Հանքարդյունաբերողների խոստումներին բնակիչներն այլևս չեն հավատում. Մարցում տապալվեց հանրային լսումը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հունիսի 15-ին Լոռու մարզի Թումանյան խոշորացված համայնքի Մարց բնակավայրում հանրային լսում էր կազմակերպել «Էմ ջի փի ռեսուրսիզ» ՍՊԸ-ն: Հանրային լսումը տապալվեց: Մարց, Քարինջ, Ահնիձոր և Լորուտ գյուղերի բնակիչները նշեցին՝ դեմ են, որ ընկերությունը Մարցի ոսկի-բազմամետաղային հանքերևակման տարածքում երկրաբանական ուսումնասիրություններ իրականացնի: Կազմվեց համապատասխան արձանագրություն՝ Մարց բնակավայրի վարչական ղեկավար Արեն Ղազարյանի ստորագրությամբ:

«ՀՀ Լոռու մարզի Թումանյան համայնքի Մարց գյուղի բնակիչները (մասնակցությամբ Քարինջ, Ահնիձոր, Լորուտ գյուղերի բնակիչների) մերժեցին վարչական ղեկավարի նստավայրում 15.06.22ի ժամը 13:00-ին «Էմ ջի փի ռեսուրսիզ» ՍՊԸ-ի նախաձեռնած ՀՀ Լոռու մարզի Մարց գետի հանքային դաշտի Մարցի ոսկի-բազմամետաղային հանքերևակման տարածքում երկրաբանական ուսումնասիրություններ իրականացնելու վերաբերյալ հանրային առաջին լսումը: Շեշտում ենք, որ հանրային լսմանը մասնակցեց 220 մարդ, որոնք էլ դեմ լինելով Մոտկորի ձորում (Մարց գետի ավազանում) հանքարդյունաբերության զարգացմանը, տապալեցին, մերժեցին հանրային լսումը՝ միակամ լքելով դահլիճը»,- նշված է արձանագրության մեջ, որի լուսանկարը հրապարակվել է լրատվամիջոցներում:

Հետաքրքրական է, որ վերջին շրջանում տարբեր համայնքներում հանքավայրերի հնարավոր շահագործման թեմայով կազմակերպված հանրային լսումները տապալվում են: Մարդիկ ոչինչ չեն ուզում լսել հանքերի շահագործման մասին: «ԷկոԼուր» տեղեկատվական ՀԿ նախագահ Ինգա Զարաֆյանը նշում է՝ Հայաստանում անպատասխանատու հանքարդյունաբերությունը բազում վառ օրինակներ ունի: «Այդ է պատճառը, որ հիմա ուր որ հանքարդյունաբերողը գնա թեկուզ միայն ուսումնասիրություն անելու նպատակով, հետո, ասենք, միլիոններ խոստանա հանքավայրի շահագործման պարագայում, իրեն ոչ ոք չի հավատում: Կան բազմաթիվ օրինակներ, երբ նոր հանքավայրերի շահագործումը շատ ծանր է անդրադառնում ազդակիր համայնքների բնակչության վրա, ընդ որում՝ ոչ միայն բնապահպանական խնդիրներ են առաջանում, այլ նաև սոցիալական:

Հիմա խոսում ենք Մարցի մասին, այստեղ տեղին է հիշել Թեղուտի հանքավայրը, որը հենց նրանց կողքին է: Այնքան խոստումներ էին տրվել այս հանքավայրի շահագործման մեկնարկին, որ բնակիչները չէին ցանկանում լսել բնապահպաններին, փորձագիտական կազմակերպություններին: Փոքրամասնություն էին կազմում որոշ մարդիկ, որոնք զբաղվում էին գյուղատնտեսական լուրջ արտադրություններով, օրինակ՝ մեղրի արտադրությամբ և այլն»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Զարաֆյանը:

Ընդգծում է՝ ոգևորված խոստումներով՝ չէին պատկերացնում, որ երբ հանքավայրը շահագործվի, կփակվեն շինարարության համար բացված աշխատատեղերը: «Չէին պատկերացնում, որ միայն լուրջ մասնագետները կարող են ստանալ բարձր եկամուտ, իսկ հանքավայրում աշխատողները՝ բավականին ցածր աշխատավարձ: Եթե ուսումնասիրենք հանքարդյունաբերության ոլորտը, ապա կտեսնենք, թե որքան մեծ է աշխատավարձերի բևեռացումը, տարբերությունը բարձր և ցածր աշխատավարձերի միջև: Մարդիկ նաև չէին պատկերացնում, որ երբ «տալիս են» իրենց հողերը, դրանք շատ շուտ անպիտան են դառնում, այլևս որևէ բարիք չեն ստանում այդ հողից: Դեռ այն ժամանակ չէին էլ գիտակցում, որ հանքի շահագործումը կարող է իրենց այդպիսի խնդիրների առջև կանգնեցնել: Իսկ երբ հասկացան, իրենց մաշկի վրա զգացին բացասական փոփոխությունները, սկսեցին բողոքել: Քանի՞ անգամ միայն Թեղուտում ճանապարհ փակեցին: Ամեն մի փոքր հարցի պարագայում այդ քայլին էին դիմում: Բանակցություններ մարզպետի, այլ պաշտոնյաների հետ, փորձում էին իրենց խնդիրներն այդ ճանապարհով լուծել: Ինչ-որ փոքր հաջողություններ ունենում էին, բայց միայն այդքանը»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Հավելում է՝ այո, ցանկացած հանքարդյունաբերող խոստումներ է տալիս, բայց բնակիչները պետք է հստակ գիտակցեն, որ այդ խոստումները շատ էժան են նրա համեմատ, ինչ իրենք կորցնում են:

«Հիմա արդեն, հաշվի առնելով այլ համայնքների փորձը, երբ ցանկացած տեղ մարդիկ լսում են հանքարդյունաբերության անունը, չեն ցանկանում անգամ լսել կազմակերպություններին, ծանոթանալ նրանց ծրագրերին: Կարող են իրենց ոսկի սարեր խոստանալ, բայց մարդիկ չեն հավատում այլևս, քանի որ բազմաթիվ օրինակներ ունեն հակառակի մասին: Պաշտոնական տվյալների համաձայն՝ շուրջ 30 մետաղական հանքի շահագործման լիցենզիա կա, բայց նրանցից քանի՞սն են նորմալ աշխատում: Գուցե նրանք, որոնք ավելի վաղ են սկսել աշխատել, այնտեղ էլ կան խնդիրներ, բայց դրանցից շատերը լուծվել են ժամանակի ընթացքում, վերահսկում են, իսկ նորերի պարագայում վիճակը, մեղմ ասած, լավ չէ»,-ընդգծում է ՀԿ նախագահը:

Եզրափակում է՝ Հայաստանը փոքր երկիր է, մի բան, որ կատարվում է, բոլորն իմանում են, իսկ մարդիկ էլ տեսնելով մյուս համայնքների վատ փորձը, մերժում են իրենց համայնքում հնարավոր հանքավայրի շահագործումը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում