«Սա այն հիմքն է, որի ար­դյուն­քում լի­նե­լու են ավե­լի կոշտ քայ­լեր ու ավե­լի կոշտ հա­կազդ­ման մի­ջոց­ներ»

Մոտավորապես մեկուկես տարի Սահմանադրական դատարանի շուրջ տեղի են ունենում իրադարձություններ, որոնք պարզապես իշխող քաղաքական ուժի քմահաճույքն են: «Փաստի» հետ զրույցում նման տեսակետ հայտնեց իրավաբան Ռոբերտ Հայրապետյանը՝ շեշտելով նաև, որ նպատակի հիմքում Սահմանադրական դատարանի գործող կազմից ազատվելն է:

«Երբ ՍԴ-ի հարցը բարձրացվեց, օրակարգ բերվեց, այսպես ասած, օրինական կաշառքի անվանումը ստացած նախագիծը, որով փորձում էին ՍԴ դատավորներին ուղարկել վաղ կենսաթոշակի, ինչն այդպես էլ չստացվեց, որովհետև սահմանված ժամկետում ՍԴ դատավորներից ոչ ոք չդիմեց այդ քայլին: Այնուհետև օրակարգ բերեցին հարցը հանրաքվեով լուծելու, այսպես ասած, փաստը: 

Հետո հասկացան, որ հանրաքվեով, ըստ էության, հարցը չի լուծվելու, որովհետև, իմ սուբյեկտիվ կարծիքով, գնահատելով սեփական շանսերը, իշխանությունը հասկացավ, որ չի կարող ցանկալի արդյունքի հասնել: Եվ արտակարգ դրության անիմաստ երկարաձգման պայմաններում փոփոխություն կատարվեց հենց «Հանրաքվեի մասին» սահմանադրական օրենքում, որի արդյունքում որոշվեց, որ ԱԺ-ն ինքն իրեն լիազորում է չեղարկել հանրաքվեն»,-ասաց Ռ. Հայրապետյանը՝ ընդգծելով, որ այս ամենին հաջորդեցին Սահմանադրական փոփոխությունները, ինչն իրավաբանը ապօրինի որակեց: Հիշեցնենք, որ հունիսի 22-ին ԱԺ-ն ամբողջությամբ ընդունեց սահմանադրական փոփոխությունների նախագիծը: 

«Ապօրինի եզրույթը մեղմ է: Այդ նախագիծը հակասահմանադրական, հակաիրավական, իրավական պետության հիմքերի հետ որևէ կերպ աղերս չունի, որի արդյունքում պարզվեց, որ, ըստ իշխանությունների, ՍԴ 4 դատավորներն այլևս չեն պաշտոնավարելու: 4 դատավորներ ասելով՝ նկատի ունեմ ՍԴ 3 դատավորներին և Հրայր Թովմասյանին, որը, ըստ այդ նախագծի, դադարում է պաշտոնավարել որպես ՍԴ նախագահ: 

Նշեմ, որ կարգավորումներն այնքան թերի են, որ շատ դժվար կլինի այդ օրենքի կիրառելիության արդյունքում, օրինակ՝ Ալվինա Գյուլումյանին ստիպել հրաժարվել ՍԴ դատավորի պաշտոնից: 

Չմոռանանք, որ իշխող քաղաքական ուժն է արհեստականորեն օրակարգ բերել դատավոր/անդամ ծիծաղելի բառախաղը, և այսօր իրենք ունեն նախագիծ, որը կարգավորում է ՍԴ նախագահի և ՍԴ դատավորների պաշտոնից ազատման հարցը, բայց Ա. Գյուլումյանն այսօր զբաղեցնում է ՍԴ-ի փոխնախագահի պաշտոնը: 

Հաշվի առնելով, որ ավելի վաղ հենց իշխանությունն էր ՍԴ դատավոր/անդամ բառախաղը դարձրել օրակարգի թեմա, այս առումով ուզում եմ նշել, որ իրենք իրենց փորած փոսում են հայտնվելու, որովհետև նույն տրամաբանությամբ ՍԴ փոխնախագահի մասով որևէ կարգավորում չկա»,-ընդգծեց մեր զրուցակիցը:

Անդրադառնալով վերոնշյալ փոփոխությունների հետևանքներին ու հնարավոր վտանգներին ավելի լայն իմաստով՝ Ռոբերտ Հայրապետյանը շեշտեց.

«Սա Սահմանադրական դատարանի խնդիրը չէ, սա պետական ինստիտուտների, իրավական պետության, Սահմանադրության ու իրավունքի գերակայության խնդիրն է ամբողջ երկրի մասշտաբով, որովհետև եթե այսօր գործող իշխանությունը ԱԺ-ում իր քաղաքական մեծամասնությանն ապավինելով կարող է, չեմ խորշի այս արտահայտությունից, ոտքերը սրբել Սահմանադրության վրա և իր քիմքին հաճո որոշման արդյունքում ազատվել ՍԴ-ի՝ իրենց համար անցանկալի անդամներից, վաղը կամ մյուս օրը կարող են կայացնել այնպիսի որոշումներ, որոնք անմիջապես են ազդելու քաղաքացիների վրա: Չեմ բացառում, որ, օրինակ՝ իշխող ուժը Հայաստանում առհասարակ արգելափակի Facebook սոցիալական ցանցի գործունեությունը: 

Ընդհանուր առմամբ, մենք հիմա հայտնվել ենք մի կոլապսի մեջ, որտեղ ամբողջ երկրի ճակատագիրը կախված է մի անձից և նրան սպասարկող 88 հոգանոց ինչ-որ խմբակից, որոնց ինչպես հրահանգում են, ինչպես ծափ են տալիս, այդպես էլ պարում են»:

Նա շեշտեց, որ խոսքը միայն ներպետական հարցերի մասին չէ, խոսքը նաև երկրի միջազգային վարկանիշի մասին է:

«Ես դեմ եմ այն վարկածին ու տեսակետին, որ սա ընդամենը ՍԴ-ի կամ ընդամենը Հ. Թովմասյանի խնդիրն է: Սա ամբողջ երկրի խնդիրն է, որովհետև նման անօրինական և հակասահմանադրական գործողությունների թողտվությունը վաղը կամ մյուս օրը հանգեցնելու է յուրաքանչյուրիս նկատմամբ ցանկացած սահմանափակման և ռեպրեսիայի կիրառման, երբ նաև, ժողովրդական լեզվով ասած, դրա դեմն առնելու որևէ գործիքակազմ չի լինի: Սա այն հիմքն է, որի հետևանքով լինելու են ավելի կոշտ քայլեր ու ավելի կոշտ հակազդման միջոցներ: Եվ ես չեմ բացառում, որ այն գործընթացը, որը սկսվել էր ՍԴ-ի դեմ, երկուշաբթի օրվանից սկսվի նաև ԶԼՄ-ների դեմ, որոնք իշխանության քիմքին ընդհանրապես հաճելի չեն: 

Ընդ որում՝ արտակարգ դրության իրավական ռեժիմը նվազագույնը մեկ անգամ էլ են երկարաձգելու, որպեսզի հնարավորություն ունենան բողոքների և անհնազանդության ցանկացած դրսևորում կանխել կամ թույլ չտալ արտակարգ դրության շղարշի ներքո»,-նշեց Ռ. Հայրապետյանը:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ