Պետական ո՞ր գերատեսչություններին իրենց խնդիրներով կարող են դիմել քաղաքացիները և տնտեսվարող սուբյեկտները. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Երբ շաբաթներ առաջ «Փաստը» որոշեց սպառողների իրավունքներին և պարտականություններին առնչվող նյութերի շարք սկսել, վստահ էինք, որ այն օգտակար է լինելու, քանի որ կողմնակից ենք սկզբունքին՝ իրազեկ ես, ուրեմն պաշտպանված ես: «Սպառողների ասոցիացիայի» իրավաբան Սյուզաննա Չիլինգարյանը նշում է՝ շուկայական տնտեսության պայմաններում գրեթե յուրաքանչյուր քաղաքացի, հանդես գալով որպես ապրանքների, աշխատանքների և ծառայությունների սպառող, իր իրավունքները պաշտպանելու, իսկ դրանց խախտման դեպքում՝ դրանք վերականգնելու անհրաժեշտություն ունի անգամ 21-րդ դարում:

«Սպառողների իրավունքների պաշտպանությունը շարունակում է հասարակական հարաբերությունների կարևորագույն խնդիրներից մեկը լինել, այն մշտապես սպառողների պաշտպանությամբ զբաղվող հասարակական կազմակերպությունների և ոլորտային պետական կառույցների ուշադրության կենտրոնում է: Համապատասխան իրավական ակտերով հստակ կանոնակարգվում են ոլորտի բացերը, որի վերջնական նպատակը սպառողների իրավունքների խախտումները կանխելն ու դրանց վնասակար հետևանքները վերացնելն է։

Խոսելով Հայաստանի մասին՝ պետք է նշենք, որ, ավաղ, շատ դեպքերում սպառողների իրավունքները շարունակվում են ստորադասվել տնտեսվարողների իրավունքներին, հատկապես անբարեխիղճ տնտեսվարողների: Դրան նպաստում է սպառողների շրջանում համապատասխան իրավագիտակցության բացակայությունը։ Մինչ օրս սպառողները հաճախ բախվում են ցածրորակ ծառայությունների և ոչ պատշաճ սպասարկումների հետ, ինչը վկայում է, որ սպառողների իրավունքների պաշտպանության ոլորտը մշտապես կատարելագործման կարիք ունի, և այն կարգավորելու համար անհրաժեշտ է ոչ միայն օրենքի կիրարկում, այլև պետությունբիզնես-սպառող ամուր համագործակցություն, ինչն այսօր, ցավոք, չկա կամ չափազանց թուլացել է»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Չիլինգարյանը:

Հիշեցնում է՝ 2001 թ.ին ընդունված «Սպառողների իրավունքների պաշտպանության մասին» օրենքով կարգավորվում է սպառողների և արտադրողների (կատարողների, վաճառողների) միջև ապրանքների վաճառքի (աշխատանքների կատարման, ծառայությունների մատուցման) ժամանակ ծագող հարաբերությունները, օրենքը սահմանում է սպառողների կողմից պատշաճ որակի և սպառողների կյանքի ու առողջության համար անվտանգ ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների) ձեռքբերման, ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների) և դրանք արտադրողների (կատարողների, վաճառողների) մասին տեղեկատվության ստացման, սպառողների շահերի պետական և հասարակական պաշտպանության իրավունքները, ինչպես նաև սահմանում է այդ իրավունքների իրականացման մեխանիզմը:

«Համապատասխան ոլորտային պետական կառույցները պետք է մշտապես վերահսկողություն իրականացնեն անբարեխիղճ տնտեսվարող սուբյեկտների գործունեության նկատմամբ, որոնք շուկայում անորակ ապրանքների (ծառայությունների) ներթափանցումով մոլորեցնում և խոչընդոտում են սպառողին իր համար անձնական, ընտանեկան, տնային կամ այլ օգտագործման համար նախատեսված, ձեռնարկատիրական գործունեության հետ չկապված ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների) ազատ ընտրությանը, ինչն օրենքի կոպիտ խախտում է:

Սպառողների իրավունքների և օրինական շահերի ապահովման նպատակով անհրաժեշտ է օրենսդրական և նորմատիվային բազայի կատարելագործում, ՀԿ-ների և միավորումների ակտիվ ներգրավում սպառողների իրավունքների պաշտպանության գործընթացներին, գործընթացների մասին հանրային կարծիքի պարբերական ուսումնասիրություններ, քաղաքացիների լայն իրազեկում, սեփական իրավունքների մասին իրավագիտակցության բարձրացում, սպառողական ոլորտում կրթության ստացման հնարավորություն և այլն»,-նշում է մեր զրուցակիցը: Եվ վերջում Սյուզաննա Չիլինգարյանին խնդրել ենք առանձնացնել պետական այն գերատեսչությունները, որոնց կարող են դիմել քաղաքացիները և տնտեսվարողները: Նա ներկայացրել է թե՛ նրանց գործառույթները, թե՛ կոնտակտները:

Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողով (competition.am), թեծ գիծ՝ (060) 830-840, հասցե՝ Երևան, Տիգրան Մեծի 4:

Հանձնաժողովին վերապահված գործառույթների շրջանակն է ձեռնարկատիրության զարգացման և սպառողների շահերի պաշտպանության նպատակով տնտեսական մրցակցության պաշտպանում և խրախուսում, հակամրցակցային գործունեության կանխարգելում, սահմանափակում և նախազգուշացում, մենաշնորհի կամ գերիշխող դիրքի չարաշահումների կանխարգելում, սահմանափակում և նախազգուշացում, անբարեխիղճ մրցակցության գործողությունների կանխարգելում, սահմանափակում և նախազգուշացում: Իրականացնում է նաև իր իրավասությանը վերապահված այլ գործողություններ: Բողոքների դեպքում իրավիճակի ուղղությամբ իրականացնում է ուսումնասիրություններ՝ հարուցելով վարչական վարույթներ:

Շուկայի վերահսկողության տեսչական մարմին (msib.am), թեժ գիծ՝ (010) 235-600, (011) 597-520, հասցե՝ Երևան, Կոմիտաս 49/2 շենք:

Ոչ պարենային ապրանքների շուկայի վերահսկողությունը պատկանում է հենց այս տեսչական մարմնին, մասնավորապես՝ ավտոմոբիլային բենզին և դիզելային վառելիք, կենցաղային և սանիտարահիգիենիկ նշանակության ապրանքներ, խաղալիքներ, թեթև արդյունաբերության արտադրանք, թանկարժեք մետաղներից պատրաստված իրեր, պարֆումերակոսմետիկական արտադրանք: Իրականացնում է նաև ստուգումներ դիմումբողոքների հիման վրա, խախտումների բացահայտում և կանխարգելում, ստուգում է տնտեսվարող սուբյեկտների գործունեության սերտիֆիկացումը և հայտարարագրերի ռեեստրում զետեղված տվյալների համապատասխանությունը, ինչպես նաև արդյո՞ք ներմուծված ապրանքը ենթարկվել է որակի համապատասխանության գնահատման:

Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմին (snund.am), թեժ գիծ՝ (010) 206-040, (012) 906-090, հասցե՝ Երևան, Կոմիտասի պող., 49/2 շենք:

Տեսչական մարմինն իրականացնում է սննդամթերքի և կերի անվտանգության, անասնաբուժության ու բուսասանիտարիայի բնագավառներում վերահսկողություն, օրենքով սահմանված դեպքերում տրամադրում է վկայականներ, տեղեկանքներ, սերտիֆիկատներ, հավաստագրեր, ինչպես նաև պարզաբանումներ և խորհրդատվություններ, տրամադրում է վերահսկվող ապրանքների ներմուծման (արտահանման) և տարանցիկ փոխադրման թույլտվություն, տրամադրում է սանիտարական անձնագիր՝ սննդամթերք տեղափոխող փոխադրամիջոցների համար, համապատասխանության գնահատման փաստաթղթերի անհամապատասխանության կամ տեխնիկական կանոնակարգերի պահանջներին չհամապատասխանող արտադրանքի հայտնաբերման դեպքում գնահատող մարմիններին ներկայացնում է առաջարկություններ համապատասխանության հայտարարագրի գործողությունը դադարեցնելու կամ կասեցնելու վերաբերյալ, ունի նաև այլ գործառույթներ:

Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողով (psrc.am), թեժ գիծ՝ (010) 584-529, հասցե՝ Երևան, Սարյան փող., 22 շենք:

Հանձնաժողովի հիմնական լիազորություններն ուղղված են էլեկտրական էներգիայի (ԷՄՕԿ), հեռահաղորդակցության, ջրային (ՋՄՕԿ), բնական գազի (ԳՄՈԿ), ջերմային էներգիայի և այլ ոլորտներին:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում