Ереван, 01.Июнь.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Երբ «նախաձեռնությունների» հիմնական նպատակը փիառվելն է

АНАЛИТИКА

Մեր ազգի առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ սեփական հայրենիքում բնակվում է հայության միայն փոքր հատվածը, իսկ սփյուռքում ապրում է հայերի մեծամասնությունը։ Սփյուռքի գոյությունը յուրահատուկ ռեսուրս է Հայաստանի համար և մրցակցային առավելություններ է տալիս մեր երկրին։ Մեզանում շատ հաճախ դիտարկվում է այն հարցը, թե ինչպես կարելի է օգուտներ քաղել սփյուռքից, բայց քիչ է ուշադրության արժանանում այն խնդիրը, թե Հայաստանն ի՞նչ քայլեր պետք է ձեռնարկի սփյուռքի համար։

Չէ՞ որ ժամանակակից զարգացումների պայմաններում տարբեր երկրներում մեր ունեցած համայնքները կարող են կարճ ժամանակահատվածում ուղղակի տարրալուծվել տեղական բնակչության հետ և կորցնել հայությանը բնորոշ գծերը։ Սփյուռքի կենսունակությունը ապահովելու տեսանկյունից առավել քան կարևոր է հայկական համայնքների կազմակերպվածության և հայապահպանման կառույցների գոյության հարցը։ Մեծ տեղ ունի նաև մատաղ սերնդի շրջանում հայեցի դաստիարակությունը և հայկական կրթական բաղադրիչի պահպանությունը։ Հայապահպանության հարցում չպետք է թերագնահատել նաև հայրենիք-սփյուռք կապերի ամրապնդման և համատեղ ծրագրերի իրականացման նշանակությունը։

Ուստի անհրաժեշտ է, որ ժամանակի ընթացքում հայրենիք-սփյուռք համագործակցությունը ավելի խորանա ու բարձրանա դրա արդյունավետությունը։ Հայաստանը պետք է թարմ ուժերով ապահովի սփյուռքին, իսկ սփյուռքը՝ Հայաստանին։ 2018 թվականին տեղի ունեցած իշխանափոխությունից հետո Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ բարձրացվեց սփյուռքի հետ կապերի ամրապնդման հարցը, ընդ որում՝ նախկինում գործող ձևաչափերը համարվեցին չաշխատող, դրա համար էլ որոշվեց սփյուռքի հետ աշխատանքի նոր ձևաչափ ներդնել։ Արդյունքում լուծարվեց սփյուռքի նախարարությունը, դրա փոխարեն ստեղծվեց սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը, իսկ հանձնակատար նշանակվեց Զարեհ Սինանյանը՝ հաշվի առնելով, որ Գլենդելի քաղաքապետ աշխատելու արդյունքում սփյուռքում աշխատելու փորձ է ձեռք բերել։

Սակայն սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը մեծ հաշվով ոչինչ չփոխեց սփյուռքի հետ համագործակցության տեսանկյունից։ Ճիշտ է՝ մի շարք ծրագրեր իրականացվում են, Սինանյանն այցեր է կատարում տարբեր հայաշատ երկրներ, սակայն դրանց արդյունավետության մակարդակը շատ ցածր է, և ավելի շատ տպավորություն է առաջանում, որ այդ նախաձեռնությունների նպատակն ավելի շատ փիառն է, որ հետո հանձնակատարի գրասենյակը կարողանա պարգևավճարներ ստանալն արդարացնել։ Այսպես, օրինակ՝ ՀՀ սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը մեկնարկում է «իԳործ» բացառիկ ծրագիրը և սփյուռքահայ մասնագետներին հրավիրում աշխատելու Հայաստանի պետական մարմիններում:

Ենթադրենք մի քանի սփյուռքահայ եկավ Հայաստանի պետական մարմիններում աշխատելու, սրանով ոչ մի գլոբալ հարց չի լուծվելու։ Առավել մեծ մասշտաբի ծրագրեր են անհրաժեշտ, որի միջոցով սփյուռքում ներկայացված լավագույն մասնագետները իրենց գիտելիքները և փորձը կներդնեն Հայաստանի զարգացման համար, իսկ Հայաստանն էլ իր ունեցած հնարավորությունները կներդնի սփյուքահայ համայնքների հզորացման համար։ Իսկ Նիկոլ Փաշինյանի խոստացած մեծ հայրենադարձությունն այդպես էլ մնաց որպես անիրականանալի երազանք։ Սակայն սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարը դեռևս հավատում է, որ ներգաղթը տեղի է ունենալու։

Ու զավեշտն այն է, որ վերջինս կարծես սփյուռքահայերի ներգաղթի թեմայի հարցերը լուծել, վերջացրել է, հիմա էլ սկսել է խոսել Լիբանանից քրիստոնյա արաբներին Հայաստան տեղափոխելու անհրաժեշտության մասին, թե իբր նրանք կարող են հեշտությամբ ինտեգրվել հայ հասարակությանը։ Նախ՝ այս խնդիրն առաջին հերթին սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի լիազորություններից դուրս է, քանի որ գործ չունենք սփյուռքի հետ, իսկ մյուս կողմից էլ իշխանությունները չեն կարողանում կենսագործունեության անհրաժեշտ պայմաններ ապահովել անգամ երկրի բնակչության համար, ուր մնաց Հայաստան եկող այլ ազգերի համար պայմաններ ստեղծվեն։

Ուստի հանրության մեջ տրամաբանական հարց է առաջանում, թե ե՞րբ պետք է մեր իշխանությունները վերջ դնեն էժան պոպուլիզմին և ռեալ գործով զբաղվեն։ Հասկանում ենք՝ հարցը գուցե հռետորական է, սակայն պատասխան, այնուամենայնիվ, ակնկալվում է...

Трамп заявил, что сделка с Ираном по большей части посвящена ядерной тематикеЗагадки средневековой Барселоны: археологи обнаружили необычные захоронения рядом с королевойИзраиль просит США разрешить расширение ударов ЦАХАЛ по Бейруту30 мая «Юниспорт» поборется за звание чемпиона АрменииНо если это так «прозрачно», почему же так секретно? «Паст»Роберт Кочарян обсуждает состав правительства: «Паст»Почему США так спешат? «Паст»Он уже начал «разносить» даже членов своей команды: нужного количества голосов набрать не получится: «Паст»Масштабная патриотическая акция «Евразия-Армения» в Сардарапате6-месячное успешное сотрудничество проекта «Формула виртуозов», реализуемого при поддержке «Реншин»При поддержке IDBank в музыкальной школе №6 Гюмри учреждены премии имени Иэна Гиллана и Тони АйоммиВТБ (Армения) предлагает пакетное предложение для индивидуальных предпринимателейУшаков заявил об отсутствии запроса Армении на переговоры с Путиным по ЕАЭСПутин и Лукашенко обсудили тему Армении на встрече лидеров ЕАЭСНезабываемый день вместо игрушек: гид к 1 июня от Idram&IDBank Роспотребнадзор остановил продажу 64,5 млн бутылок армянской воды «Джермук»Юнибанк выпустил бессрочные облигации с доходностью 13,25% годовых для акционеров 28 мая — символ силы, веры и единства Армении. Арман Варданян «Песчинка перевесит»: известные зарубежные деятели обратились к народу Армении (Видео) «В Госдуме предложили поэтапно приостановить членство Армении в ЕАЭС и ОДКБ» МИД РФ: Ереван попустительствует кампании Запада по развитию антироссийских настроенийЧерез Азербайджан из России в Армению отправлено 126 т карбамида и 67 т мукиПосольство РФ в Республике Армения поздравляет народ Армении с Днем РеспубликиЕвропейский парламент считает карабахцев беженцами, а не «сбежавшими»: глава «Евронест»Армянская сеть TUMO начала работу в ИспанииЯна Егорян привела команду к золоту Кубка мираИнформационный штаб Арцаха организует встречу в представительстве Трамп заявил, что не допустит передачи запасов высокообогащенного иранского урана России или КитаюIDBank представил свое видение социальной ответственности на Impacture 202630 серебряников для Пашиняна: геополитический торг, оставляющий Армению без будущего Юнибанк не повысит процентные ставки по кредитам под залог недвижимости Полная ложь и сплетни: Согомонян о финансировании кампаний Татояна и Марутяна Пашинян анонсировал для Армении эпохальные событияАшот Даниелян: Власти Армении совершили очередной позорный и аморальный шаг в отношении Арцаха и его народаNBC: Пентагон разработал список дополнительных сложных целей в ИранеМировые цены на газ могут летом вырасти на 50%В Ереване произошло крупное ДТП: среди пострадавших военнослужащиеГаз, рынок и ОДКБ: Госдума пригрозила пересмотром отношений с Арменией Генеральный директор компании Ucom Ральф Йирикян принял участие в конференции Impacture 2026Global HackAtom-2026 в Ереванском филиале Плехановского университета А как будут определены 300-500 тысяч? «Паст»Какое правительство сформирует Роберт Кочарян? «Паст»«Придет время, когда все виновные будут привлечены к ответственности»: «Паст»Низкая политическая планка Пашиняна, и позиция Царукяна: «Паст»Кто станет министром внутренних дел? «Паст»Политика сателлитов: как «ложные оппозиционеры» работают на воспроизводство власти Никола Пашиняна? «Паст»Джулиана Григорян выступит на сцене The Metropolitan OperaФутбольный клуб Жозефа Угурляна впервые за 120 лет завоевал Кубок ФранцииПосле 7 июня в Гюмри состоятся внеочередные выборы: ПашинянВладимир Путин подписал закон о применении армии для защиты россиян за рубежом