Բրյուսելյան «համեղ» ընթրիքն ու Մոսկվայի վրդովմունքը. «ժամացույցների ճշտում» բարձր մակարդակի բանակցություններից առաջ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

News.ru-ն «Մոսկվային վրդովեցրել է ԵՄ-ի միջամտությունը Ղարաբաղյան հարցին» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը ապրիլի 8-ին Մոսկվայում հանդիպել է իր հայ գործընկեր Արարատ Միրզոյանի հետ։ Բանակցությունները տեղի են ունեցել գրեթե անմիջապես Բրյուսելում ԵՄ խորհրդի ղեկավար Շառլ Միշելի մասնակցությամբ Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարների հանդիպումից հետո, երբ եռակողմ խորհրդակցությունների արդյունքում կարևոր որոշումներ են կայացվել հարավկովկասյան կարգավորման համար:

Կողմերը պայմանավորվել են մինչև ապրիլի վերջ ստեղծել հայադրբեջանական սահմանազատման երկկողմ հանձնաժողով և սկսել խաղաղության բանակցությունների նախապատրաստումը։ Բանակցություններն ավարտվել են ընթրիքով, որը գրեթե հինգ ժամ է տևել։ Ըստ ամենայնի, Բրյուսելում ընթրիքն այնքան համեղ է ստացվել, որ կողմերը ընդհանրապես չեն անդրադարձել այդ հարցում Ռուսաստանի միջնորդական առաքելությանը։ Նախարար Լավրովը այդ առնչությամբ չի թաքցրել իր վրդովմունքը: Նրա խոսքով, Մոսկվայի և Արևմուտքի լարված հարաբերությունների ֆոնին ԵՄ-ն ցանկանում է շահարկել Ղարաբաղի հարցը։

«Ես ուշադրություն եմ հրավիրում այն փաստի վրա, որ Բրյուսելում կայացած հանդիպմանը Ռուսաստանի մասին ոչ մի տեղ չի խոսվել։ Սա խոսում է այն մասին, որ ԵՄ ղեկավարության համար ավելի կարևոր է օգտագործել Ղարաբաղյան թեման միայն իրենց ռուսաֆոբությամբ աչքի ընկնելու համար»,- ասել է Լավրովը։ Բացի այդ, նախարարը հիշեցրել է, որ հայ-ադրբեջանական սահմանազատման և սահմանագծման հանձնաժողով ստեղծելու որոշումը կայացվել է դեռ անցյալ տարվա նոյեմբերին Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարների՝ Սոչիի հանդիպման ժամանակ, և որ ԵՄ-ն «ոչ մի կերպ չպետք է խանգարի այդ հարցի լուծմանը»։ Միաժամանակ, սահմանային հանձնաժողովը պետք է լինի երկկողմանի, բայց Մոսկվայի անմիջական մասնակցությամբ, քանի որ Ռուսաստանի գլխավոր շտաբում կան քարտեզներ, որոնց համաձայն է նախատեսվում սահմաններ գծել։

«Մենք, ինչպես միշտ, հավատարիմ ենք Ղարաբաղյան իրավիճակի կարգավորմանը նպաստելուն։ Մենք հավատարիմ ենք բոլոր այն պայմանավորվածությունների իրականացմանը, որոնք ձեռք են բերվել եռակողմ ձևաչափով Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների միջև»,- ընդգծել է Լավրովը։ Հայաստանն ու Ադրբեջանը բազմիցս են հայտարարել խաղաղության համաձայնագիր ստորագրելու պատրաստակամության մասին։ Բրյուսելում կայացած բանակցություններից հետո երկու երկրների արտգործնախարարներին հանձնարարվել է սկսել բոլոր առանցքային հարցերը կարգավորող փաստաթղթի նախապատրաստման գործընթացը։ Բայց կողմերը դեռ չեն կարողանում ընդհանուր հայտարարի գալ։ Այդ մասին Փաշինյանը հայտարարել էր նաև նախօրեին կառավարությունում նիստի ժամանակ։ Նրա խոսքով, «Ղարաբաղի վերջնական կարգավիճակի հարցը» պետք է քննարկվի Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագրի շրջանակներում։ Սակայն Բաքուն այդ թեմայում բավականին կատեգորիկ է, ուստի Երևանն օգնության կոչ է հղել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների եռյակին, որն էլ, ըստ էության, պետք է դնի բոլոր վերջակետերը։ Բայց Բրյուսելում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի մասին էլ չեն հիշել։ Սակայն այն քննարկվել է Լավրովի և Միրզոյանի բանակցություններում։ Այնուամենայնիվ, ՌԴ ԱԳ նախարարը հանձն չի առել կանխատեսել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հետագա ճակատագիրը։

«Այդ խմբում մեր ֆրանսիացի և ամերիկացի գործընկերները, այսպես ասած, ռուսաֆոբական կատաղության մեջ, փորձելով չեղարկել Ռուսաստանի հետ կապված ամեն ինչ, չեղարկել են նաև այդ «եռյակը»՝ ասելով, որ մեզ հետ այդ ձևաչափով չեն շփվի։ Ընտրությունը մերը չէ։ Թող աստված նրանց դատավոր լինի»,- ասել է Լավրովը։ «ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները որոշումներ չեն կայացնում ո՛չ Արցախի, ո՛չ Հայաստանի, ո՛չ Ադրբեջանի համար, նրանք հակամարտությունը խաղաղ ճանապարհով լուծելու ուղիներ են փնտրում,NEWS.ru-ին տված հարցազրույցում ասել է հայ քաղաքագետ Մինա Խաչատրյանը,նրանց խնդիրն է պայմաններ ստեղծել կողմերին մերձեցնելու համար։ Ռուսաստանին ձևաչափից բացառելով և կազմալուծելով խումբը՝ ԱՄՆ-ը և Ֆրանսիան աշխարհին ազդանշան են տալիս, որ հակամարտությունը լուծված է իրենց փոխարեն և դրանով իսկ հաստատում են Ադրբեջանի նախագահի կրկնվող հայտարարությունները»։

Քաղաքագետի խոսքով, բրյուսել յան հանդիպմանը որոշում է կայացվել ստեղծել սահմանազատման և սահմանագծման երկկողմ հանձնաժողով, և Փաշինյանը հստակ հայտարարել է, որ այդ հարցը վերաբերում է բացառապես Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերություններին։ «ԵՄ-ում բանակցությունները, ըստ էության, ուղղակի հայտարարություն են առ այն, որ Արցախն այլևս հետաքրքիր չէ Հայաստանին։ Միակ բանը, որ իշխանությունները խնդրում են Ադրբեջանից, տեղի բնակչության անվտանգության երաշխիքներ տալն է»,- եզրափակել է Խաչատրյանը։ Բանակցությունների ընթացքում հայկական կողմը նաև մտահոգություն է հայտնել վերջին շրջանում հայ-ադրբեջանական սահմանին իրավիճակի սրման կապակցությամբ։ Միրզոյանն ընդգծել է, որ Հայաստանը շարունակում է հավատալ, որ ռուս խաղաղապահների պատասխանատվության գոտում «հնարավոր կլինի վերականգնել ստատուս քվոն» և տարածաշրջանում ապահովել անվտանգությունը։

Լավրովն իր հերթին հույս է հայտնել, որ ռուսական կողմին պատասխանատվության ենթարկելու մասին հնչող հազվադեպ կոչերը չեն արտացոլում Հայաստանի իշխանությունների և քաղաքացիների իրական վերաբերմունքը Ղարաբաղում ռուս խաղաղապահների դերի նկատմամբ։ Միաժամանակ, ռուս նախարարի խոսքով, փոքր միջադեպեր են տեղի ունենում, սակայն զինվորականները զբաղված են բոլոր հանգամանքների պարզաբանմամբ, որոնք «ամբողջությամբ պարզ չեն»։

«Ռուս խաղաղապահները կշարունակեն իրենց գործունեությունը Ղարաբաղում մանդատին խստորեն համապատասխան», վստահեցրել է Լավրովը։ Այս հանդիպումը դարձել է յուրօրինակ «ժամացույցների ճշտում» բարձր մակարդակի բանակցություններից առաջ։ Հայաստանի վարչապետը պաշտոնական այցով կմեկնի Մոսկվա, և Կրեմլում կշարունակվեն Ղարաբաղի շուրջ ձեռք բերված պայմանավորվածությունների կատարման քննարկումները։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում