Իշխանության շտապողականության խորքային պատճառներն ու հնարավոր հետևանքները
АНАЛИТИКАՏևական ժամանակ է, ինչ իշխանությունները ջանքեր են գործադրում դատական իշխանության և մասնավորապես Սահմանադրական դատարանի «հարցերը լուծելու» համար։ Խնդիրն այն է, որ մասնավորաբար ՍԴ-ն իր անկախ գործելակերպով կարող է լուրջ խոչընդոտներ հարուցել իշխանությունների համար, երբ նրանց կողմից առաջ քաշված օրենսդրական նախաձեռնությունները և որոշումները կարող են որակվել որպես հակասահմանադրական։
Օրինակ՝ ՍԴ-ի կողմից հակասահմանադրական ճանաչվեցին իշխանությունների ընդունած «Բանկային գաղտնիքի մասին» օրենքը և այլ օրենքներ։ Դրա համար էլ իշխանությունները ուղիներ են փնտրում ՍԴ-ի կազմը շուտափույթ փոխելու նպատակով։
Քննարկվող տարբերակներից մեկը սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի անցկացումն էր։ Եվ այս տարբերակի օգտին իշխանությունները առաջ էին քաշում այն փաստարկը, թե երկրում գերագույն իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին, ժողովուրդն էլ պետք է որոշի այս հարցը։
Այնուամենայնիվ, կորոնավիրուսի համավարակի արդյունքում իրավիճակի փոփոխություն տեղի ունեցավ, և ապրիլի 5-ին նախատեսված հանրաքվեն հետաձգվեց։
Իշխանությունները սկսեցին գիտակցել, որ իրենք այլևս չունեն այն աջակցությունը, որ ակնկալում էին հանրությունից։ Ուստի արդեն իսկ մոռացան, որ նման հարցերը պետք է լուծի ժողովուրդը, և հակվեցին ՍԴ դատավորների մի մասի լիազորությունները ԱԺ-ի կողմից ընդունված որոշման միջոցով դադարեցնելու տարբերակին։
Իրենց այս նպատակադրմանը լեգիտիմություն հաղորդելու համար իշխանությունները որոշեցին դիմել Վենետիկի հանձնաժողովին և խորհրդատվական կարծիք ստանալ։
Սակայն ուշագրավ է, որ երբ հրապարակվեց Վենետիկի հանձնաժողովի խորհրդատվական կարծիքը, հենց այդ նույն օրն էլ իշխանությունների կողմից շրջանառության մեջ դրվեց սահմանադրական փոփոխությունների նախագիծը։
Խորհրդատվական կարծիքում նշված էր, որ խնդրի լուծման համար պետք է նախատեսվի անցումային ժամանակաշրջան, որը թույլ կտա աստիճանաբար փոխել դատարանի կազմը։
Այս հանգամանքով է պայմանավորված, որ վերջին պահին հանձնաժողովի կարծիքում լրացվել է մի պարբերություն, որում հանձնաժողովն անդրադարձել է ԱԺ պատգամավորների կողմից նույն օրը շրջանառված սահմանադրական փոփոխությունների նախագծին՝ ափսոսանք հայտնելով կարծիքի առաջարկություններին անհամապատասխանության մասին, ու թեև հանձնաժողովը նույն պարբերության մեջ չի մանրամասնել, թե կարծիքի կոնկրետ որ առաջարկությանը չի համապատասխանում նախագիծը, այդուհանդերձ պարզ է, որ այն վերաբերում է 12 տարուց ավել պաշտոնավարած դատավորների համար նոր անցումային ժամկետ սահմանելու առաջարկությանը։
Եվ հարց է, թե ինչո՞ւ են այդքան շտապում իշխանությունները, որ առանց մասնագետների կարծիքը լսելու, հանրության և ընդդիմության տեսակետը հաշվի առնելու Ազգային ժողովում երկու ընթերցումներով մեկ օրվա մեջ ընդունում են Սահմանադրության փոփոխությունների մասին նախագիծը և որոշում այդ հարցով չդիմել ՍԴ։
Խնդիրն այն է, որ իշխանական պատգամավորները կարող էին արագ մտափոխվել և կողմ չքվեարկել նախագծին, քանի որ, ինչպես փաստում են մասնագետները, նախագիծը հակասահմանադրական բնույթ ունի և ՍԴ դատավորների լիազորությունների նման կերպ դադարեցումը չի բխում ՄԻԵԴ-ի նախադեպային պրակտիկայից, խախտում է դատավորների անփոփոխելիության սկզբունքը, ինչպես նաև իրավական պետության հիմնարար տարրերը։
Ուստի և մասնագետները համարում են, որ այս արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի՝ իշխանության յուրացում և սահմանադրական կարգի տապալում հանցակազմերին: Եվ այս տեսակետներին ծանոթանալուց հետո իշխող ուժի պատգամավորներից շատերը, գիտակցելով, որ իրենց քայլերի համար հետագայում հնարավոր է պատասխանատվության կանչվեն, կարող էին տապալել նախագծի ընդունումը։
Եվ պատահական չէ, որ Սահմանադրության փոփոխությունների նախագծի ընդունումից հետո Նիկոլ Փաշինյանը գրառում կատարեց իր ֆեյսբուքյան էջում՝ նշելով, թե հպարտ է իրենց քաղաքական թիմով՝ «Իմ քայլը» խմբակցությամբ:
Սահմանադրության փոփոխությունները հապշտապ անցկացնելու մյուս պատճառն այն է, որ քանի դեռ հանրության մեծամասնության ուշադրությունը սևեռված է տարածվող համավարակի և խորացող ճգնաժամի ուղղությամբ, իշխանությունները փորձեցին շատ արագ օգտվել այս իրավիճակից։
Բացի այդ, իշխող ուժի համար նպաստավոր էր այն հանգամանքը, որ արտակարգ դրության պայմաններում զանգվածային բողոքի ակցիաներ և ցույցեր չեն թույլատրվում։ Սակայն իշխանությունները պետք է մտածեն նաև իրենց գործողությունների հետագա հետևանքների մասին։
ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Песков сообщил, что обсуждали Путин и Пашинян
«Юниспорт» — чемпион Высшей лиги Армении по футзалу
Чем Армении грозит прекращение членства в ЕАЭС?
Путин провел телефонный разговор с Пашиняном
Генрих Мхитарян номинирован на звание лучшего игрока месяца в «Интере»
CBS: миграционная служба США за второй срок Трампа задержала более 6,3 тыс. детей
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня защиты детей
Трамп заявил, что сделка с Ираном по большей части посвящена ядерной тематике
Загадки средневековой Барселоны: археологи обнаружили необычные захоронения рядом с королевой
Израиль просит США разрешить расширение ударов ЦАХАЛ по Бейруту
30 мая «Юниспорт» поборется за звание чемпиона Армении
Но если это так «прозрачно», почему же так секретно? «Паст»
Роберт Кочарян обсуждает состав правительства: «Паст»
Почему США так спешат? «Паст»
Он уже начал «разносить» даже членов своей команды: нужного количества голосов набрать не получится: «Паст»
Масштабная патриотическая акция «Евразия-Армения» в Сардарапате
6-месячное успешное сотрудничество проекта «Формула виртуозов», реализуемого при поддержке «Реншин»
При поддержке IDBank в музыкальной школе №6 Гюмри учреждены премии имени Иэна Гиллана и Тони Айомми
ВТБ (Армения) предлагает пакетное предложение для индивидуальных предпринимателей
Ушаков заявил об отсутствии запроса Армении на переговоры с Путиным по ЕАЭС
Путин и Лукашенко обсудили тему Армении на встрече лидеров ЕАЭС
Незабываемый день вместо игрушек: гид к 1 июня от Idram&IDBank
Роспотребнадзор остановил продажу 64,5 млн бутылок армянской воды «Джермук»
Юнибанк выпустил бессрочные облигации с доходностью 13,25% годовых для акционеров
28 мая — символ силы, веры и единства Армении. Арман Варданян
«Песчинка перевесит»: известные зарубежные деятели обратились к народу Армении (Видео)
«В Госдуме предложили поэтапно приостановить членство Армении в ЕАЭС и ОДКБ»
Через Азербайджан из России в Армению отправлено 126 т карбамида и 67 т муки
Посольство РФ в Республике Армения поздравляет народ Армении с Днем Республики
Европейский парламент считает карабахцев беженцами, а не «сбежавшими»: глава «Евронест»
Армянская сеть TUMO начала работу в Испании
Яна Егорян привела команду к золоту Кубка мира
Информационный штаб Арцаха организует встречу в представительстве 
Трамп заявил, что не допустит передачи запасов высокообогащенного иранского урана России или Китаю
IDBank представил свое видение социальной ответственности на Impacture 2026
30 серебряников для Пашиняна: геополитический торг, оставляющий Армению без будущего
Юнибанк не повысит процентные ставки по кредитам под залог недвижимости
Полная ложь и сплетни: Согомонян о финансировании кампаний Татояна и Марутяна
Пашинян анонсировал для Армении эпохальные события
Ашот Даниелян: Власти Армении совершили очередной позорный и аморальный шаг в отношении Арцаха и его народа
NBC: Пентагон разработал список дополнительных сложных целей в Иране
Мировые цены на газ могут летом вырасти на 50%
В Ереване произошло крупное ДТП: среди пострадавших военнослужащие
Газ, рынок и ОДКБ: Госдума пригрозила пересмотром отношений с Арменией 
Генеральный директор компании Ucom Ральф Йирикян принял участие в конференции Impacture 2026
Global HackAtom-2026 в Ереванском филиале Плехановского университета
А как будут определены 300-500 тысяч? «Паст»
Какое правительство сформирует Роберт Кочарян? «Паст»
«Придет время, когда все виновные будут привлечены к ответственности»: «Паст» 
