Ժամկետանց «կախարդական փայտիկն» ու մշուշոտ հեռանկարները․ «Փաստ»
ЭКОНОМИКА
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Հայաստանում տնտեսությունը շարունակում է մնալ ծայրահեղ վիճակում։ Այն դեպքում, երբ համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը սկսել է կամաց-կամաց նահանջել, աշխարհի տարբեր երկրներում տնտեսությունը վերականգնվում է, իսկ որոշ պետություններում ընթացիկ տնտեսական աճը անգամ գերազանցում է բոլոր սպասումները, մեզ մոտ տնտեսությունը վերակենդանացման նշաններ ցույց չի տալիս։ Ավելին, գնալով վիճակը ծանրանում է: Եվ պատահական չէ, որ այս տարվա համար կանխատեսվող տնտեսական ցուցանիշները գնալով ավելի հոռետեսական են դառնում։ Հենց դրանով է պայմանավորված, որ ԿԲ-ն նվազեցրել է 2021-ի համար տնտեսական աճի՝ ավելի վաղ կանխատեսած ցուցանիշը՝ նախկին 2 տոկոսի փոխարեն արդեն կանխատեսելով 1,4 տոկոս տնտեսական աճ:
Իսկ Արժույթի միջազգային հիմնադրամը բավարարվում է Հայաստանի համար ընդամենը 1 տոկոս աճ կանխատեսելով։ Սրանք, իհարկե, որևէ կերպ լավատեսություն չներշնչող կանխատեսումներ են՝ հաշվի առնելով, որ անցած տարի համավարակով պայմանավորված սահմանափակումների պատճառով տնտեսական աշխուժությունը հասել էր նվազագույնի, իսկ հիմա տնտեսական գործունեության բոլոր ոլորտները գործում են, սակայն այս պարագայում տնտեսության վիճակի բարելավումը շատ չնչին է, ինչը շատ տարօրինակ է թվում։ Այս իրողությունը փաստում է, որ այս պահին տնտեսության վերականգնման հույսեր ունենալն ուղղակի միամտություն է։ Դրա մասին են վկայում նաև այն փաստերը, որ ահռելի գնաճը այլևս անվերահսկելի բնույթ է ստացել և սահմաններ չի ճանաչում, իսկ մարդկանց եկամուտները հետևողականորեն նվազում են։ Արդյունքում շատ քաղաքացիներ ուղղակի վարկերի հաշվին են շարունակում գոյատևել, իսկ որոշ մարդիկ հուսալքության և գործազրկության պատճառով ձգտում են հեռանալ երկրից։
Ու սա քիչ չէ, ԿԲ-ն էլ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքն է բարձրացնում, ինչը, բնականաբար, բերելու է վարկավորման տոկոսադրույքի որոշակի աճի։ Այսինքն՝ քաղաքացիները և կազմակերպություններն այսուհետ ավելի բարձր տոկոսադրույքով են վարկերը ստանալու՝ հաշվի առնելով, որ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը այն վարկի գինն է կամ տոկոսադրույքը, որով բանկերը վարկային միջոցներ են վերցնում կարգավորիչից։ Մյուս կողմից էլ՝ պետական պարտքն է անասելի տեմպերով աճում՝ հատելով վտանգավորության շեմը, և աճի լրացուցիչ խթան ստեղծելու փոխարեն բեռ է դարձել պետության համար, քանի որ պետության միջոցներն այնքան սուղ են, որ կառավարությունը նոր պարտքեր է վերցրել, որպեսզի կարողանա թոշակներն ու աշխատավարձերը վճարել և կանխել սոցիալական բունտի հասունացումը։ Իշխանությունների վարած անհեռատես քաղաքականության ու պատերազմում կրած պարտության պատճառով Հայաստանի տնտեսության նկատմամբ վստահության նվազման միտում է նկատվում, իսկ հայաստանյան ներքաղաքական ճգնաժամը և սպասվող ընտրությունները նոր անորոշություններ են ստեղծում հետագա տնտեսական նախաձեռնությունների տեսանկյունից։
Հիմա այս պայմաններում ինչպե՞ս կարելի է հավատալ իշխանությունների այն հավաստիացումներին, թե տնտեսության վերականգնումը նոր թափ է ստացել, շուտով գնաճային շոկը կզիջի դիրքերը, մարդկանց եկամուտները կավելանան և այլն։ Բնականաբար, ելնելով իշխանությունների նախընտրած տակտիկայից՝ արտահերթ ընտրությունների մոտենալուն զուգահեռ նրանք փորձելու են պետական միջոցների ու վարկային ծրագրերի հաշվին զարկ տալ որոշ նախագծերի իրականացմանը։ Այսինքն՝ պետության հաշվին ընտրողներին «լավություն» անել։ Ու զարմանալի չէ, որ այդ նախագծերի առաջնային տեսանելի հատվածը կարող է լինել հենց ասֆալտապատումը կամ ճանապարհաշինությունը, որը դարձել է իշխանությունների հպարտության հիմնական առարկան։
Դրանով նրանք կփորձեն այնպիսի տպավորություն ստեղծել, թե տնտեսության մեջ էական ակտիվություն է նկատվում։ Սակայն խնդիրն այն է, որ հանրությունը չի կարող հալած յուղի տեղ ընդունել իշխանական հավաստիացումները, քանի որ ընտրությունների շրջանում թափ ստացած ծրագրերը երկարաժամկետ էֆեկտ չեն ունենալու ու կարճ ժամանակ անց փուչիկի պես պայթելու են։ Տնտեսությունը փոսից դուրս հանելու հարցում Փաշինյանի «կախարդական փայտիկն» ի սկզբանե անզոր էր։ Պատահական չէ, որ տնտեսությունը խթանելու ռեալ քայլերի առումով մասնագետները որևէ նոր սպասում չունեն իշխանություններից՝ հաշվի առնելով տնտեսական ոլորտի կառավարման գլխավոր պատասխանատուների պրոֆեսիոնալիզմի ցածր աստիճանը։
Ընտրությունները կանցնեն, կարճաժամկետ տնտեսական աժիոտաժն էլ կավարտվի ու նորից կկանգնենք կոտրված տաշտակի առաջ, եթե չկարողացանք ձերբազատվել ապիկար իշխանություններից ու նոր իշխանություններ ձևավորել, որոնք ի վիճակի կլինեն երկիրը անդունդից դուրս բերել։
Արթուր Կարապետյան
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Создают хаос, а затем думают, как его преодолеть: «Паст»
Противоположная сторона… антицерковной «реформы»: «Паст»
Ucom предлагает корпоративным клиентам комплексную услугу по построению внутренних сетей
С какой политической силой будет участвовать на выборах «Страна для жизни»? «Паст»
На пути к разрушению церкви «хватается за пену»: «Паст»
Еврокомиссия объявила о мерах по ускорению производства дронов и систем противодействия им
Водитель пострадавшего вследствие камнепада на проспекте Мясникяна автомобиля рассказал, как это было
В Армении начнет работать монетизация YouTube
Суд в Германии приговорил к тюремному сроку гражданина США по делу о шпионаже в пользу Китая
Юнибанк стал членом А-уровня Армяно-британской торгово-промышленной палаты
Зимние приключения продолжаются в Myler: Idram&IDBank
Совет Европы согласился лишить дипломатического иммунитета бывшего генсека в связи с делом Эпштейна
Сила одного драма — общественной организации Матeмик
Учёные впервые исследовали банки Дарвина с помощью уникального лазерного метода без вскрытия
Рубен Варданян: Я представляю армянский народ здесь, на этом суде, не боюсь никакого наказания или решения
Первый трейлер «Дьявол носит Prada 2» — смех, интриги и стиль
Валерий Царукян продолжит карьеру в «Ахмате»
В Москве состоится масштабное шоу скрипача-виртуоза Самвела Айрапетяна
Трамп: Иран поступил бы глупо, если бы не заключил сделку с США
Нетаньяху обсудил в Вашингтоне с Уиткоффом и Кушнером переговоры США с Ираном
К каким ещё мерам прибегнет Пашинян, чтобы сорвать Собрание епископов? «Паст»
Попытаются применить «западный» сценарий в «армянизированном» варианте: «Паст»
В прошлом ЭСА на протяжении многих лет оказывала поддержку Церкви: «Паст»
В Польше создают военный резерв повышенной готовности
SCMP: в Китае обнаружили антитело для борьбы с лихорадкой SFTS
Вновь открылся филиал IDBank «Нор Норк»
Вице-президент США Дж. Д. Вэнс прибыл в резиденцию премьер-министра Республики Армения
Европа пытается вредить взаимодействию России и Закавказья — Лавров
Суд над бывшим премьером Арцаха Рубеном Варданяном в Баку продолжится 10 февраля
ФСБ объявила, что подозреваемые в покушении на замглавы ГРУ Владимира Алексеева признали вину
Маск пообещал защитить любого, кто расскажет правду об Эпштейне
Теперь от чего «расстроены» ГД-вцы? «Паст»
Что показывают просмотры и реакции на пресс-конференцию Роберта Кочаряна? «Паст»
Призовое «братство»... за счет тысяч жертв, лишений и насильственного переселения: «Паст»
WSJ: Иран отказался приостанавливать обогащение урана в ходе переговоров с США
Самый богатый человек в мире признал, что деньги не приносят счастья
Армения – на обложке французского журнала Le Courrier de l’Atlas
Поздравляю Вас с днём рождения, господин генерал. полковник запаса Вооружённых сил РА Артом Симонян
Архиепископ Микаэл Аджапахян отпущен под домашний арест
Давид Хачатрян – чемпион Европы по стрельбе
Глава МТУИ РА и посол Ирана обсудили вопросы сотрудничества
Копыркин: Москва готова к обсуждениям возможности подключения России к проекту «Маршрут Трампа»
Архиепископ Микаэл Аджапахян подал жалобу в ЕСПЧ
В Норвегии начали расследование против экс-премьера из-за досье Эпштейна
Премия за “укрепление братства” или “карт-бланш на геноцид”? Общественность требует отменить присуждение премии Zayed Award Алиеву и Пашиняну
В Армению прибыла большая делегация из США
США рекомендовали своим гражданам покинуть Иран
Новые подробности: на напряжённость между телеком-операторами и платёжно-расчётными организациями откликаются последние: «Паст»
Попытаются «сделать своими» глав общин։ «Паст»
«В поле «прозападников» «рассветы» вовсе не мирные». «Паст» 
