«Սուբսիդավորեն, թե ոչ, յուրաքանչյուր թանկացում մեր գրպանից է գնում». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

«Վեոլիա ջուրը» գործող 180 դրամ ջրի սակագինը շուրջ 43 դրամով բարձրացնելու, այսինքն՝ մոտ 223 դրամ դարձնելու հայտ է ներկայացրել: Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովն առաջարկում է սոցիալապես անապահով սպառողների համար բարձրացում չանել, իսկ մնացած սպառողների համար սահմանել մոտ 200 դրամ կայուն գին՝ 10 տարվա համար:

«Սպառողների խորհրդատվության կենտրոն» ՀԿ նախագահ Կարեն Չիլինգարյանը ջրի սակագնի հնարավոր բարձրացման մի քանի խնդիր է առանձնացնում:

Հիշեցնելով դեռ տարիներ առաջ «Վեոլիա ջրի» հետ կնքված պայմանագրի մասին՝ նա նշեց. «2016 թվականի նոյեմբերին ՀՀ կառավարությունը պայմանագիր կնքեց «Վեոլիա ջրի» հետ, ըստ որի, բազիսային սակագին սահմանվեց, ու ֆիքսվեցին այն բաղադրիչները, որոնցով ձևավորվում է սակագինը: Կառավարությունն իր համաձայնությունը տվեց նշվածին ու կնքեց պայմանագիր: Համաձայն այդ պայմանագրի, ամբողջ Հայաստանի համար բազիսային սակագինը 180 դրամ է: Ամեն տարի, սակայն, նոր սակագին պետք է ներկայացնեին, իսկ սակագնի վրա ազդող բաղադրիչներից էին էլեկտրաէներգիայի ծախսը, սղաճը և ընդհանուր վաճառված ջրի ծավալը: Ըստ պայմանագրի, որքան շատ վաճառվեր, այնքան գինը պետք է նվազեր: Բայց ի սկզբանե այնպիսի մի բազիսային ծավալ ընդունվեց, որն անընդունելի էր: Նման ծախս Հայաստանում երբեք չի եղել, բայց, չգիտես ինչու, մեծ կշիռ ընդունվեց: Ամեն տարի սպառողի կողմից, իբրև թե, պետք է շատ ավելի մեծ ծավալի ջուր սպառվեր, մինչդեռ մեզ մոտ այլ իրավիճակ է: Բնակչությունը մեզ մոտ չի ավելանում, հակառակը՝ նվազում է, արտագաղթ կա, ու հասկանալի չէ, թե ինչի հաշվին պետք է ավելի մեծ ծավալի ջուր սպառվեր»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց Կ. Չիլինգարյանը:

Մեր զրուցակիցը մեկ այլ խնդիր մատնանշեց. «Այս տարի էլեկտրաէներգիայի սակագինն իրավաբանական անձանց համար բարձրացավ, դրան գումարվեց նաև սղաճը: Այդ ամենը գումարելով՝ ստանում ենք այն, ինչ ստացել են: Թեպետ իրենց ներկայացրածով ավելի մեծ սակագին է ստացվում: Բայց մի խնդիր կա. նշվում է, որ 180-ից պետք է դառնա 223 դրամ: Բայց հարցն այն է, որ մեզ մոտ իրական սակագինը ոչ թե 180 դրամ, այլ 212 դրամ է: Պարզապես կառավարությունը դեռ 2017-ից սուբսիդավորում է: Այն ժամանակ դեռ 290 էր, հետո դարձավ 212, բայց կառավարությունն անընդհատ սուբսիդավորում էր: Հիմա հարց է՝ սուբսիդավորելու միջոցներ կհայթայթի՞, որ հետագայում ևս ջրի սակագինը սպառողի համար նույնը մնա: Եթե ոչ, ապա արդեն սակագինը 212-ից կբարձրանա: Ընդհանուր առմամբ, մեզ մոտ ջուրն արդեն իսկ թանկ էր, պարզապես կառավարությունը սուբսիդավորում էր, մինչդեռ սուբսիդավորումը կարող է հավերժ չլինել: Բացի այդ, չէ՞ որ սուբսիդավորումն օդից կամ այլ երկրներից չէ: Մեր գումարն է, սպառողի վճարած հարկերից առաջացած բյուջեից է այդ գումարը հատկացվում: Մեծ հաշվով՝ սուբսիդավորեն, թե ոչ, յուրաքանչյուր թանկացում մեր գրպանից է գնում»:

Կարեն Չիլինգարյանի խոսքով, խնդիր է նաև այն իրավիճակը, երբ ոչ միայն ծառայությունների, այլ պարենային ու ոչ պարենային ապրանքների զգալի գնաճ կա: «Մեզ մոտ սպառողը «սովորել» է թանկացումներին: Բացի ծառայություններից, ջրի նախատեսվող թանկացումից, նաև պարենային և ոչ պարենային որոշ ապրանքներ ու ծառայություններ են թանկացել: Ուղղակի սպառողին մնում է գոտին ավելի պինդ ձգել ու փորձել դիմանալ: Հիշեցնեմ նաև, որ գազի գնի շուրջ բանակցություններ են ընթանում: Ճիշտ է, դեռևս մեզ համար անհայտ որոշակի համաձայնության են եկել, բայց գազի ոլորտի հետ կապված ակնհայտ խնդիրներ ունենք, որի լուծումն ավելի շատ քաղաքական դաշտում է»,-ասաց նա՝ շեշտելով, որ գազի գնի բարձրացման դեպքում ևս շղթայական ազդեցությունն անխուսափելի կլինի:

«Ընդհանուր առմամբ, ցանկացած թանկացում աղքատության է տանում: Եթե գնաճին զուգահեռ սպառողների եկամուտները չեն ավելանում, աղքատության շեմը բարձրանում է: Եթե մեր սպառողների աշխատավարձերը, եկամուտները բարձրանային, թանկացումներն ու դրանց ազդեցությունը գրեթե չէին զգացվի: Նույնիսկ ուշադրություն չէին դարձնի, որովհետև գնաճն առհասարակ սովորական երևույթ է ամբողջ աշխարհում: Կան երկրներ, որտեղ 0,1 կամ 0,5 տոկոս գնաճ է լինում, բայց դրա հետ մեկտեղ տարեցտարի եկամուտներ են ավելանում: Մեզ մոտ ոչ միայն եկամուտների ավելացում չկա, այլ գնաճի ցուցանիշն է բարձր: Ոչ թե 0,1 կամ 0,5 տոկոս, այլ միանգամից 5-10 տոկոս թանկացում է լինում, ինչը խնդիր է սպառողի համար, առավել ևս, եթե եկամուտները նույն են մնում կամ պակասում են»,-եզրափակեց նա:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում