Ար­ցա­խյան հա­կա­մար­տու­թյա­նը կրո­նա­կան երան­գա­վո­րում տա­լու փոր­ձերն ուղ­ղա­կի ձա­խող­ված են.«Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ժամանակակից աշխարհը լի է հակասություններով և հակամարտություններով, որոնք ունեն ինչպես ազգային, էթնիկական, այնպես էլ կրոնական և ռասայական բնույթ։ Հատկապես սուր դրսևորումներ ունեն կրոնական հակամարտությունները, սակայն ուշագրավ է, որ հակասություններ կարող են բորբոքվել ոչ միայն տարբեր կրոնների միջև, այլև միևնույն կրոնի տարբեր հոսանքների շրջանակներում։ Իրաքում, Սիրիայում, Եմենում և աշխարհի տարբեր կետերում մենք տեսնում ենք մահմեդականության առանձին ճյուղերի ներկայացուցիչների՝ շիաների և սունիների միջև սուր հակասությունները։

Հակասություններ կարող են լինել անգամ միևնույն ժողովրդի ներկայացուցիչների միջև, որոնք հարում են միևնույն կրոնի տարբեր հոսանքների։ Այսպես, օրինակ՝ Հյուսիսային Իռլանդիայի մայրաքաղաք Բելֆաստում ժամանակի ընթացքում բախումներ են տեղի ունենում կաթոլիկների և բողոքականների միջև։ Խնդիրն այն է, որ Հյուսիսային Իռլանդիայի բողոքական բնակչությունը հակված է մնալ Մեծ Բրիտանիայի կազմում, իսկ կաթոլիկները ձգտում են, որ Հյուսիսային Իռլանդիան միավորվի Իռլանդիայի Հանրապետության հետ, որի բնակչության մեծամասնությունը նույնպես կաթոլիկ է։ Նկատենք, որ հատկապես վերջին տարիների ընթացքում լայն թափ է ստացել կրոնական անհանդուրժողականությունը։

Եվ այդ հանգամանքն օգտագործվում է ծայրահեղական գաղափարների գեներացման և արմատավորման համար։ Բացի այդ, ծայրահեղականության համար պարարտ հող են դառնում մահմեդական երկրներում և աշխարհի մուսուլմանաբնակ հատվածներում տեղի ունեցող ճգնաժամերը, տնտեսական դժվարությունները, հանցագործությունների աճը, կոռուպցիայի բարձր մակարդակն ու չարաշահումները։ Այսպես, Սիրիայում ընթացող քաղաքացիական պատերազմի արդյունքում ի հայտ եկած ճգնաժամը նպաստավոր պայմաններ ստեղծեց, որպեսզի աշխարհի տարբեր երկրներից ծայրահեղական իսլամիստ գրոհայիններ ներթափանցեն և փորձեն իրականություն դարձնել իսլամական խալիֆայություն ստեղծելու իրենց գաղափարները։

Եվ բոլորովին պատահական չէ, որ մեր օրերում միջազգային հանրության առջև կանգնած հիմնական խնդիրներից մեկը իսլամական ծայրահեղությունն է՝ մանավանդ դրա քաղաքականացված տարբերակը, քանի որ այն իր հետ բերում է ահաբեկչություններ, բախումներ և անկայունության աճ։ Սակայն փաստ է, որ որոշ երկրներ փորձում են իրենց քաղաքական նպատակներին ծառայեցնել իսլամական ռադիկալիզմը և ֆինանսավորում են ծայրահեղականներին, որպեսզի նրանց ձեռքերով լուծեն այս կամ այն խնդիրը։ Օրինակ՝ իսլամիստ ծայրահեղականներին «բազմացնելու» գործով է այսօր զբաղված Թուրքիան, որը այդ խմբավորումներին օգտագործում է իսլամական աշխարհում իր ազդեցությունը տարածելու նպատակով։

Ավելին՝ Թուրքիան ու Ադրբեջանը փորձում են կրոնական երանգավորում տալ Արցախյան հակամարտությանը և Արցախի դեմ ռազմական գործողություններում ներգրավել Սիրիայից և Լիբիայից ներմուծված իսլամական ջիհադիստներին։ Եվ սա տեղի է ունենում այն համատեքստում, որ Թուրքիան փորձում է իրեն ներկայացնել որպես իսլամական աշխարհի շահերի պաշտպան, բայց իրականում իսլամական աշխարհի համար պարզ է, որ այդ երկրին միայն իր շահերն են հետաքրքրում։

Եվ պատահական չէ, որ Արցախյան հակամարտությանը կրոնական երանգավորում տալու և իսլամական աշխարհի մոտ դրա շուրջ հակահայկական վերաբերմունք ձևավորելու Թուրքիայի փորձերն հենց սկզբից ձախողվում են, քանի որ Հայաստանը շատ ջերմ հարաբերություններ ունի մահմեդական մեծամասնություն ունեցող բազմաթիվ երկրների հետ, ինչպիսիք են, օրինակ՝ Իրանը, Եգիպտոսը, ԱՄԷ-ն, Հորդանանը և այլն։ Եվ այս երկրները շատ լավ պատկերացնում են Թուրքիայի քողարկված նպատակները։ Երբ, օրինակ՝ Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը փորձում է հանդես գալ իբրև պաղեստինցիների շահերի պաշտպան, ապա դա անում է ոչ թե պաղեստինցիների ազատ ապրելու իրավունքը երաշխավորելու համար, այլ դրա տակ փորձում է ուժեղացնել Թուրքիայի ազդեցությունը։

Պատահական չէ, որ Էրդողանը հոկտեմբերի 1-ին ակնարկել է, որ Երուսաղեմը պատկանում է Թուրքիային՝ վկայակոչելով Օսմանյան կայսրության կողմից քաղաքի վերահսկողությունը ժամանակակից դարաշրջանի մեծ մասում: Ուստի այս համատեքստում լիովին տրամաբանական է, որ արաբական աշխարհում այսօր աճում են հակաթուրքական տրամադրությունները։

Իսկ արաբական պետությունների լիգան անգամ պատժամիջոցներ է նախապատրաստում Թուրքիայի դեմ։ Հայկական կողմին մնում է օգտվել արաբական աշխարհի և Թուրքիայի միջև աճող հակասություններից և խորացնել իր հարաբերությունները արաբական աշխարհի հետ, որի արդյունքում մահմեդական երկրներում հակաթուրքական տրամադրությունների ֆոնին պրոհայկական տրամադրություններն ավելի կարմատավորվեն։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում