«Կարևորելով» ինստիտուտների կայացածությունը՝ իշխանությունները գործնականում քայքայել ու շարունակում են փլուզել դրանք. «Փաստ»
АНАЛИТИКА
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Վերջին շրջանում իշխանական քարոզչամեքենայի կողմից շատ է շրջանառվում այն թեզը, թե պետական ինստիտուտները չեն կայացել, դրա համար էլ չկարողացանք արդյունավետ կերպով դիմագրավել հակառակորդին ու պարտվեցինք։ Հատկանշական է, որ այս թեման շատ հստակ առաջ է տանում հենց Նիկոլ Փաշինյանը։ Դրա համար էլ նա ՏԻՄ ընտրությունների հաջորդ օրը կատարած ֆեյսբուքյան գրառման, ապա նաև դրան հաջորդող գրառման մեջ հատուկ ընդգծում էր պետական ինստիտուտների կայացածության կարևորությունը։
Տպավորություն է առաջանում, թե այսպիսի մոտեցման արդյունքում իշխանությունները փորձում են պարտության մեղքը բարդել առանձին պետական կառույցների վրա, բայց նախ և առաջ պետք է տեսնենք, թե ինչ ունեինք Փաշինյանի իշխանությունից առաջ և ինչ ունենք արդեն նրա պաշտոնավարման օրոք։ Այս հարցում տեղին է հիշել, որ Նիկոլ Փաշինյանը դեռևս 2019 թվականի օգոստոսին ֆեյսբուքյան ուղիղ եթերում, ներկայացնելով 2014 թ.-ին կազմված մի գաղտնի զեկույց, հավաստիացնում էր, թե վաղուց գտնվում ենք ինստիտուցիոնալ կաթվածի կամ կիսակաթվածի վիճակում։
Այդ զեկույցը ներկայացնելու ընթացքում Փաշինյանն ընդգծում էր, թե իրավիճակն այնպիսին է, որ իրենք պետք է Հայաստանում զրոյից ստեղծեն ինստիտուտներ, որոնք պետք է լուծեն այն հիմնական խնդիրները, որոնք ծառացած են մեր երկրի առաջ: Թերևս նա այսպիսի քարոզչական քայլով փորձում էր խտացնել գույները հետագայում իրեն արդարացնելու համար։ Խնդիրն այն է, որ ՀՀ-ն ունեցել է բավականին կայացած պետական ինստիտուտներ, որոնք քիչ թե շատ գործել են, կոնկրետ խնդիրներ են լուծել, սակայն Փաշինյանի իշխանության գալուց սկսվեց դրանց քայքայման գործընթացը, իսկ հատկապես պատերազմից հետո եղած համակարգն ընդհանրապես փլուզվեց։
Օրինակ՝ այնպես չէ, որ Փաշինյանի պաշտոնավարումից առաջ դատական համակարգում թերություններ ու խնդիրներ չկային, բայց քպական իշխանությունները հոնքն ուղղելու տեղն աչքն էլ հանեցին։ Ամեն ինչ արեցին դատարաններին ճնշելու ու իրենց խամաճիկը դարձնելու համար։ Դա էլ բավական չէր, կոնկրետ արշավ սկսեցին ՍԴ դատավորների դեմ ու դատական համակարգը փորձեցին վերածել ինքնուրույնությունից զուրկ ամորֆ զանգվածի։ Իշխանությունները նույնպիսի գործելակերպով առաջնորդվեցին նաև ամենաբարձր վարկանիշն ունեցող պետական ինստիտուտի՝ բանակի հետ։ Նրանք հետևողականորեն թիրախավորեցին զինվորականներին, սպաներին ու պատերազմի բովով անցած մարդկանց։
Փոխանակ աշխատանքներ տանեին զինված ուժերում առկա թերությունները շտկելու, համակարգն ավելի ամրացնելու համար, հանրության աչքում հատուկ վարկաբեկման արշավ ձեռնարկեցին բանակի դեմ, թե այնտեղ միայն «թալանչիներ» են հավաքված, անգամ զինվորների ներքնաշորի հարցը չի լուծվում, և այդպես շարունակ։ Հիմա էլ նուրբ ձևով պարտության մեղքը գցվում է բանակի ու զինվորականների վրա՝ ամենատարբեր մեթոդներով ու թեմաներով՝ սկսած սպառազինությունից մինչև վախկոտության, հակառակորդին չդիմադրելու մեղադրանքներ։ Այս ամենից հետո արդեն պարզ է, թե ինչ բարոյահոգեբանական մթնոլորտ կարող է լինել պաշտպանական կառույցում։ Ուստի այսպիսի իրավիճակում, երբ պաշտպանական համակարգը շարունակում են քանդել, այն կրկին զրոյական կետից կառուցելու անհրաժեշտություն կա։ Ինչ վերաբերում է տեղական ինքնակառավարման ինստիտուտներին, որոնք որոշ ինքնուրույնություն ունեին, ապա մեծամասամբ խոշորացման ու ճնշումների արդյունքում վերածվեցին քաղաքականացված ու խամաճիկային կառույցների։
Այսինքն՝ այսուհետ ՏԻՄ համակարգը տեղական բնակչության շահերը ներկայացնելու ու խնդիրները լուծելու իր առաքելությունն իրականացնելու փոխարեն դառնում է հերթական իշխանական դեկորացիան, քանի որ համայնքապետը չի կարող ինքնուրույն որևէ քայլ անել։ Իշխանությունները նույն ձևով քայքայեցին պետական կառավարման համակարգի մեջ մտնող մյուս ինստիտուտները՝ պատահական մարդկանց նշանակելով պատասխանատու պաշտոնների։ Եվ պետական կառույցները կոնկրետ առաքելություն իրականացնելու փոխարեն դարձան քայլականների աշխատանքի տեղավորման գործակալություններ։ Այս ամենի արդյունքում է, որ այսօր, օրինակ՝ ԱԳՆ-ն, որը մյուս ինստիտուտների համեմատ ավելի պրոֆեսիոնալի համբավ ուներ, վերածվել է «կաղ բադիկի»։
Իսկ սրան զուգահեռ իշխանությունները նախաձեռնեցին անտրամաբանական փոխատեղումներ, որոշ նախարարությունների ու պետական կառույցների օպտիմալացում, իսկ մյուս կողմից էլ՝ անտրամաբանական ուռճացված կառույցների ստեղծում։ Կարճ ասած՝ իշխանություններն այս երեքուկես տարվա ընթացքում հետևողականորեն այնպիսի քայլեր ձեռնարկեցին, որ պետությունը, պետական ինստիտուտները թուլանան, իսկ հանրության ուշադրությունը կենտրոնանա մասկիշոուների, ատելության գեներացման ու պոպուլիզմի վրա, դրա համար էլ թուլացավ Հայաստանի դիմադրողականությունը և պարտություն կրեցինք, և, եթե այսպես շարունակվի, նորից ենք պարտություն կրելու։ Պետականաշինության նոր գործընթաց է անհրաժեշտ, բայց դրա համար նախ պետք է նորմալ, հայրենասեր, աշխատող, երկրի ու պետության շահերը վեր դասող իշխանություն ունենալ: Հիմա չունենք...
ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Акция в защиту Гарегина Второго в соборе Святых Гевондянц в Бербанке
Следственный комитет «опровергнув», по сути фактически подтвердил: «Паст»
«Серии» нападок на Национальную идентичность: «Паст»
Впечатляющая заявка «Сильной Армении» и неприкрытая паника «Гражданского договора»: «Паст»
Чем мешает Николу Пашиняну видеоролик Гимна? «Паст»
Человек с гражданством другой страны не может быть кандидатом в премьер-министры Армении - Пашинян о Карапетяне
Пашинян уволил главу Агентства по защите персональных данных Минюста
Макрон хочет лишать права участия в выборах за антисемитизм
Худатян и Копыркин обсудили вопрос продления срока эксплуатации второго энергоблока Армянской АЭС
Team Holding объявляет о начале второго этапа размещения долларовых облигаций; Андеррайтер - Freedom Broker Armenia.
Кремль подтвердил новый раунд трехсторонних переговоров на следующей неделе
Глава миссии ЕС в Армении: С августа 2025 года у нас есть свободный доступ ко всем участкам границы
Оплату услуг Ucom теперь можно осуществлять через Fast Shift
«Сказка о царе Салтане» братьев Андреасян превзошла в России предпродажи всех последних сказок
Представители армянской Диаспоры призывали власти РА и ААЦ урегулировать все разногласия
Патрульные самолеты ВМС США провели разведку вблизи Ирана
Трамп анонсировал визит в Китай в апреле
Создают хаос, а затем думают, как его преодолеть: «Паст»
Противоположная сторона… антицерковной «реформы»: «Паст»
Ucom предлагает корпоративным клиентам комплексную услугу по построению внутренних сетей
С какой политической силой будет участвовать на выборах «Страна для жизни»? «Паст»
На пути к разрушению церкви «хватается за пену»: «Паст»
Еврокомиссия объявила о мерах по ускорению производства дронов и систем противодействия им
Водитель пострадавшего вследствие камнепада на проспекте Мясникяна автомобиля рассказал, как это было
В Армении начнет работать монетизация YouTube
Суд в Германии приговорил к тюремному сроку гражданина США по делу о шпионаже в пользу Китая
Юнибанк стал членом А-уровня Армяно-британской торгово-промышленной палаты
Зимние приключения продолжаются в Myler: Idram&IDBank
Совет Европы согласился лишить дипломатического иммунитета бывшего генсека в связи с делом Эпштейна
Сила одного драма — общественной организации Матeмик
Учёные впервые исследовали банки Дарвина с помощью уникального лазерного метода без вскрытия
Рубен Варданян: Я представляю армянский народ здесь, на этом суде, не боюсь никакого наказания или решения
Первый трейлер «Дьявол носит Prada 2» — смех, интриги и стиль
Валерий Царукян продолжит карьеру в «Ахмате»
В Москве состоится масштабное шоу скрипача-виртуоза Самвела Айрапетяна
Трамп: Иран поступил бы глупо, если бы не заключил сделку с США
Нетаньяху обсудил в Вашингтоне с Уиткоффом и Кушнером переговоры США с Ираном
К каким ещё мерам прибегнет Пашинян, чтобы сорвать Собрание епископов? «Паст»
Попытаются применить «западный» сценарий в «армянизированном» варианте: «Паст»
В прошлом ЭСА на протяжении многих лет оказывала поддержку Церкви: «Паст»
В Польше создают военный резерв повышенной готовности
SCMP: в Китае обнаружили антитело для борьбы с лихорадкой SFTS
Вновь открылся филиал IDBank «Нор Норк»
Вице-президент США Дж. Д. Вэнс прибыл в резиденцию премьер-министра Республики Армения
Европа пытается вредить взаимодействию России и Закавказья — Лавров
Суд над бывшим премьером Арцаха Рубеном Варданяном в Баку продолжится 10 февраля
ФСБ объявила, что подозреваемые в покушении на замглавы ГРУ Владимира Алексеева признали вину
Маск пообещал защитить любого, кто расскажет правду об Эпштейне
Теперь от чего «расстроены» ГД-вцы? «Паст»
Что показывают просмотры и реакции на пресс-конференцию Роберта Кочаряна? «Паст» 
