«Նոր­մա­տիվ բա­զա­յի կա­րիք չու­նե­ինք». հա­մա­ճա­րա­կա­բա­նը՝ կա­րան­տի­նա­յին նոր ռե­ժի­մի ու վա­րա­կի հնա­րա­վոր սրաց­ման մա­սին

Խորհրդարանն օրեր առաջ ընդունեց կառավարության ներկայացրած օրենսդրական փոփոխությունների փաթեթը, որի հիմքում արտակարգ դրության ռեժիմի փոխարեն կարանտինային նոր ռեժիմ սահմանելն ու դրանով կորոնավիրուսի տարածումը կանխելն է: Կառավարությունը փոփոխություններ է առաջարկել նաև վարչական ու քրեական օրենսգրքերում, կա նաև տույժ-տուգանքների խստացում: Համաճարակաբան Էդուարդ Հովհաննիսյանին վերոնշյալն ավելի շատ բառախաղ է հիշեցնում:

«Պայմանավորված այն հանգամանքով, ըստ որի՝ արտակարգ դրություն չեն կարող սահմանել, չի բացառվում, որ այս ամենը զուտ պետք էր կարանտին անվանել: Կամ էլ ամեն անգամ ԱԺ գնալու և երկարաձգելու փոխարեն միանգամից նման ռեժիմ է սահմանվում: Անկախ այդ ամենից, ես մեկ ուրիշ նկատառում ունեմ: Իրականում այնպես չէ, որ մենք ինչ-որ նորմատիվ բազայի կարիք ունեինք՝ համաճարակին նորմալ արձագանքելու տեսանկյունից:

Այն, ինչ ունեինք, կարծես չէր խանգարում կատարել այն բոլոր գործողությունները, որոնք անհրաժեշտ են համաճարակը հսկողության տակ պահելու և դրա դեմ պայքարելու համար: Չգիտեմ՝ նոր հեծանիվ հորինելու ի՞նչ կարիք կար»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց Է. Հովհաննիսյանը: Ինչ վերաբերում է նորից տույժ-տուգանքների շեշտադրմանն ու քաղաքացիների հետ համագործակցության խնդրին, համաճարակաբանը նկատեց. «Ընդհանրապես քաղաքացու հետ կոնտակտը կորցվեց դեռ մարտապրիլ ամիսներին: Ի սկզբանե ինֆորմացիոն ռազմավարություն մտածված չի եղել: Իրարամերժ հայտարարություններ հնչեցին, իսկ հետո, կարծես, ամբողջ պատասխանատվությունը բարդվեց քաղաքացու վրա:

Մեծ հաշվով, կառավարությունը չընդունեց, որ կանխարգելման առումով ինքն էլ մեծ պարտականություններ ունի: Իրականում վսահության պակասն է պատճառը, որ մենք այսօր խնդրի առաջ ենք կանգնած: Մարդիկ ոչնչի արդեն չեն վստահում, որովհետև իրարամերժ հայտարարությունների պակաս չեղավ: Մասնավորապես, առողջապահության նախարարի կողմից արվեցին հայտարարություններ, որոնք ոչ մի ձևով գիտական հիմնավորումներ չունեին: Այնուամենայնիվ, թեպետ մասնագետները հերքում էին, բայց նույն ձևով տեղեկացվում էր վարչապետին, վարչապետն էլ կրկնում էր նույն վիճելի դրույթները:

Հենց այսպես կորցվեց բնակչության հետ կապը, ու արդեն այսօր հնարավոր չէ քաղաքացուց ինչ-որ բան պահանջել, որովհետև վստահության դեֆիցիտ կա»: Նա շեշտեց՝ կարևոր է կառավարության կանխարգելման գործառույթը, իսկ պահանջների այն հատվածը, որը վերաբերում է բնակչությանը, ընդհանուր առմամբ, մեծ նշանակություն չունի. «Բոլորս էլ հասկացել ենք, զգացել ենք մեր մաշկի վրա, որ դիմակը շատ փոքր դեր ունի, ու շատ ավելի լուրջ գործերով պետք է զբաղվել»:

Անդրադառնալով նաև դպրոցների վերաբացմանը՝ Է. Հովհաննիսյանը նախ շեշտեց, որ մշակված ուղեցույցը կիրառելի չէ: «Այդ ուղեցույցի բազմաթիվ դրույթներ ուղղակի համաճարակաբանական հիմնավորումներ չունեն: Բայց ես կողմ էի, որ դպրոցները ավելի շուտ վերաբացվեին: Եթե այդ հանգամանքը համաճարակաբանական գործընթացի խթան հանդիսանար, շուտ վերաբացվելու պարագայում ավելի շուտ կակտիվանար ու կմարեր՝ մինչև աշնանային ցրտերը, սուր շնչառական մյուս ինֆեկցիաների տարածումը: Այդուհանդերձ, կարծում եմ՝ դպրոցների վերաբացումը այդ առումով մեծ խթան չի դառնա:

Մյուս կողմից՝ կարծում եմ, որ դիմակներն այդքան արդյունավետ չեն լինելու, և անիմաստ է երեխաներին ստիպել դիմակ կրել: Շեշտը ավելի շատ պետք է դրվի ֆիզիկական հեռավորության, օդափոխության վրա: Երեխաներն ընդմիջմանը պարտադիր պետք է դուրս գան, որ սենյակներն օդափոխվեն, որովհետև օդափոխությունն անհամեմատ ավելի արդյունավետ է, քան դիմակը: Ամենակարևոր հանգամանքներից մեկն էլ ծնողների հետ աշխատանքն է, ըստ որի՝ որևէ չնչին կասկածի դեպքում երեխան չպետք է դպրոց գա:

Բայց երեխայի ծնողը պետք է աջակցություն ստանա տվյալ օրը աշխատանքի չգնալու համար, որովհետև եթե չկարողանան երեխային տանը մենակ թողնել, ինչ-որ ձևով, մի դեղորայք տալով կուղարկեն դպրոց»,-ասաց նա: Համաճարակաբանը նշեց, որ, ընդհանուր առմամբ, հոկտեմբերին կարող է սրացում լինել: «Առաջինը՝ կունենանք այլ շնչառական հիվանդությունների ակտիվացում, երկրորդ՝ կորոնավիրուսի հետ կապված էլ սրացում կլինի, որովհետև պատուհանները փակ են լինելու, մարդիկ ավելի շատ տանն են լինելու: Խնդիր ունենալու ենք, բայց թե ինչ չափով՝ կապված է նաև այն հանգամանքից, թե այս պահին իմունիզացված որքան բնակչություն ունենք:

Պետք է հասկանալ, թե որքան և որ խմբերի մարդիկ կարող են վարակվել»,-ասաց նա՝ նկատելով, որ անիմաստ է հիմք ընդունել հրապարակվող թվերը: «Դրանք ինֆորմացիոն բնույթ չեն կրում: Երբ մի օր ցույց են տալիս 800 թեստ, մի օր՝ 2000, պարզ է, որ այն կապված է ոչ թե համաճարակի վերահսկման հետ, այլ ավիաուղևորափոխադրման: Այսինքն, մարդիկ գալիս են Հայաստան և պարտադիր պետք է հետազոտվեն, ինչի արդյունքում թեստերի քանակն ավելանում կամ պակասում է: Թվերի տատանումները հիմնականում դրա հաշվին են»,-եզրափակեց Է. Հովհաննիսյանը: