Բարձիթողի վիճակ, կրիայի քայլեր. «Փաստ»
ЭКОНОМИКА
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Կորոնավիրուսի համաճարակի, ռուս-ուկրաինական հակամարտության ու մատակարարման շղթաների խափանման պարագայում պարենային անվտանգության հարցը ոչ միայն հատվածական կամ տարածաշրջանային, այլև գլոբալ նշանակության թեմա է դարձել։ Առավել ևս, որ պարենային հիմնական ապրանքների գների բարձրացումը համաշխարհային շուկայում ռեկորդային ցուցանիշների է հասել։ Իսկ սա նշանակում է, որ մարդկանց համապատասխան պարենամթերքով ապահովելու խնդրի լուծումն ավելի դժվար է լինելու։ Բացառված չէ նաև, որ այս իրողությունը մեծ թվով մարդկանց թերսնման և նույնիսկ սովի պատճառ դառնա։
Այդ իսկ պատճառով գյուղատնտեսության զարգացման հարցն առաջին պլան է մղվում։ Մի շարք երկրներ արդեն իսկ ահռելի ռեսուրսներ են ուղղում գյուղոլորտի զարգացման ուղղությամբ, ջերմոցային տնտեսություններ կառուցում, կիրառում ժամանակակից տեխնոլոգիական նվաճումների ընձեռած հնարավորությունները։ Անգամ որոշ արաբական երկրներ, որոնք գյուղատնտեսական նշանակության հողերի լուրջ պակաս ունեն, էական հաջողությունների են հասել ինտենսիվ գյուղատնտեսության կազմակերպման հարցում։ Այսինքն, ընդհանուր առմամբ, համաշխարհային մակարդակով դրված է պարենային ինքնաբավության հարցը, երբ փոքրացվում է երկրի պարենային անվտանգության խնդրի կախվածությունն արտաքին աշխարհում տեղի ունեցող իրադարձություններից, և միաժամանակ գյուղատնտեսական ապրանքներն արտահանելու լայն հնարավորություններ են բացվում։
Այս խնդիրը հատկապես սուր է Հայաստանի նման երկրի համար, որի բնակչության անհրաժեշտ կարիքների բավարարման հարցը պետք է լուծվի քաղաքացիների քիչ եկամուտների պարագայում, հակառակ դեպքում աղքատության և թերսնման ցուցանիշը կարող է կտրուկ աճել։ Հատկանշական է, որ մեր իշխանությունները մերժեցին աշխատավարձերը և թոշակները բարձրացնելու ընդդիմության առաջարկությունը։ Այդ դեպքում նրանք ինչպե՞ս են պատկերացնում, որ մարդկանց սոցիալական վիճակն ավելի չի վատանա շեշտակի թանկացումների պայմաններում, կամ սոցիալական հուզումների և արտագաղթի նոր ալիք չի սկսվի։ Միևնույն ժամանակ, մեզանում անընդհատ խոսվում է գյուղատնտեսության զարգացման անհրաժեշտության մասին, ինչ-որ ձևական կամ փիառի համար նախատեսված ծրագրեր են մշակվում, սակայն, որպես կանոն, դրանք որևէ արդյունք չեն ունենում։
Օրինակ՝ կառավարությունը խոստացել էր լուծել պարարտանյութերի ձեռքբերման ու սուբսիդավորման հարցը, բայց մինչև հիմա սայլը տեղից չի շարժվել, և գյուղացիների ու ֆերմերների շրջանում լուրջ բողոքի ալիք է հասունանում այս հարցով, ինչի մասին նրանք բարձրաձայնում են լրատվամիջոցներով։ Դրան գումարած՝ սերմնացուի պակաս կա, թանկացել են էներգակիրները, պարարտանյութերը, թունաքիմիկատները և այլ անհրաժեշտ նյութերը։ Ջերմոցային տնտեսություններն ընդհանրապես փակման վտանգի առաջ են կանգնել։ Այնինչ, նույնիսկ կարիք կա հագեցված ջերմոցային տնտեսությունների զարգացման համար հատուկ ծրագրեր մշակելու և իրականացնելու, քանի որ դրանց գործունեությունը հնարավորություն է տալիս փոքրացնել գյուղատնտեսության կախվածությունը եղանակային պայմաններից։
Օրինակ՝ անցյալ տարվա երաշտային պայմանները էական վնաս հասցրեցին գյուղատնտեսությանը։ Բացի մշակաբույսերի բերքատվության անկումից, երաշտը պայմաններ ստեղծեց, որ երկրում զգալիորեն նվազի անասունների գլխաքանակը, քանի որ անասնակերի սակավության և թանկացման պարագայում գյուղացիները նախընտրեցին մորթել կամ վաճառել իրենց անասունները։ Իսկ անասունների գլխաքանակի նվազումը նշանակում է, որ այսուհետ ավելի քիչ կաթնամթերք, միս ու այլ գյուղմթերք ենք ստանալու, և շատ դեպքերում ներկրելու ենք՝ կախվածության մեջ հայտնվելով արտաքին մատակարարներից։
Չհաշված, որ այդ մթերքները Հայաստանի սպառողին են հասնելու արդեն իսկ բավական թանկ գներով։ Այնինչ, մեր երկրում բոլոր հնարավորությունները կան, որ անասնապահությունն այնքան զարգանա, որ մենք արտահանենք այդ գյուղմթերքները, սակայն դրա համար կառավարությունը պետք է աջակցի նոր անասնագլխաքանակի ու անասնակերի ձեռքբերման հարցում։ Բացի դրանից, իշխանությունները մինչև սկսում են մտածել առկա խնդիրների ուղղությամբ ու որևէ քայլ կատարում, արդեն անհրաժեշտ ժամանակն անցած է լինում։ Օրինակ՝ Փաշինյանը միայն այս օրերին է որոշել քննարկել գյուղատնտեսական աշխատանքների ընթացքն ու ծրագրերը։ Սակայն այդ քննարկումները և նախաձեռնությունները ավելի վաղ պետք է կատարած լինեին՝ մի քանի ամիս առաջ, երբ արդեն նախանշվում էին գյուղոլորտի խնդիրները...
ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Создают хаос, а затем думают, как его преодолеть: «Паст»
Противоположная сторона… антицерковной «реформы»: «Паст»
Ucom предлагает корпоративным клиентам комплексную услугу по построению внутренних сетей
С какой политической силой будет участвовать на выборах «Страна для жизни»? «Паст»
На пути к разрушению церкви «хватается за пену»: «Паст»
Еврокомиссия объявила о мерах по ускорению производства дронов и систем противодействия им
Водитель пострадавшего вследствие камнепада на проспекте Мясникяна автомобиля рассказал, как это было
В Армении начнет работать монетизация YouTube
Суд в Германии приговорил к тюремному сроку гражданина США по делу о шпионаже в пользу Китая
Юнибанк стал членом А-уровня Армяно-британской торгово-промышленной палаты
Зимние приключения продолжаются в Myler: Idram&IDBank
Совет Европы согласился лишить дипломатического иммунитета бывшего генсека в связи с делом Эпштейна
Сила одного драма — общественной организации Матeмик
Учёные впервые исследовали банки Дарвина с помощью уникального лазерного метода без вскрытия
Рубен Варданян: Я представляю армянский народ здесь, на этом суде, не боюсь никакого наказания или решения
Первый трейлер «Дьявол носит Prada 2» — смех, интриги и стиль
Валерий Царукян продолжит карьеру в «Ахмате»
В Москве состоится масштабное шоу скрипача-виртуоза Самвела Айрапетяна
Трамп: Иран поступил бы глупо, если бы не заключил сделку с США
Нетаньяху обсудил в Вашингтоне с Уиткоффом и Кушнером переговоры США с Ираном
К каким ещё мерам прибегнет Пашинян, чтобы сорвать Собрание епископов? «Паст»
Попытаются применить «западный» сценарий в «армянизированном» варианте: «Паст»
В прошлом ЭСА на протяжении многих лет оказывала поддержку Церкви: «Паст»
В Польше создают военный резерв повышенной готовности
SCMP: в Китае обнаружили антитело для борьбы с лихорадкой SFTS
Вновь открылся филиал IDBank «Нор Норк»
Вице-президент США Дж. Д. Вэнс прибыл в резиденцию премьер-министра Республики Армения
Европа пытается вредить взаимодействию России и Закавказья — Лавров
Суд над бывшим премьером Арцаха Рубеном Варданяном в Баку продолжится 10 февраля
ФСБ объявила, что подозреваемые в покушении на замглавы ГРУ Владимира Алексеева признали вину
Маск пообещал защитить любого, кто расскажет правду об Эпштейне
Теперь от чего «расстроены» ГД-вцы? «Паст»
Что показывают просмотры и реакции на пресс-конференцию Роберта Кочаряна? «Паст»
Призовое «братство»... за счет тысяч жертв, лишений и насильственного переселения: «Паст»
WSJ: Иран отказался приостанавливать обогащение урана в ходе переговоров с США
Самый богатый человек в мире признал, что деньги не приносят счастья
Армения – на обложке французского журнала Le Courrier de l’Atlas
Поздравляю Вас с днём рождения, господин генерал. полковник запаса Вооружённых сил РА Артом Симонян
Архиепископ Микаэл Аджапахян отпущен под домашний арест
Давид Хачатрян – чемпион Европы по стрельбе
Глава МТУИ РА и посол Ирана обсудили вопросы сотрудничества
Копыркин: Москва готова к обсуждениям возможности подключения России к проекту «Маршрут Трампа»
Архиепископ Микаэл Аджапахян подал жалобу в ЕСПЧ
В Норвегии начали расследование против экс-премьера из-за досье Эпштейна
Премия за “укрепление братства” или “карт-бланш на геноцид”? Общественность требует отменить присуждение премии Zayed Award Алиеву и Пашиняну
В Армению прибыла большая делегация из США
США рекомендовали своим гражданам покинуть Иран
Новые подробности: на напряжённость между телеком-операторами и платёжно-расчётными организациями откликаются последние: «Паст»
Попытаются «сделать своими» глав общин։ «Паст»
«В поле «прозападников» «рассветы» вовсе не мирные». «Паст» 
