«Այս գահավիժումը հնարավոր է կասեցնել արտաքին գործոնի ներգրավմամբ». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ադրբեջանը որդեգրել է մարտավարություն, ըստ որի, 4 տարվա ընթացքում Արցախն ամբողջովին պետք է հայաթափվի: Սա նույնիսկ այն դեպքում, եթե Հայաստանում որոշ պաշտոնատար անձինք խաղաղության դարաշրջանի մասին են բարբաջում:

«Փաստի» հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց ռազմական փորձագետ Հայկ Նահապետյանը՝ անդրադառնալով ադրբեջանական վերջին գործողություններին՝ ոչ միայն Արցախի, այլև Երասխի բնակավայրերի ուղղությամբ:

«Այդ նպատակի հիմքում հոգեբանական ճնշումներն են, սպանությունները, գյուղատնտեսական աշխատանքների խափանումը, մարդկանց ունեզրկումը, ինչի արդյունքում հույս ունեն, որ այդ 4 տարվա ընթացքում Արցախում, ըստ Ալիևի այսօրվա տված գնահատականի, տասը հազար մարդ կմնա: Մարտավարությունը շատ հստակ է: Ադրբեջանը բացեիբաց է անում այդ ամենը, խնդիրն այն է, թե հայկական կողմը որքանո՞վ է համարժեք դիմագրավում այդ սպառնալիքներին ու մարտահրավերներին:

Կարծում եմ՝ արդյունավետությունը բավականին ցածր է, նույն այն մարտավարությունը, որն Ադրբեջանն իրականացնում է ՀՀ-ի տարածքի ու մեր բնակավայրերի նկատմամբ, համարժեք պատասխան չի ստանում: Ըստ այդմ, Ադրբեջանը գնահատում է, որ Հայաստանի նման կեցվածքն իր համար բավականին գայթակղիչ է նորանոր սադրանքների, անպատժելիության մթնոլորտում նորանոր բարձունքներ վերցնելու տեսանկյունից»,- ասաց նա՝ շեշտելով, որ այս ամենն ուղղակի սպառնում է մեր ազգային անվտանգությանը, մեր ժողովրդի ֆիզիկական գոյությանը:

Նրա խոսքով՝ թշնամին հստակ մարտավարություն է որդեգրել:«Հազարամյակներով մշակված մարտավարության մասին է խոսքը: Եթե մարտի դաշտում այլևս անելիք չկար, ապա բերդը, որը չէին կարողանում գրավել, շրջափակում էին՝ կտրելով սնունդի, ջրի աղբյուրները, ինչպես նաև տարիներ շարունակ շրջափակելով բերդի կամ բերդաքաղաքների բոլոր ճանապարհները: Արդյունքում վաղ թե ուշ բերդում բնակվողները հանձնվում էին: Հիմա նույն մարտավարությունն է, ուղղակի բերդ կոչվածն այսօր Արցախի ու Հայաստանի Հանրապետություններն են: Աստիճանաբար դատարկելու, թուլացնելու խնդիր կա, որ վերջում իրենք շատ ավելի շահեկան վիճակում լինեն, իսկ Հայաստանը, որպես գործոն, տարածաշրջանում զրոյական դառնա»,- ասաց փորձագետը՝ նշելով, որ թշնամու նպատակը թուրքական գործոնի ուժեղացումն է, որոշիչ դեր ունենալուն հասնելը:

Ինչ վերաբերում է նշված սպառնալիքների նկատմամբ Հայաստանի իշխանությունների դրսևորած կեցվածքին, նաև խաղաղության դարաշրջանի ցանկություններին՝ նա հավելեց. «Խաղաղության մասին լավագույնը կարող է թշնամին խոսել, որպեսզի մեր բնակչության, մեր փորձագետների, մեր վերլուծական մտքի վրա ազդելով՝ խեղի, կեղծի իրականությունը: Միայն թշնամին կարող է խոսել խաղաղությունից, որ մեր զգոնությունը թուլացնի: Հիմա հարց՝ եթե թշնամու մարտավարությունն ու քաղաքականությունը շարունակում է ՀՀ օրվա իշխանությունը, ինչպե՞ս կարելի է գնահատել այդ իշխանություններին: Եթե իշխանությունները չեն հասկանում ու կատարում են սխալներ, ապա դրանք մեզ համար ճակատագրական սխալներ են: Իսկ եթե կանխամտածված են անում՝ կարելի է ասել, որ ՀՀ իշխանություններն ուղղակիորեն կատարում են թուրք-ադրբեջանական տանդեմի, նրանց անդրօվկիանոսյան տերերի ու որոշակի ուժային կենտրոնների հանձնարարականները: Այսինքն՝ կա՛մ վատ կառավարիչ են, կա՛մ մեկ կենտրոնից հանձնարարականներ են կատարում: Ավելի շուտ երկրորդ տարբերակին եմ հակված»:

Անդրադառնալով սպառնալիքներից բխող հետևանքներից խուսափելու հնարավորություններին՝ նա ընդգծեց երկու տարբերակ: «Առաջինն իշխանափոխությունն է, բայց փաստ է, որ իշխանությունները ԱԺ ընտրություններով մանդատ են ստացել: Իշխող ուժին իշխանությունից հեռացնելու երկու ձև կա՝ մեկը փողոցային պայքարն է, երկրորդը՝ ընտրությունները: Բայց արտահերթի որևէ նախադրյալ չկա, փողոցային պայքարի մասին տեսականորեն հայտարարվում է, բայց գործնականում նման գործընթաց չկա: Մեծ հաշվով, իշխանություններին հեռացնելու իրական գործընթացներ չկան: Հաջորդ իրողությունն այն է, որ այս իշխանությունների օրոք Հայաստանն ու Արցախը կորցնում են տարածքներ, դատարկվում են սահմանամերձ բնակավայրերը: Բացի այդ, ժողովրդի մոտ անպաշտպանվածության, ապագա չլինելու հեռանկարը որպես իրականություն գնահատելուց հետո արտագաղթի տեմպերն են կտրուկ աճել:

Այս ամենին գումարենք նաև տարատեսակ սոցիալական լարումները՝ իրենց բոլոր դրսևորումներով: Այս ամենի պայմաններում մենք գահավիժող իրողություններ, տարածքային կորուստներ և բնակչության արտագաղթ ունենք: Այս ամենի դեմն առնելու համար մի տարբերակ է մնում. Հայաստանը պետք է ստատուս փոխի այդ սպառնալիքները կասեցնելու համար: Այն ստատուսը, որն ունի, կորցնում է, ներառյալ՝ ինքնիշխանության բավականին լուրջ հենասյուներ: Արտաքին գործոնի ներգրավմամբ է հնարավոր կասեցնել այս գահավիժումը, եթե ոչ՝ մեկ-երկու տարի հետո բավականին լուրջ կորուստների առաջ ենք կանգնելու»,-ասաց նա՝ շեշտելով, որ խոսքը պարտավորությունների և իրավունքների դաշտում այլ պետությունների հետ այնպիսի համագործակցության մասին է, ըստ որի, այդ երկրները, ելնելով իրենց շահերից, Թուրքիային ու Ադրբեջանին ուղղակի կստիպեն հետ կանգնել Հայաստանի ու Արցախի Հանրապետությունների նկատմամբ իրականացվող քաղաքականությունից:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում