Սառույցին գրված «հաղթանակներով» մանիպուլացնում են ժողովրդին. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

ՄԱԿ-ի արդարադատության միջազգային դատարանն օրերս որոշում ընդունեց՝ պարտադրելով Ադրբեջանին ձեռնարկել անհրաժեշտ բոլոր միջոցները՝ ապահովելու Լաչինի միջանցքով քաղաքացիների, տրանսպորտային միջոցների և բեռների՝ երկու ուղղություններով անխափան տեղաշարժը: Ինչ խոսք, սա կարևոր որոշում էր միջազգային հանրությանը ցույց տալու համար, որ Արցախի բնակչության իրավունքները շարունակաբար խախտվում են Ադրբեջանի կողմից։ Բայց մյուս կողմից էլ զարմանալի է, որ ոմանք շատ մեծ հույսեր են կապում Հաագայի դատարանի որոշումների հետ։ Եթե Ադրբեջանը Հայաստանին ու Արցախին առնչվող ցանկացած թեմայի կամայական մեկնաբանություն է տալիս և չի կատարում անգամ նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության կետերը՝ նույնիսկ անտեսելով հումանիտար հարցերի լուծումն, ապա ուղղակի պետք է պատրանքներ ունենալ, թե դատարանի որոշումը կարող է կաշկանդել Ադրբեջանին։

Ու պատահական չէ, որ Ադրբեջանի ԱԳՆ-ից նշեցին, թե ոչինչ չեն պատրաստվում անել։ Բացի դրանից, եթե հատուկ անհրաժեշտություն էլ լինի դատարանի որոշմանն արձագանքել, ապա Բաքուն, ինչպես միշտ, կարող է առաջ մղել իր կեղծիքը՝ ցույց տալով, թե Լաչինի միջանցքը իբր բաց է կամ այն պետությունը չի փակել, այլ բողոքի ակցիա իրականացնող «բնապահպանները», որոնց գործողությունները երկրի իշխանությունների հետ իբր կապ չունեն։ Հարց կարող է ծագել, իսկ ինչո՞ւ միջազգային հանրությունը ինչպես որ պետք է չի արձագանքում Ադրբեջանի կողմից իրագործվող հանցագործություններին։ Պրակտիկ գործընթացները ցույց են տալիս, որ «միջազգային հանրություն» կոչվածը առաջնորդվում է ոչ թե արդարության չափանիշներով կամ էմոցիաներով, այլ կոնկրետ չափելի շահերով։

Օրինակ՝ ուկրաինական պատերազմից հետո ԵՄ-ի համար առավել շատ է կարևորվում Ադրբեջանի գործոնը՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ այդ երկիրը նավթ է մատակարարում և մասնավորապես կրկնապատկելու է Եվրոպա արտահանվող գազի ծավալը։ Այսինքն, Ադրբեջանի բնական ռեսուրսներն ավելի շատ են կարևորվում, քան մարդու իրավունքների աղաղակող խախտումները։ Մյուս կողմից էլ՝ Ադրբեջանի նկատմամբ վերաբերմունքում փոփոխության պատճառ է դառնում նաև այդ երկրին Թուրքիայի անվերապահ աջակցության գործոնը։ Բայց զարմանալի է, որ Արցախյան պատերազմից ու դրան հաջորդած իրադարձություններից հետո էլ հայ հանրության մի զգալի հատվածը դեռևս էմոցիաներով է առաջնորդվում։

Ու ՀՀ իշխանությունները հմուտ կերպով խաղում են այդ էմոցիաների վրա։ Նրանք իրենց քարոզչամեքենաների միջոցով մի մեծ շոու են կազմակերպում, թե Հաագայի դատարանի որոշմամբ շատ լուրջ «կոզր» են ձեռք բերել ընդդեմ Ադրբեջանի։ Ավելին, դատարանի որոշումը իշխանականների կողմից ներկայացվում է որպես աշխարհացունց և աննախադեպ մի իրադարձություն։ Ու սա այն դեպքում, երբ ՀՀ իշխանությունները ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդում Լաչինի միջանցքի փակման հետ կապված որևէ բանաձև այդպես էլ չկարողացան անցկացնել։ Միաժամանակ, կարծես թե մոռացվում է, որ Փաշինյանն անձամբ է նշել, որ իրենք Արցախը ճանաչում են որպես Ադրբեջանի մաս։

Փաստացի իշխանությունները ժողովրդին մանիպուլ յացիայի են ենթարկում՝ ՄԱԿ-ի դատարանի որոշման շուրջ այնպիսի միֆեր հյուսելով, թե իբր այն շատ լուրջ հարված էր Ադրբեջանի հեղինակությանը, Բաքվի շահերից չի բխում դատարանի որոշումը և, միևնույնն է, ստիպված է լինելու շուտով այն իրագործել։ Բացարձակ չթերագնահատելով միջազգային դատարանում աշխատած թիմի ջանքերը՝ պարզապես պետք է իրականությանն առավել սթափ նայել: Իհարկե, շատ հնարավոր է, որ Ադրբեջանն ի վերջո բացի միջանցքը՝ առավել ևս, որ Հայաստանի ու Արցախի իշխանությունները, Ռուբեն Վարդանյանին պաշտոնանկ անելով, հնարավորություն են ընձեռել Ալիևին՝ կատարելու դատարանի վճիռը: Սակայն պետք է հաշվի առնել, որ դեռևս չի եղել մի դեպք, երբ Ադրբեջանը ականջալուր լինի միջազգային հանրության, միջազգային կազմակերպությունների որոշումներին, եթե դրանք իրենց մեջ չեն ներառում կոնկրետ պատժամիջոցներ:

Փաստը մնում է փաստ, որ ալիևյան կլանը վախենում է միայն պատժամիջոցներից, ընդ որում՝ ոչ այնքան քաղաքական, որքան տնտեսական: Վերադառնալով ՀՀ իշխանություններին՝ պետք է փաստենք, որ նրանք միայն մի հարցում են գերազանց գործում. խոսքը վերաբերում է հերթով ադրբեջանական պահանջները կատարելուն։ Չէ, սխալվեցինք՝ մի հարցում էլ՝ ստի ու մանիպուլ յացիաների: Նայեք վերջին առնվազն երկու տարվա իրադարձությունների խրոնիկան և ինքներդ կհամոզվեք։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում