Իսկ ի՞նչ նպատակով էին հին ժամանակներում օգտագործում բրելոկը․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Բրելոկը շղթայի վրա ամրացված փոքրիկ զարդ է, որը նման է ոչ մեծ կախազարդի և ծառայում է որպես հարդարանքի պարագա: Ավելի հաճախ բրելոկ կարելի է տեսնել բանալիների խրձերի, շղթաների և այլ իրերի վրա: Դպրոցականների համար բրելոկները սովորաբար իրենց սիրելի մուլտֆիլմերի հերոսների տեսքով են, կանանց համար` փոքրիկ հայելի կամ էլ որևէ կոսմետիկական միջոց՝ փոքրիկ փաթեթավորման մեջ, տղամարդկանց համար դրանք սովորաբար կաշվից պատրաստված մեքենայի խորհրդանշաններ են:

«Բրելոկ» անվանումը գալիս է ֆրանսիական «ամուլետ» բառից (հայերեն՝ հուռութ, հմայիլ, փոքրիկ իր, որը հմայությամբ չար աչքից՝ փորձանքից և այլնից պահպանելու նպատակով մարդիկ կրում էին իրենց վրա): Ըստ հնագետների, բրելոկների պատմությունը սկսվել է դեռևս միջնադարում, երբ յուրաքանչյուր բարեկեցիկ քաղաքացի իր գոտու վրա կրել է երկար շղթա, որի վրա կախված են եղել յուրահատուկ մանր իրեր և տարբեր մետաղադրամներ: Այդ բոլոր զարդերը վկայել են հասարակության մեջ նրանց բարձր կարգավիճակի և դիրքի մասին: Հետագայում անհատական խորհրդանշաններով, էմբլեմաներով և նշանաբաններով մետաղադրամները դարձել են դրա կրողի յուրատեսակ անձնագիր: Նայելով դրանց՝ կարելի էր իմանալ այն կրողի՝ որոշակի առևտրական գիլդիային կամ ասպետական տան պատկանելու մասին:

Հետաքրքիր փաստ է, որ շղթաների վրա ամրացված բրելոկները նորաձևության իրեր են եղել ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց համար: Ժամանակի ընթացքում հագուստի այս տարրի նորաձևությունն անցել է: 18-րդ դարում արդեն միայն տղամարդիկ են բրելոկներ ունեցել, ընդ որում, դրանք կախվել են ժամացույցների շղթաներից: Այդ ժամանակվա բրելոկների բազմաձևությունը զարմանք է հարուցում: Դրանց ստեղծելու համար օգտագործվել է մարդկության ամբողջ զինանոցը՝ բազմատեսակ նյութեր (ոսկի, թանկարժեք քարեր, արծաթ, փղոսկր, կաշի). վարպետների կողմից ստեղծվել են ցանկացած ազնվական մարդուն համապատասխան և առանձնահատուկ բրելոկներ: Կարելի է ասել, որ նման իրերի ստեղծումը իրականում եղել է ոչ թե արհեստ, այլ արվեստ: Արիստոկրատները պահպանել են բրելոկներ կրելու հատուկ կանոններ, ինչպես նաև դրանք համադրել են ժամանակին և իրադրությանը:

Բրելոկների պատմությունը տեղում կանգ չի առել, և ժամանակի ընթացքում դրանք կորցրել են իրենց դերը որպես զարդեր: Որպես օրիգինալ կախազարդ, բացառապես բանալիների համար, բրելոկներ սկսել են օգտագործվել 20-րդ դարում: Դրանք ներկայումս էլ պահանջված են դիզայներների շրջանում: Հարազատների և ընկերների համար բրելոկները, որպես հուշանվերներ կամ հմայիլ, լավ նվերներ են հանդիսանում: Դիզայներները փորձել և դրանք համատեղել են ավելի ֆունկցիոնալ իրերի հետ, ինչպես բացիչը, չափիչ ժապավենը, սուլիչը, լապտերը և այլն: Իսկ արդեն 21-րդ դարում բրելոկների առանցքային դերն է դարձել բջջային հեռախոսները զարդարելը, ինչպես նաև որպես զարդ և կրիչ դրանք օգտագործելը:

Կամո Խաչիկյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում