Հան­րակր­թու­թյան ոլոր­տի փո­փո­խու­թյուն­նե­րը չպետք է լի­նեն ինք­նան­պա­տակ

Կորոնավիրուսի համավարակի ազդեցությունից անմասն չմնաց կրթության, մասնավորաբար հանրակրթության ոլորտը։ Եվ կարանտինային շրջանը ցույց տվեց, որ մեր երկրի կրթական համակարգը պատրաստ չէ հեռավար դասերի կազմակերպման պրակտիկային։ 

Խնդիրը վերաբերում է ոչ միայն ուսուցիչներին և աշակերտներին տեխնիկական միջոցներով ապահովելուն և դրանցից օգտվելու համապատասխան գիտելիքներ տրամադրելուն, այլև կրթական ծրագրերի համակարգվածությանը և դասերից աշակերտների բացակայությանը։

Ելնելով կորոնավիրուսի համավարակի տարածման անկանխատեսելի ընթացքից՝ դեռևս պարզ չէ, թե սեպտեմբերից աշակերտները նախորդ տարիների նման գնալո՞ւ են դպրոց, թե՞ դասերը հիմնականում տեղի են ունենալու հեռավար եղանակով։

Սակայն արդեն պետք է, որ ոլորտի մասնագետները դիտարկեն համավարակի շուրջ ստեղծված իրավիճակի բոլոր հնարավոր տարբերակները և մշակեն կրթության կազմակերպման ամենաօպտիմալ ձևաչափը, որպեսզի, եթե հանրապետությունում առողջապահական և տնտեսական վիճակը ծանրանա, ապա հանրակրթության կազմակերպումը դրանից հնարավորինս քիչ տուժի։ 

Սակայն սրա փոխարեն ինչո՞վ են զբաղված կրթության ոլորտի մասնագետները։

 

Նրանք Հայաստանի դպրոցներում գնահատման կարգի, նույն դասարանում չմնալու, ուսուցիչների ատեստավորման և այլնի վերաբերյալ առաջիկայում մի շարք փոփոխություններ են ծրագրում։

Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում (e-draft. am) այժմ տեղադրված է Հանրակրթության պետական չափորոշչի նախագիծը, որտեղ սահմանված են միջնակարգ կրթության ծրագրի շրջանավարտի ակնկալվող որակական պահանջները, ուսումնական բեռնվածության ծավալները, գնահատման համակարգի սկզբունքները:

Եվ պատահական չէ, որ այս նախագծում, որով հանրակրթության ոլորտում էական փոփոխություններ են նախատեսվում, ուսուցիչները և կրթության փորձագետները բազմաթիվ ռիսկեր են տեսնում։ 

Այսպես, օրինակ՝ նախագծի համաձայն՝ 1-4-րդ և 5-րդ դասարանի առաջին կիսամյակում աշակերտները գնահատական չեն ստանա, տարեկան ամփոփիչ գնահատականի փոխարեն կլինի սովորողի ուսումնական առաջադիմության բնութագիրը։ 

Կրթության ոլորտի պատասխանատուները որպես այս փոփոխությունը հիմնավորելու անհրաժեշտ փաստարկ՝ նշում են, թե աշակերտը չպետք է սովորի թվանշանի համար, սակայն հարցն այն է, որ գնահատականների բացակայությունը կարող է աշակերտներին զրկել լրացուցիչ մոտիվացիայից։ 

Եվ նրանցից ոմանք կարող են մտածել, թե, միևնույն է, չեն գնահատվելու, այդ դեպքում ինչո՞ւ պետք է լավ սովորեն։ Ուստի, ըստ մասնագետների, գնահատականին փոխարինող ինչ-որ տարբերակ է պետք, որպեսզի աշակերտների շրջանում խրախուսվի գերազանց սովորելը։

Ուշագրավ է նաև այն հանգամանքը, որ նոր նախագծով դպրոցներում սահմանվելու են ոչ թե ուսումնական բնագավառներին հատկացվող ժամաքանակները, այլ դրանց տոկոսային միջակայքերը։ Այսինքն՝ յուրաքանչյուր դպրոց կարող է ձևավորել սեփական ուսումնական պլանը՝ առաջնորդվելով առավելագույն ժամաքանակով, որը տրված է աղյուսակով։

Առանձին մտահոգության տեղիք է տալիս այն, որ հայոց լեզվի և գրականության տոկոսներն այլ առարկաների համամասնության ենթատեքստում ներկայացված աղյուսակի մեջ առավել պակաս են ներկայացված։ Տարրական դպրոցում հայոց լեզվի և գրականության համար սահմանվել է 15-20 %, միջին դպրոցում՝ 10-15%, ավագում՝ 9-14%։ 

Եվ պատահական չէ, որ այս իրողությունը դիտարկվում է այն տեսանկյունից, որ իշխանությունների կողմից հատուկ քաղաքականություն է տարվում հայագիտական առարկաների դերակատարությունը կրթական համակարգում նվազեցնելու ուղղությամբ։ Այս համատեքստում կարող ենք նաև հիշել բուհերում հայագիտական առարկաները ոչ պարտադիր դարձնելու իշխանությունների որոշումը։

Ըստ նոր չափորոշիչների, կփոխվեն նաև դասագրքերը, սակայն պետք է հաշվի առնել, որ մի քանի տարին մեկ միայն դասագրքերը փոխելով հարց չի լուծվում, անհրաժեշտ է, որ կրթական համակարգում աշակերտներին և ուսուցիչներին խրախուսող համակարգ ներդրվի։

Եվ ամենակարևոր խնդիրն այն է, որ փոփոխությունները կյանքի կոչելուց ոլորտի պատասխանատուները հաշվի նստեն կրթության լավագույն մասնագետների տեսակետների հետ, նախագիծը հանրային քննարկման դնեն, լսեն թեր և դեմ կարծիքները և, ըստ այդմ, վերջնական որոշում կայացնեն, այլ ոչ թե փորձեն կրկնօրինակել արտասահմանում կիրառված և շատ հաճախ ձախողված մեխանիզմները։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ