Կունենա՞նք իրականության «աչքերին» ուղիղ նայելու կամք ու քաջություն. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Բելառուսի նախագահի հնչեցրած հայտարարությունները մեծ արձագանք գտան հայկական տեղեկատվական հարթակներում ու ընդհանրապես հանրային տիրույթում։ Դրա մասին շատ է խոսվել, կարճ հիշեցնենք, որ Լուկաշենկոն, «իր աչքի գերանը չտեսնելով՝ ուրիշի աչքի փուշն է տեսնում», այսինքն՝ չտեսնելու տալով, թե ընդհանրապես ինչպես է իրեն վերաբերվում միջազգային հանրությունը, ցինիկ և քամահրական արտահայտություններ թույլ տվեց Հայաստանի հասցեին։ Սակայն իրականում եթե Լուկաշենկոյի ասածները դիտարկում ենք իմաստային կոնտեքստում, ապա նրա ասածները ոչ այնքան Հայաստանի մասին էին, որքան մեսիջ էին Նիկոլ Փաշինյանի մասին, քանի որ նա անմիջականորեն հղում է կատարում «Նիկոլ Վովաևիչին»։ Փաստացի Բեռալուսի նախագահը փորձում է ակնարկել, թե Հայաստանի շուրջ առկա իրավիճակը ստեղծվել է հենց Վովաևիչի մեղքով։

Պատերազմից հետո Ալիևն էր պարբերաբար Հայաստանի հասցեին լկտիաբար հոխորտում, իսկ հիմա մեր երկրի հասցեին Լուկաշենկոն է անպատկառ արտահայտություններ թույլ տալիս, վաղը մի ուրիշ երկրի ղեկավար նույն Վովաևիչի պատճառով կարող է մեր պետության հասցեին ոչ պատշաճ հայտարարություններ անել, իսկ վաղը չէ մյուս օրը՝ մեկ այլ երկրի ղեկավար, և այդպես շարունակ։ Դրա համար արդեն նախադեպ է ստեղծվել։ Իսկ նախկինում թերևս չի եղել նման մի դեպք, որ մեկ այլ պետության ղեկավար թույլ տա իրեն Հայաստանի հասցեին ոչ կոռեկտ արտահայտվել։ Սա ցույց է տալիս, թե Վովաևիչն ու իր թիմն ինչպես են հեղինակազրկել պետությունը, միջազգային ասպարեզում պետության վարկանիշն այն աստիճանի են իջեցրել, որ Հայաստանն արդեն կորցնում է իր դեմքը։

Լուկաշենկոյի արտահայտությունից հետո մի քանի քպական պատգամավոր, միմյանց հերթ չտալով, մանկապարտեզի մակարդակի պատասխաններով հանդես եկան, որոնց բովանդակությանն անդրադառնալն անգամ անիմաստ է։ Սակայն «ամենագրանդիոզը» ԱԳՆ-ի պատասխանն էր Լուկաշենկոյին, թե Բելառուսի նախագահի վերլուծությունները ներքին քաղաքական օրակարգի սպառման համար են: Այս պատասխանից հետո ցանկանում ես հարցնել, թե այդ կառույցի աշխատանքը համակարգողները գոնե պատկերացնո՞ւմ են, թե Բելառուսն ի՞նչ պետություն է, որտե՞ղ է, ի՞նչ քաղաքական համակարգ է գործում այդտեղ։ Անգամ հասարակ տաքսիստի համար է հասկանալի, որ նման հայտարարությունների կոնտեքստում Բելառուսի նախագահի համար ներքին սպառման հարց չէր կարող լինել։ Եթե իշխանական պատգամավորները կարող են իրենց թույլ տալ արտաքին հարցերից (և ընդհանրապես բոլոր ոլորտներից) պատկերացում չունենալ, սակայն արտաքին քաղաքականության ոլորտում մասնագիտացված կառույցի համար դա առնվազն տարօրինակ է։

Մյուս կողմից էլ՝ եթե հաշվի առնենք, որ Ալիևի հոխորտանքներից հետո իշխանական ուժի ներկայացուցիչները, Վովաևիչի գլխավորությամբ, միայն քար լռություն են պահպանում, կամ ավելին՝ որոշ ժամանակ անց Փաշինյանն իր հարցազրույցներում «լեգիտիմացնում» է Ադրբեջանի նախագահի ասածները, ապա Լուկաշենկոյի դեպքում նույնիսկ կարելի է դրական համարել, որ թեկուզ այդ մակարդակի, բայց գոնե պատասխան հնչեց։ Ինչ վերաբերում է բուն հայտարարությանը, ապա այստեղ մակերեսային «նեղացածությունը» ոչինչ չի տա: Պետք է իրականության աչքերին ուղիղ նայելու կամք ու քաջություն ունենալ, վերլուծել ու հասկանալ պատճառները, որոնք բավականին խորքային են: Բացի նրանից, որ Վովաևիչը մեր երկիրը հասցրել է նման վիճակի, առկա է նշյալ հայտարարության կոնտեքստը:

Պետք է հաշվի առնել, որ Բելառուսի նախագահը հենց այնպես չխոսեց միութենական պետության մասին։ Սա կարող է նշանակել, որ նա տեղյակ է, որ Փաշինյանին «դեմ են տվել» միութենական պետության թեման, կամ էլ արդեն ՀՀ վարչապետի փոխարեն որոշել են, քանի որ նրա գոյությունն այդ պաշտոնում եղած-չեղածի հաշիվ է։ Ու պատահական չէ, որ մամուլում և հանրային դաշտում սկսել են տեղեկություններ շրջանառվել այն մասին, որ ակտիվորեն քննարկվում է առաջիկա երկու տարում միութենական պետությանը միանալու հարցը։

Փաստորեն, ստացվում է՝ Լուկաշենկոն բացահայտում է, որ ՀՀ իշխանությունները կրկին առանց հանրության հետ քննարկումների ու հանրային կարծիքը հաշվի առնելու ցանկանում են պետությունը հերթական գործընթացում ներգրավել։ Ու այսքանից հետո պետք չէ զարմանալ, որ արդեն օրինաչափություն է դարձել մեր պետության շուրջ գործընթացների մասին այլ երկրների պաշտոնական շրջանակներից տեղեկանալը։ Քանի Վովաևիչը երկրի ղեկին է, ցավոք, միշտ այդպես է լինելու...

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում