Ինչո՞ւ Արևմուտքը շահագրգռված չէ, որ Հայաստանում իշխանության ղեկին լինեն ազգային ուժերը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հայաստանի ներքաղաքական դաշտում ընթացող բուռն զարգացումները և իշխանափոխության հասնելու համար ընդդիմության նախաձեռնած տևական պայքարը շատ հաճախ նաև միջազգային կենտրոնների ուշադրությանն են արժանանում։ Եվ այս տեսանկյունից հետաքրքրական է, որ վերջերս Հայաստանում ԱՄՆ դեսպան, տիկին Լին Մ. Թրեյսին իր հարցազրույցում նշել էր, թե իրենք հանձնառու են օգնել հայ ժողովրդին կառուցելու այնպիսի ապագա, որի հիմքում ընդհանուր ժողովրդավարական արժեքներն են ու այն ճանապարհը, որ հայ ժողովուրդն ընտրեց 2018 թվականին և մեկ անգամ ևս վերահաստատեց 2021 թ. խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ։

Ըստ էության, այսպիսի ձևակերպում ունեցող դիվանագիտական խոսքի մեջ ուշագրավ բացահայտումներ կան։ Հարց կարող է առաջանալ, թե ինչո՞ւ է դեսպանը միայն 2018 թվականը և 2021 թվականը հիշատակում, չէ՞ որ ակնհայտ է՝ այլ տարիների ևս Հայաստանը ժողովրդավարական արժեքների տեսանկյունից ձեռքբերումներ ունեցել է։ Դիվանագիտական խոսքում պատահական ձևակերպումներ չեն լինում: Թերևս դիվանագետը անթաքույց ցույց է տալիս, որ 2018 թվականի բողոքի ցույցերն ու իշխանափոխությունն Արևմուտքի սրտով էր, ինչպես նաև խոստովանում, որ իրենք էին օժանդակել դրանց կազմակերպմանը։ Իսկ 2021 թվականի հիշատակումը թերևս նշանակում է, որ պատերազմից հետո տեղի ունեցած խայտառակությունը համապատասխանում էր իրենց ցանկությանը, դրա համար էլ շարունակում են պաշտպանել իրենց շահերը սպասարկող Փաշինյանին։

Ստացվում է, որ ԱՄՆ-ը ոչ թե ծանր վիճակում գտնվող Հայաստանին կամ մեր երկրի անվտանգային ու տնտեսական վերականգնմանն է աջակցում, այլ ժողովրդավարության քողի ներքո ոչ անաչառ վերաբերմունք է դրսևորում և փաստացի խառնվում ՀՀ ներքին գործերին՝ սատարելով կոնկրետ ՀՀ իշխանություններին։ Իսկ, օրինակ՝ Ռուսաստանից տարբեր մակարդակներով հնչող հայտարարություններում նշվում է, որ կատարվողը Հայաստանի ներքին գործն է, և իրենք չեն խառնվում։ Սա՝ իմիջիայլոց, սոսկ որպես արձանագրում: Մյուս կողմից էլ՝ զարմանալի է, թե Հայաստանը պարտության հասցրած ու մեր պետության դիրքերը միջազգային արենայում թուլացրած, հեղինակությունը գետնին գցած ղեկավարն ինչպե՞ս կարող է շարունակել բացահայտ աջակցություն վայելել արտաքին ուժերի՝ մասնավորապես Արևմուտքի կողմից։

Թերևս Փաշինյանն իր առաջ խնդիր է դրել ոչ թե սպասարկել մեր երկրի շահերը, որի դեպքում ինքը պատերազմից հետո հեռացած կլիներ՝ դաշտը թողնելով ավելի պատրաստված գործիչների, չպարտված գործիչների, այլ տարբեր ձևերով գոհացնել արտաքին ուժերին և նրանց Հայաստանի հաշվին աջ ու ձախ խոստումներ տալը։ Եվ պատահական չէ, որ արևմտյան տարբեր ուժային կենտրոններ իրենց աջակցությունն են հայտնել Հայաստանն աղետալի վիճակի հասցրած Փաշինյանին։ Ավելին, անգամ Ադրբեջանից են պարբերաբար հնչում Փաշինյանին ձեռնտու հայտարարություններ, որոնց դեպքում թիրախավորվում են Հայաստանի ընդդիմադիր ուժերը և ներկայացվում որպես ռևանշիստներ։ Երեկ էլ Չավուշօղլուն օգնության հասավ Փաշինյանին. «Հայաստանի իշխանությունները երկրի ներսի ռադիկալ ուժերի և Սփյուռքի կողմից ճնշման տակ են»: Մեկնաբանություններն, ինչպես ասում են, բացարձակ ավելորդ են:

Ամենատարօրինակն այն է, որ ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանն իր հարցազրույցում ոչինչ չի ասում ընդդիմության նկատմամբ բռնաճնշումների, ցուցարարների նկատմամբ ուժի կիրառման, քաղբանտարկյալների առկայության և այլ հակաժողովրդավարական երևույթների մասին։ Եթե այդպիսի երևույթների մի 10-20 տոկոսը լիներ, օրինակ՝ 2018 թվականից առաջ, ապա Արևմուտքի երկրները և արևմտյան կողմնորոշում ունեցող «իրավապաշտպանները» միանգամից վայնասուն կբարձրացնեին։ Ճիշտ է, նա երեկ «Մարիոթում» փորձեց մի քիչ «սվաղել» այս թեման՝ նշելով, թե ինչ-ինչ «մտահոգություններ» կան, բայց և անմիջապես էլ մատ թափ տվեց ցուցարարների վրա: Մյուս կողմից էլ՝ փաստերով ենք համոզվում, որ ՀՀ իշխանությունների համար ժողովրդավարությունն ընդհանրապես արժեք չունի։

Այն լոկ խոսքերի համար է։ Օրինակ՝ նրանք կարող են իրենց թույլ տալ ողջ աշխարհի առաջ դատարանները շրջափակելու ու նրանց աշխատանքը խոչընդոտելու գործընթաց ուղղորդել ու վերջնարդյունքում այդ ամենը մարսել։ Իսկ աշխարհում ժողովրդավարական արժեհամակարգի տարածման դիրքերից հանդես եկող գերտերությունն ու իր դեսպանը 2018 թվականից սկսած աչք են փակում Փաշինյանի հակաժողովրդավարական քայլերի առաջ։ Միևնույն ժամանակ, պարզ է, որ բազմաթիվ արտաքին դերակատարների, այդ թվում՝ Արևմուտքին ձեռք չի տալիս, որ Հայաստանում իշխանության գան ազգային ուժեր, քանի որ այդ ուժերը, միայն Հայաստանի շահերը սպասարկելով, կարող են խափանել Հայաստանի վերաբերյալ իրենց պատկերացրած սցենարները։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում