Ереван, 01.Июнь.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Ադրբեջան-Պակիստան զենքի առևտուրի ծավալների գնահատումներ

АНАЛИТИКА

Ընդհանուր գնահատումներ.

Պակիստանը չի ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը՝ հարմար տեղավորվելով Թուրքիայի «գրպանում»:

Բնականաբար, Թուրքիան այսքանով չի բավարարվում: Նախորդ տասնամյակում ամեն ինչ և ամեն գնով անում է՝ խորացնելու նաև Ադրբեջան-Պակիստան կապերը, հատկապես՝ ռազմական փոխգործակցության ոլորտում:

Այս եռյակի համագործակցությունն ի սկզբանե ուղղված է Հայաստանի շահերի դեմ: Իսկ անկյունաքարային հիմքը նույնն է՝ մարդակերությունը: Յուրաքանչյուր կողմ փորձում է ստանալ իր ակնկալիքները: Մասնավորապես, գլխավոր դերակատար Թուրքիան, օգտագործելով մյուս երկուսին, ձգտում է հասնել իր դարավոր նպատակին՝ բնաջնջել հայժողովրդին և ամբողջապես տիրանալ հայկական երկու հանրապետությունների տարածքներին: Ադրբեջանը Պակիստանից ձեռք է բերում սպառազինություն, նաև այնպիսի զինատեսակներ, որոնք չի կարողանա գնել այլ երկրներից: Պակիստանը պատիկներ անգամ ավելացնում է իր տնտեսական օգուտները՝ ադրբեջանական նավթադոլարներով արտահայտված:

Թուրքիայի գործուն մասնակցությամբ և վերահսկողության ներքո 2010թ. սկսած իրականացվել են կոնկրետ քայլեր՝ Պակիստանի կողմից Ադրբեջանին զինելու ուղղությամբ: Մասնավորապես, մանրակրկիթ նախապատրաստվել և 2013թ. սկզբին կնքվել է Ադրբեջան-Պակիստան ռազմական համագործակցության համաձայնագիրը: Սրա դիմաց Պակիստանը Ադրբեջանից ստացավ մաքսային արտոնություններ և երկկողմանի առևտրի առավելագույնս պարզեցված ընթացակարգեր:

Արդյունքում՝ պատիկներ անգամ աճեց Պակիստանի արտահանումը (ներառյալ՝ զենքն ու զինամթերքը) դեպի Ադրբեջան՝ Պակիստանի համար համապատասխանաբար ապահովելով լրացուցիչ նավթադոլարներ:

Այստեղ հարկ է նորից զգուշացնել Ադրբեջանին զենք մատակարարողներին առ այն, որ իրենց համար խորանում են մտահոգվելու առարկայական հիմքերը: Թուրքիայի դրդմամբ Ադրբեջանի սանձազերծած պատերազմի ընթացքը ժամ առ ժամ առավել տեսանելի է դարձնում, որ Ադրբեջանը կորցնելու է իր ներքին և արտաքին վճարունակության համար դեռևս առկա միակ՝ նավթի արդյունահանման և մատակարարման հնարավորությունը: Այս երկրում անխուսափելիորեն վրա են հասնում ներքաղաքական ու աշխարհաքաղաքական, ինչպես նաև սոցիալ-տնտեսական աննախադեպ և կործանարար ցնցումները:

Հետևաբար, Ադրբեջանի հետ միջազգային որևէ երկարաժամկետ համագործակցություն, հատկապես՝ զենքի մատակարարման ոլորտում,  այլևս ունենալու է անհաղթահարելի ռիսկեր և գործնականում դատապարտված է ձախողման:

Վիճակագրական փաստեր և հիմնավորումներ.

Որպես վերը բերված գնահատումներին վերաբերող հիմնավորում՝ ներկայացնենք Ադրբեջան-Պակիստան արտաքին առևտրի ուսումնասիրության արդյունքում վեր հանված որոշ փաստեր (աղբյուրը՝https://tradingeconomics.com):

Այս նպատակով առանձնացվել է Ադրբեջան-Պակիստան փոխհարաբերությունների ակտիվացման ժամանակահատվածը՝ 2013-2019թթ.:

  1. Անկախացումից հետո՝մինչև 2012թ. դեպի Պակիստան Ադրբեջանի միջին տարեկան արտահանումըկազմելէընդամենը35 հազարԱՄՆդոլար: Այսերկրներիմիջևզենքիլայնամաշտաբառևտրիմեկնարկից(ռազմականհամագործակցությանհամաձայնագրիկնքումից)հետո`2013-2019թթ.ԱդրբեջանիցդեպիՊակիստանմիջինտարեկանարտահանումնունեցելէթռիչքայինաճ՝շուրջ28 անգամկամավելացելէտարեկանմիջինըշուրջ900 հազարԱՄՆդոլարով:

Համեմատությանհամարբերենքմերտարածաշրջանիհամադրելիմեկայլերկրի՝Վրաստանիօրինակը: 2010-2012թթ. ՎրաստանիցՊակիստանմիջինտարեկանարտահանումըշուրջ6 անգամգերազանցելէԱդրբեջանիցՊակիստանմիջինտարեկանարտահանմանը: Իսկ2013-2019թթ. դեպիՊակիստնաՎրաստանիարտահանմանմիջինտարեկանծավալներըգրեթեչենաճել:

  1. թթ.ՊակիստանըտարեկանմիջինհաշվովԱդրբեջանէարտահանել11 միլիոնԱՄՆդոլարիապրանքներ: 2013-2019թթ.ՊակիստանիցԱդրբեջանմիջինտարեկանարտահանումըևսունեցելէթռիչքայինաճ՝շուրջ3 անգամկամավելացելէտարեկանմիջինըշուրջ22 միլոնԱՄՆդոլարով: Աճիայսցուցանիշըհիմնականումվերաբերելիէնաևայսերկրներիմիջևզենքիառևտրին:

Համեմատությանհամար՝ 2010-2012թթ. ՊակիստանիցՎրաստանմիջինտարեկանարտահանումըկազմելէշուրջ6 միլիոնԱՄՆդոլար,իսկ 2013-2019թթ. այսցուցանիշըմնացելէգրեթեանփոփոխ:

  1. Վերջում՝զավեշտալիփաստ. 2013-2019թթ. ՊակիստանիցԱդրբեջանընդհանուրարտահանումըևԱդրբեջանիընդհանուրներմուծումըՊակիստանից, որոնքգրեթենույնցուցանիշներնենևթվայինարտահայտությամբկարողենունենալփոքրշեղումներ՝հաշվարկներիմեթոդաբանությամբպայմանավորված, իրականումիրարիցտարբերվումենշուրջ5 անգամկամշուրջ180 միլիոնԱՄՆդոլարով:
  2. 2013-2019թթ. Ադրբեջան-Պակիստանարտաքինառևտրիայսանորմալթռիչքները, պաշտոնականվիճակագրությամբարձանագրվողզավեշտըկարելիէիրականումբացատրելնշվածժամանակահատվածումայդերկրներիմիջևզենքիլայնամաշտաբառևտրիփաստով: Մասնավորապես,2013-2019թթ. ընդհանուր մատակարարումներով Ադրբեջանը Պակիստանիցստացել է առնվազն154 միլիոնԱՄՆդոլարիզենք ու զինամթերք:

Թուրքիայի պարտադրանքով Ադրբեջանի սանձազերծած այսվերջինպատերզմի կործանարար հետևանքները Ադրբեջանիթերզարգացած տնտեսության վրա կգնահատենքուկհրապարակենքմոտ օրերս՝ մեր անկասելի և վերջնական հաղթանակից հետո:

 

Թադևոս Ավետիսյան

ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի

ծրագրերի համակարգող, տնտեսագետ

Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня защиты детейТрамп заявил, что сделка с Ираном по большей части посвящена ядерной тематикеЗагадки средневековой Барселоны: археологи обнаружили необычные захоронения рядом с королевойИзраиль просит США разрешить расширение ударов ЦАХАЛ по Бейруту30 мая «Юниспорт» поборется за звание чемпиона АрменииНо если это так «прозрачно», почему же так секретно? «Паст»Роберт Кочарян обсуждает состав правительства: «Паст»Почему США так спешат? «Паст»Он уже начал «разносить» даже членов своей команды: нужного количества голосов набрать не получится: «Паст»Масштабная патриотическая акция «Евразия-Армения» в Сардарапате6-месячное успешное сотрудничество проекта «Формула виртуозов», реализуемого при поддержке «Реншин»При поддержке IDBank в музыкальной школе №6 Гюмри учреждены премии имени Иэна Гиллана и Тони АйоммиВТБ (Армения) предлагает пакетное предложение для индивидуальных предпринимателейУшаков заявил об отсутствии запроса Армении на переговоры с Путиным по ЕАЭСПутин и Лукашенко обсудили тему Армении на встрече лидеров ЕАЭСНезабываемый день вместо игрушек: гид к 1 июня от Idram&IDBank Роспотребнадзор остановил продажу 64,5 млн бутылок армянской воды «Джермук»Юнибанк выпустил бессрочные облигации с доходностью 13,25% годовых для акционеров 28 мая — символ силы, веры и единства Армении. Арман Варданян «Песчинка перевесит»: известные зарубежные деятели обратились к народу Армении (Видео) «В Госдуме предложили поэтапно приостановить членство Армении в ЕАЭС и ОДКБ» МИД РФ: Ереван попустительствует кампании Запада по развитию антироссийских настроенийЧерез Азербайджан из России в Армению отправлено 126 т карбамида и 67 т мукиПосольство РФ в Республике Армения поздравляет народ Армении с Днем РеспубликиЕвропейский парламент считает карабахцев беженцами, а не «сбежавшими»: глава «Евронест»Армянская сеть TUMO начала работу в ИспанииЯна Егорян привела команду к золоту Кубка мираИнформационный штаб Арцаха организует встречу в представительстве Трамп заявил, что не допустит передачи запасов высокообогащенного иранского урана России или КитаюIDBank представил свое видение социальной ответственности на Impacture 202630 серебряников для Пашиняна: геополитический торг, оставляющий Армению без будущего Юнибанк не повысит процентные ставки по кредитам под залог недвижимости Полная ложь и сплетни: Согомонян о финансировании кампаний Татояна и Марутяна Пашинян анонсировал для Армении эпохальные событияАшот Даниелян: Власти Армении совершили очередной позорный и аморальный шаг в отношении Арцаха и его народаNBC: Пентагон разработал список дополнительных сложных целей в ИранеМировые цены на газ могут летом вырасти на 50%В Ереване произошло крупное ДТП: среди пострадавших военнослужащиеГаз, рынок и ОДКБ: Госдума пригрозила пересмотром отношений с Арменией Генеральный директор компании Ucom Ральф Йирикян принял участие в конференции Impacture 2026Global HackAtom-2026 в Ереванском филиале Плехановского университета А как будут определены 300-500 тысяч? «Паст»Какое правительство сформирует Роберт Кочарян? «Паст»«Придет время, когда все виновные будут привлечены к ответственности»: «Паст»Низкая политическая планка Пашиняна, и позиция Царукяна: «Паст»Кто станет министром внутренних дел? «Паст»Политика сателлитов: как «ложные оппозиционеры» работают на воспроизводство власти Никола Пашиняна? «Паст»Джулиана Григорян выступит на сцене The Metropolitan OperaФутбольный клуб Жозефа Угурляна впервые за 120 лет завоевал Кубок ФранцииПосле 7 июня в Гюмри состоятся внеочередные выборы: Пашинян