«Հան­րա­յին սննդի ոլոր­տում կազ­մա­կեր­պու­թյուն­նե­րի 9-10 տո­կո­սը փակ­վել է. կա­ռա­վա­րու­թյու­նը զո­հա­բե­րում է տնտե­սա­կան զար­գա­ցու­մը»

Կարանտինի ռեժիմի մեջ հանրային սննդի ոլորտի մասով թեև որոշ մեղմացումներ կան, բայց կարգավորումների առումով շատ քիչ բան է փոխվել: Անդրադառնալով ոլորտի խնդիրներին, այս փուլում առկա իրավիճակին՝ «Փաստի» հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց հանրային սննդի ոլորտի փորձագետ Աշոտ Բարսեղյանը: «Հանրային սննդի ոլորտի մասով մատնանշված սահմանափակումներն անտրամաբանական են ու չեն արտահայտում իրականությունը:

Առհասարակ, կառավարությունը, պատասխանատու նախարարությունները պետք է իրադարձություններից առաջ լինեն: Բայց մեր պարագայում հակառակն է, կառավարությունը միայն ռեակցիա է տալիս արդեն տեղի ունեցածին, ինչը սխալ է»,-նշեց նա՝ մատնանշելով կառավարման ու ղեկավարման խնդիրը ու ընդգծելով, որ նման պայմաններում ստիպված ինքնակարգավորման գործոնն է աշխատում: «Մյուս կողմից՝ տեսնում ենք, որ համավարակի շուրջ ստեղծված մեդիա իրարանցումը չի արտացոլում իրականությունը, շատ ավելի վտանգավոր հիվանդություններ կան, և այս պարագայում հասկանալի չէ, թե կառավարությունը, շարունակելով այդ պայքարը, ինչ նպատակ է հետապնդում:

Անկյունաքարը տնտեսությունն է և տնտեսական կյանքը, բայց սպանելով ու զոհաբերելով տնտեսությունն ու տնտեսական կյանքը՝ երկրի վերականգնումը կարող է տարիներ տևել: Նժարի մի կողմում առողջապահական, մյուս կողմում տնտեսական հարցերն են, բայց, ցավոք, նկատում եմ, որ կառավարությունը զոհաբերում է տնտեսական զարգացումը: Ինչ վերաբերում է նժարի մյուս՝ առողջապահական կողմին, ապա այստեղ արդյունքները կասկածելի են: Առողջապահության նախարարությունը բազմիցս հայտարարել է, որ արդեն պատրաստ է բոլոր տեսակի ալիքներին, պատրաստ է ընդունել հիվանդներին: Հաշվի առնենք նաև, որ COVID-ով վարակվածների քանակը ևս սարսափելի չէ, բայց, միևնույն ժամանակ, գնում ենք ինչ-որ անհասկանալի և չտրամաբանված սահմանափակումների ճանապարհով, ինչն ուղիղ վնաս է տնտեսությանը, ինչպես նաև հասարակական սննդի ճյուղին:

Այս պարագայում թե՛ ազգաբնակչության, թե՛ բիզնեսի համար անհասկանալի է, թե ինչո՞ւ պետք է ապրեն արհեստական ստեղծված սահմանափակումների մեջ, որոնք ուղիղ հարված են հասցնելու տնտեսությանը »,-շեշտեց մեր զրուցակիցը: Նա ընդգծեց, որ հասարակական սննդի ոլորտը չի վերականգնվել. «Եթե ոչ մի փոփոխություն չլինի, մնա այնպես, ինչպես հիմա է, այս տարի հանրային սննդի ոլորտում, ընդհանուր առմամբ, անցած տարվա շրջանառության մոտ 30 տոկոսն է իրականացվելու: Սա, իհարկե, լավագույն կանխատեսումներով: Բացի այդ, հանրային սննդի օբյեկտներում այցելությունները նվազել են, երկու անգամ նվազել է նաև, այսպես ասած, միջին չեկը. մարդիկ երկու անգամ ավելի քիչ են սպառում, քան անցած տարի, ինչը հասկանալի է, քանի որ կա տնտեսական վատ իրավիճակ ու չկա այն եկամուտը, որը մարդիկ ունեին նախորդ տարի:

Հանրային սննդի ոլորտում փակված ընկերությունների վերաբերյալ վիճակագրական տվյալներ չկան, բայց, իմ գնահատմամբ, այս պահի դրությամբ 9-10 տոկոսը փակվել է: Որոշները փակվել են վերաբացման ակնկալիքով, որոշները վերաբացվել են, բայց չկա այն շրջանառությունը, որը թույլ կտա հետագայում գործունեություն ծավալել: Կցանկանայի, որ գործադիր իշխանությունն այս ամենը ընկալեր, իրականությանը նայեր պարզ աչքերով ու սկսեր տնտեսական քաղաքականությունը վերանայել՝ այն տանելով դեպի զարգացման ուղի: Բայց, ցավոք, կառավարության տնտեսական բլոկի կողմից տնտեսության զարգացմանն ուղղված քայլեր չենք տեսնում, իսկ աջակցության ավելի քան քսան ծրագրերի մեծամասնությունը ոչ էֆեկտիվ է:

Ի դեպ, այդ ծրագրերով չի կարելի պարծենալ, որովհետև դրանց իրականացումն, ամեն դեպքում, պետության ուղիղ պարտականությունն է: Բիզնեսի ներկայացուցիչները չպետք է խնդրեն»: Աշոտ Բարսեղյանը նշեց, որ իրականում այդ ծրագրերի իրականացման փուլն էլ է անցել, և հիմա գործնական քայլերի ժամանակն է. «Մեծ հաշվով, այստեղ օժանդակության խնդիրը չէ, տնտեսությունը պետք է ազատականացնել, որն այդ դեպքում կգնա ինքնակարգավորման ճանապարհով: Տնտեսական կյանքի բաղադրիչները, ազգաբնակչության ձեռնարկատիրական որակները թույլ են տալիս ինքնակարգավորվել ու գնալ զարգացման ճանապարհով:

Եթե կարանտինի անհասկանալի պայմանները վերացվեին, մեզ մոտ մասնավորապես ՌԴ-ից տուրիստական մեծ հոսք էր լինելու, որը միանշանակ դրական կանդրադառնար մեր տնտեսության վրա: Շատ ռեստորաններ ևս կախված են տուրիստական հոսքերից: Բայց անհիմն ու անտրամաբանական որոշումներով մենք տուրիստական վերջին հոսքի հնարավորությունն էլ կորցրինք»: