Խմորհունցից մինչև բազմաֆունկցիոնալ հարիչներ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հարիչը (խառնիչ, միքսեր) արդյունաբերական կամ խոհանոցային գործիք է, որը նախատեսված է տարբեր բաղադրության նյութերը մեկ ամբողջության մեջ խառնելու, միասեռ զանգված դարձնելու համար: Այն մեծապես հեշտացնում է մարդու աշխատանքը և ի սկզբանե նախատեսված է եղել որպես խմորհունց։ Իրականում խմորի ավտոմատ խառնիչը վերջերս է դարձել ժամանակակից տնային տնտեսուհիների առօրյա օգտագործման սարք։ Մինչև 1919 թվականը նրանք ձեռքով են խառնել ու հունցել խմորը՝ բավական ուժ գործադրելով լավ արդյունք ստանալու համար։ Եվ այդ ամենը զգալիորեն երկարեցրել է աշխատանքի ընթացքը, բարդացրել այն, իսկ խմորը անհրաժեշտ կոնսիստենցիայի չի ստացվել։

KitchenAid-ը եղել է առաջին ընկերությունը, որը մտածել է խոհանոցային կյանքը հեշտացնելու մասին և մասսայական վաճառքի է հանել խմորի խառնիչը։ Կարծիք կա, որ այդ հրաշք մեքենայի ստեղծման գաղափարը պատկանում է ինժեներ Հերբերտ Ջոնսթոնին։ 1908 թվականին փողոցով քայլելիս նա նկատել է, թե ինչպես է հացի արտադրամասի մի երիտասարդ բանվոր հացի խմոր հունցում։ Հերբերտին ապշեցրել է այդ գործընթացի աշխատատարությունը: Տեսածից հետո նա սկսել է մտածել, թե ինչպես օգնի մարդկանց թեթևացնել ծանր աշխատանքը: Վեց տարի անց հայտնվել է Hobart H խառնիչը 75 լիտր տարողությամբ։ Իհարկե, այդ առաջին սարքը քիչ է նման եղել նրանց, որոնք մենք սովոր ենք տեսնել ժամանակակից աշխարհում: Այն եղել է մեծ, անշնորհք, բայց արագորեն գրավել է շատ արդյունաբերողների ուշադրությունը:

Ջոնսթոնը որոշել է կանգ չառնել դրա վրա, նրա նպատակը եղել է ավելի ընդգրկուն, քան հացաբուլկեղենի, հրուշակեղենի և հացի խանութների ապահովումը. նրան պետք էր այդ սարքը հասցնել լայն զանգվածներին, որպեսզի յուրաքանչյուր ընտանիք կարողանա մի փոքր հեշտացնել իր կյանքը: Նրա ջանքերով 1919 թվականին արտոնագրվել է տնային օգտագործման համար նախատեսված առաջին ստացիոնար խառնիչը Hobart H-5–ը (4,8 լ տարողությամբ): Այն ևս ստացվել է շատ ծանր, ինչպես և՝ արտաքինից ոչ գրավիչ, բայց տնային տնտեսուհիներին այն հիացրել է: Այդ ժամանակներում KitchenAid ապրանքանիշն ունեցել է մրցակիցներ, որոնք տեսել են լավ առևտրային ներուժ խոհանոցային խմորի մեքենաների արտադրության մեջ: Դրանցից գլխավորը եղել է Sunbeam Mixmaster-ը: Այդ ընկերությունը սկսել է զբաղվել ոչ միայն նման սարքերի արտադրությամբ, այլ նաև տեխնիկական բարելավմամբ, մշակմամբ և պարզեցմամբ:

Նրանք առաջինն էին, որ հայտնագործել են շարժական հարվահանները, որոնք խթան են դարձել տարբեր ֆունկցիոնալ կցորդների արտադրության համար։ 1930-ականներին ԱՄՆ–ում սկսվել է Մեծ դեպրեսիան։ Ճգնաժամը ծանր հարված է հասցրել կյանքի և արտադրության բոլոր ոլորտներին։ Ընկերությունների համար անշահավետ է դարձել ծանր ստացիոնար մեքենաներ արտադրելը, քանի որ մարդիկ պարզապես չէին կարող իրենց թույլ տալ դրանք գնել: Հենց այդ ժամանակահատվածում էլ խառնիչները սկսել են կորցնել իրենց ծավալները, ձեռք բերել ավելի կոմպակտ չափեր: Մետաղական պատյանները սկսել են փոխարինվել ավելի էժան պլաստիկներով, և շուտով, մասնավորապես 1952 թվականին, Sunbeam Mixmaster-ը հայտարարել է աներևակայելի կոմպակտ հարիչի վաճառքի մեկնարկի մասին, որը կարելի էր պահել մեկ ձեռքով և տեղափոխել խոհանոցում սենյակից սենյակ: Այդպես էլ հայտնվել են մեր ժամանակակից հարիչների նախնիները:

Խոհանոցային ժամանակակից այդ օգնականները արտաքին տեսքով քիչ են տարբերվում իրենց նախորդներից: Ձևերը, գույնը փոխվել են, բայց հիմնական տարբերությունը՝ ոչ, այն է՝ ֆունկցիոնալությունը: Առաջարկվող սարքերի մոդելային տեսականին նույնպես փոքր-ինչ պակասել է, փոխարենն ավելացել են օգտագործման եղանակները, այն է՝ խմորհունցից հիմա դրանք դարձել են բազմաֆունկցիոնալ հարիչներ: Հայտնվել են նաև տարբեր կցորդներով հարիչներ, որոնք ոչ միայն խառնում են, այլ նաև կտրատում, մանրացնում և կատարում բազմաթիվ այլ գործառույթներ։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում