Մորզեի իրավական վեճերի, ստացած վարկի ու այբուբենի մասին․ «Փաստ»
ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Մորզեի այբուբենը (կոդը) նիշային կոդավորման համակարգ է, որը կոդավորում է թվեր, տառեր, կետադրական նշաններ և այլ սիմվոլներ, որոնք կարող են վերծանվել համապատասխան երկար և կարճ ազդանշանների միջոցով, ինչպես գիծը և կետը։ Սեմյուել Ֆինլ ի Բրիզ Մորզեն (1791-1872 թթ.) ամերիկացի նկարիչ և հեռագրության բնագավառի գյուտարար է։ Նյու Յորքի նկարչության ազգային ակադեմիայի հիմնադիր ն ե րից է և առա ջին նախագահը ։ Մորզեն երկար տարիներ զբաղվել է գեղանկարչությամբ և դիմանկարչությամբ և վերջապես համոզվել է, որ ամերիկացիներին նկարչական արվեստը չի հետաքրքրում:
Երբ նրան 1836 թվականին ցույց են տվել Վիլհելմ Վեբերի կողմից ստեղծված հեռագրային սարքի մոդելը, նա ամբողջությամբ նվիրվել է դրան: 1837 թվականին Մորզեն ցուցադրել է հեռագրասարքի իր առաջին մոդելը: Իր գործընկեր Ալֆրեդ Վեյլեմի հետ համատեղ նա մշակել է տառերի հաղորդման մեխանիզմը կետերի և գծիկների միջոցով: Ավելի ճիշտ լինելու համար պետք է նշել, որ տառերի կոդավորման համակարգը ստեղծվել է Մորզեի գործընկերոջ՝ Ալֆրեդ Վայլեմի կողմից, ինչը Մորզեն չի ընդունել որպես փաստ։ Բայց 1838 թվականին Մորզեն դա ցուցադրել է Ֆիլադելֆիայի Ֆրանկլինի համալսարանում, և այդ օրվանից այն կոչվել է Մորզեի այբուբեն: Նրա բախտը բերել է նաև 1843 թվականին, երբ նա 30 000 դոլար վարկ է ստացել ԱՄՆ–ի կառավարությունից՝ կառուցելու համար հեռագրային գիծ՝ Բալ թիմորից Վաշինգտոն: Բայց հեռագիրը չի աշխատել, 40 կիլոմետր հեռավորության վրա էլեկտրական ազդանշանը կորել է:
Այստեղ ևս նրան օգնել է Վեյլին, որը ստեղծել է համապատասխան ռելե՝ որպես ուժեղացուցիչ: Հետո արդեն սկսվել են իրավաբանական բախումները գործընկերների և մասնավորապես Վեյլիի հետ, որը պահանջում էր ճանաչել իր ակնառու և ավելի մեծ ավանդը հեռագրային գործում, բայց այդ ամենը Վեյլ իին չի հաջողվել: Անսպասելիորեն հեռագիրը պահանջ ված է ստաց վել լրագրողների , բանկերի և երկաթուղու համար: 1848 թվականին Վեյլի/Մորզեի այբուբենը կատարելագործվել է ազգությամբ գերմանացի Ֆրիդրիխ Գերկեի և իր գործընկերների կողմից, որը և օգտագործվում է առ այսօր։ 1870-ականներից հետո Մորզեի այբուբենը անկում է ապրել, քանի որ հեռագրին գերազանցող հեռախոսը, ռադիոն, հեռուստատեսությունը, իսկ ներկայումս էլ համացանցն են հայտնվել: Այնուամենայնիվ, Մորզեի այբուբենը ներկայումս էլ որոշակիորեն օգտագործվում է, հատկապես արտակարգ իրավիճակներում:
Կամո Խաչիկյան
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Премьер-министр Армении: Надеюсь посетить Азербайджан в 2028 году
Кая Каллас посетит Азербайджан
Мы желаем Армении и Азербайджану исключительно мира – Зеленский
Алиев: И Армения, и Азербайджан уже получили реальные выгоды от мира
Урсула фон дер Ляйен в Ереване: ЕС обсуждает военное сотрудничество, цепочки поставок и роль Южного Кавказа
Петиция Армянского народного движения «Нет “Западному Азербайджану”!» «Верните пленных домой»
Фосфорные боеприпасы Украины и военные сделки с Алиевым: почему визит Зеленского в Ереван встречают без восторга
«По следам истории: благоустройство памятника погибшим участникам ВОВ в селе Дохс»
Артур Хачатрян: где 12 миллионов евро, выделенные на борьбу с «гибридной войной»?
Двойная игра Еревана: Пашинян борется с Москвой на словах, пока его окружение зарабатывает на связях с РФ
Япония впервые с июня 2025 года закупила российскую нефть
Гегаркуник в центре внимания: о чём говорил Царукян с жителями
НАТО: Мы работаем с США, чтобы понять детали их решения по войскам в Германии
Роберт Кочарян: Никаких договоренностей с Сержем Саргсяном о транзите власти не было
Государственная политика должна объединять общество
Иран требует от арабских стран репараций за содействие американо-израильской агрессии
Создан инструмент, который оценивает биологический возраст человека по фотографии
Баронесса Кэролайн Кокс перед европейским саммитом в Армении выступила с открытым письмом
Грузинский боец Мераб Двалишвили отказался от грэпплинг-поединка с Арманом Царукяном
В «Сильной Армении» прокомментировали возможность визита Зеленского в Ереван
Аншлаг и магия музыки: в Армении грандиозным концертом отметили 135-летие Сергея Прокофьева
Еще один миллион бутылок «Джермука» заблокирован по поручению Роспотребнадзора
Милли Меджлис Азербайджана приостановил сотрудничество с ЕП
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня труда
Инфляция устанавливает все новые рекорды: «Паст»
Даже сателлиты признают, что ГД станет оппозицией? «Паст»
Почему апелляционный суд принял к производству все иски, кроме одного? «Паст»
Новые возможности для активной молодежи: «Евразия-Армения» провела четвертый волонтерский тренинг по управлению проектами
Грузия и Армения в 2029 году примут ЧМ по футболу U20
Демографический фронт: семья как последний рубеж. Сурен Суренянц
Артур Аванесян («Кандаз») объявил голодовку
«Процветающая Армения»: Людям предлагают продать свои дома и уехать
Украина атаковала НПЗ в Орске и нефтеперекачивающую станцию в Пермском крае
Художник Джозеф Арзуманов стал участником выставки The Only True Protest Is Beauty в Венеции
В Армении возник дефицит сжиженного газа: с чем связаны перебои?
СМИ: Вице-премьер Азербайджана в Ереване
«Ваш родственник в беде»: IDBank предупреждает об агрессивной волне телефонного шантажа
По какой причине Лусине Товмасян уволилась с работы? «Паст»
Заметная «неразбериха» в списке крупных налогоплательщиков: «Паст»
Посетитель концерта — ещё не определившийся электорат.: «Паст»
ЛГБТ вместо демократии: какую цену Брюссель выставил Еревану за евроинтеграцию
Китай заблокировал сделку Meta по покупке ИИ-стартапа Manus за $2 млрд
«Сильная Армения»: Подвергли приводу героя войны Кандаза – желаю Антикоррупционному комитету мирного допроса
Китай выразил протест США из-за санкций против нефтехимической компании
Памятник «Мы — наши горы» стал мишенью армяноненавистнической политики властей Азербайджана
Трамп: нефтяную инфраструктуру Ирана может разорвать через три дня
В конгрессе США потребовали от властей публикации сведений об НЛО
«По следам истории: благоустройство памятника погибшим участникам ВОВ в селе Двин»
Папа римский: В Иране невинные люди страдают из-за войны
День памяти и скорби: обращение Константина Затулина 
