ԵՄ-ն պատրաստ է Ուկրաինային ընդունել իր ընտանիք. փորձագետ

Ուկրաինան կարող է ԵՄ-ի անդամակցության թեկնածուի կարգավիճակ ստանալ: Օրեր առաջ Վոլոդիմիր Զելենսկին ողջունել է Եվրահանձնաժողովի՝ Եվրոպական խորհրդին տված դրական եզրակացությունը ԵՄ-ին Ուկրաինայի անդամակցության վերաբերյալ։

Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լյայեն իր հերթին  վստահություն է հայտնել, որ Եվրոպական խորհրդի՝ հունիսի 23-24-ին կայանալիք   գագաթնաժովի ժամանակ կորոշվի  Ուկրաինային ԵՄ անդամակցության թեկնածուի կարգավիճակ տալու հարցը։

Թեմայի վերաբեյալ ArmDaily.am-ը զրուցել է քաղաքագետ Արմեն Վարդանյանի հետ։

-Պարոն Վարդանյան, ի՞նչ եք կարծում Եվրոպական խորհուրդը հավանություն կտա՞ Ուկրաինային  ԵՄ-ի անդամակցության թեկնածուի կարգավիճակ տալու հարցին։

-Կարծում եմ՝ այո։ Եվրոպական խորհրդի եզրակացությունը դրական կլինի։ Ամեն դեպքում դա չի նշանակում, որ Ուկրաինան կդառնան ԵՄ անդամ, քանի որ թեկնածուի կարգավիճակ ունենալը մի բան է, անդամ լինելը՝ մեկ այլ։ Թուրքիան 1987 թվականից անդամակցության թեկնածուի կարգավիճակ ունի, բայց չի կարողանում  լիիրավ անդամի կարգավիճակ ստանալ։ Չնայած պետք է հաշվի առնենք, որ Ուկրաինայի պարագան լրիվ այլ է, այստեղ ԵՄ-ն հակված է շատ արագ իրականացնել  ընթացակարգերն ու Ուկրաինային ընդունել  միություն։ Ըստ իս՝ դրա համար քաղաքական կամք էլ կա։

-Ի՞նչ եք կարծում, եթե Եվրոպական խորհուրդը դրական եզրակացությամբ հանդես գա,  ապագայում այդ գործընթացը տրամաբանական շարունակություն կունենա՞, Ուկրաինան կդառնա՞ ԵՄ լիիավ անդամ։

-Այո՛, կդառնա լիիրավ անդամ, սակայն թե քանի տարի հետո, արդեն բարդ կլինի ասել։ ԵՄ անդամակցության համար կան հստակ  չափանիշներ՝ Կոպենհագենյան չափանիշներ, որոնց միջոցով որոշվում է, արդյոք որևէ երկիր իրավասո՞ւ է անդամակցել ԵՄ-ին։ Կարծում եմ՝ ԵՄ-ն Ուկրաինայի անդամակցության հարցում որոշակի բացառություններ կանի՝ խստորեն  չկիրառելով այդ չափանիշները, որպեսզի անդամակցության գործընթացը մի փոքր էլ ավելի արագ լինի։ Այսօր Ուկրաինան ԵՄ-ին միանալու համար մեծ հաստատակամություն է ցուցաբերում։ Ուկրաինան էլ իր հերթին ԵՄ-ի համար մեծ արժեք ու ռազմավարական նշանակություն ունեցող երկիր է։ Այս ամենը հաշվի առենելով, ըստ իս, ԵՄ-ն որոշ առումներով նույնիսկ կշեղվի իր խիստ մոտեցումներից։ Իհարկե, ԵՄ-ում կան սկեպտիկներ, որոնց կարծիքով առաջիկա 10-15 տարիներին Ուկրաինան չի կարող ԵՄ անդամ դառնալ, սակայն կարծում եմ՝ այստեղ կարևորը Ֆրանսիայի և Գերմանիայի կամքն է։

-Վրաստանը երկար տարիներ է փորձում է ստանալ ԵՄ անդամակցության թեկնածուի կարգավիճակ, սակայն  դա նրան չի հաջողվում, մինչդեռ Ուկրաինային, կարծես թե, հաջողվում է։ Ձեր գնահատմամբ՝ ի՞նչն է խանագարում Վրաստանին և ինչո՞ւ է Ուկրաինան  հաջողում։

- Ըստ իս՝ այստեղ քաղաքական պատճառներ կան։  Վրաստանի նոր իշխանությունները, ի տարբերություն, Սաակաշվիլու իշխանության, ավելի չեզոք կարգավիճակում են գտնվում։ Չնայած Վրաստանի ներկայիս իշխանությունը ևս  Եվրաատլանտյան կուրսն իր համար գերակա ուղղություն է սահմանել, սակայն մյուս կողմից էլ Վրաստանում ժողովրդավարության հետընթաց է գրանցվել, ընտրությունների անցկացման հետ կապված որոշ խնդիրներ կային։ Բացի այդ ամենից, Վրաստանի ներկայիս իշխանությունը չմիացավ Ռուսաստանի դեմ Եվրոպայի սահմանած սանկցիաների կիրառման գործընթացին ու դրա պատճառով նույնիսկ խնդիրներ առաջացան վրաց- ուկրաինական հարաբերություններում։  Ուկրաինայի նախագահը Վրաստանում իրենց դեսպանին հետ կանչեց։ Այս ամենը հանգեցրել են նրան, որ Արևմուտքում Վրաստանի ներկայիս իշխանությունների վարած քաղաքականության նկատմամբ դժգոհություններ առաջանան։ 

-Պարո՛ն Վարդանյան, ԵՄ-ի՝ Ուկրաինայի նկատմամբ նմանատիպ քաղաքականության որդեգրման հիմքում իր արժեքնե՞րն են, թե՞ աշխարհաքաղաքական շահը։

-Ե՛վ առաջինը, և՛ երկրորդը։ Պետք է նկատենք, որ Ուկրաինան չի թաքցնում, որ ինքն ուզում է դառանալ ԵՄ անդամ ու դրա համար անում է ամեն ինչ՝ հստակ մատնանշելով, իր՝ ԵՄ ընտանիքի անդամ դառանալու ցանկությունը։ ԵՄ-ն իր արժեքներին դեմ չի գնում ու դրա վառ օրինակը հենց Թուրքիայի օրինակն է։ 

Մելինե Պետրոսյան