ (Армения) предлагает пакетное предложение для индивидуальных предпринимателейУшаков заявил об отсутствии запроса Армении на переговоры с Путиным по ЕАЭСПутин и Лукашенко обсудили тему Армении на встрече лидеров ЕАЭСНезабываемый день вместо игрушек: гид к 1 июня от Idram&IDBank Роспотребнадзор остановил продажу 64,5 млн бутылок армянской воды «Джермук»Юнибанк выпустил бессрочные облигации с доходностью 13,25% годовых для акционеров 28 мая — символ силы, веры и единства Армении. Арман Варданян «Песчинка перевесит»: известные зарубежные деятели обратились к народу Армении (Видео) «В Госдуме предложили поэтапно приостановить членство Армении в ЕАЭС и ОДКБ» МИД РФ: Ереван попустительствует кампании Запада по развитию антироссийских настроенийЧерез Азербайджан из России в Армению отправлено 126 т карбамида и 67 т мукиПосольство РФ в Республике Армения поздравляет народ Армении с Днем РеспубликиЕвропейский парламент считает карабахцев беженцами, а не «сбежавшими»: глава «Евронест»Армянская сеть TUMO начала работу в ИспанииЯна Егорян привела команду к золоту Кубка мираИнформационный штаб Арцаха организует встречу в представительстве Трамп заявил, что не допустит передачи запасов высокообогащенного иранского урана России или КитаюIDBank представил свое видение социальной ответственности на Impacture 202630 серебряников для Пашиняна: геополитический торг, оставляющий Армению без будущего Юнибанк не повысит процентные ставки по кредитам под залог недвижимости Полная ложь и сплетни: Согомонян о финансировании кампаний Татояна и Марутяна Пашинян анонсировал для Армении эпохальные событияАшот Даниелян: Власти Армении совершили очередной позорный и аморальный шаг в отношении Арцаха и его народаNBC: Пентагон разработал список дополнительных сложных целей в ИранеМировые цены на газ могут летом вырасти на 50%В Ереване произошло крупное ДТП: среди пострадавших военнослужащиеГаз, рынок и ОДКБ: Госдума пригрозила пересмотром отношений с Арменией Генеральный директор компании Ucom Ральф Йирикян принял участие в конференции Impacture 2026Global HackAtom-2026 в Ереванском филиале Плехановского университета А как будут определены 300-500 тысяч? «Паст»Какое правительство сформирует Роберт Кочарян? «Паст»«Придет время, когда все виновные будут привлечены к ответственности»: «Паст»