«Ոչ թե հպարտ եմ, որ հերոսի մայր եմ, այլ հպարտ եմ, որ ինքն իմ տղան է». 44-օրյա պատերազմին կամավորագրված Հովհաննես Ալիշյանն անմահացել է հոկտեմբերի 11-ին Ջրականում. «Փաստ»
ИНТЕРВЬЮ![«Ոչ թե հպարտ եմ, որ հերոսի մայր եմ, այլ հպարտ եմ, որ ինքն իմ տղան է». 44-օրյա պատերազմին կամավորագրված Հովհաննես Ալիշյանն անմահացել է հոկտեմբերի 11-ին Ջրականում. «Փաստ»](/timthumb.php?src=disc/04-09-23/ce3c0e8866ad7ff4adbbe81a0183400c.jpg&w=780)
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
«Շատ հանգիստ ու խելացի երեխա էր Հովհաննեսը: Սպասված էր մեր տղայի ծնունդը: 1995 թ.-ին զոհվել էր եղբայրս, ուզում էինք որդի ունենալ, որ Հովհաննես անվանակոչենք: Իմ ծնողները Եռաբլուրից տուն չէին գալիս, երբ որդիս ծնվեց, իրենք խոստացան, որ այդքան հաճախ չեն գնալու Եռաբլուր»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է տիկին Հասմիկը՝ Հովհաննեսի մայրիկը:
Մանկապարտեզ, դպրոց, համալսարան, մայրիկի խոսքով՝ որդին ամենուր սիրված էր: «Հովհաննեսը դպրոցում գերազանց էր սովորում: Ընդ որում՝ դեռ մանկապարտեզի իր դաստիարակն էր ասում՝ վստահ եմ, որ 38 հոգանոց խմբի մեջ երկու երեխա գերազանցիկ է լինելու: Նրանցից մեկն իմ Հովհաննեսն էր: Ուսուցչուհին ասում էր՝ դասարանում միայն իր ձեռքը չեմ բռնում, օգնում, որ տառերը գրի»: Դպրոցն ավարտելուց հետո բարձրագույն կրթությունը Հովհաննեսը շարունակում է Ագրարային համալսարանի տնտեսագիտական բաժնում: Մեկ կիսամյակ սովորելուց հետո զորակոչվում է պարտադիր զինվորական ծառայության Արցախի Հանրապետություն:
«Ինձ միշտ Հասիկ էր ասում: Ասաց՝ Հասի՛կ, գնամ բանակ, գամ, կշարունակեմ ուսումս: Ասում էր՝ մա՛մ, չեմ ուզում տնտեսագետ դառնալ, բայց դա քո երազանքն է, ուրեմն հանուն դրա կսովորեմ ու կավարտեմ: Բանակից վերադառնալուց հետո ինձ հետ անկեղծ զրուցեց՝ մա՛մ, ուզում եմ աշխատել, հեռակա տարբերակով կսովորեմ, բայց աշխատեմ, որ կարողանամ քեզ օգնել: Մեծ երազանքներ ուներ, ուզում էր տուն կառուցել: «Վեգայում» աշխատանքի ընդունվեց, զուգահեռ նաև սովորում էր: Իր աշխատավայրում իրեն շատ էին հարգում: Իր զոհվելուց հետո դեռ մեկ տարի էլ տնօրենը աշխատավարձը տուն էր ուղարկում, ասում էր՝ չեմ ուզում հավատալ, որ Հովհաննեսը չկա»: Հովհաննեսը զորացրվել էր, մեկ տարի ութ ամիս էր, ինչ տանն էր, երբ սկսվեց պատերազմը: «Այդ օրն աշխատանքի էր, եկավ տուն՝ մա՛մ, պատերազմ է սկսվել, մեր տղերքին ծանուցագիր է եկել, բա ես ինչի՞ չեմ ստացել, վաղն էլ չգա, գնում եմ ու կամավոր գրվեմ: Ի՞նչ կարող էի ասել, խորհուրդ տվեցի սպասել՝ բալե՛ս, քո հերթն էլ կհասնի: Բայց չսպասեց, գնաց, ինչ արեցի, չկարողացա հետ պահել»:
Սեպտեմբերի 28-ին Հովհաննեսն արդեն Արցախում էր: «Կամավոր մեկնեց, հրետանավոր էր, ականանետորդ, իր զենքին հրաշալի տիրապետում էր, ասում, որ իր կարիքը շատ է լինելու մարտի դաշտում: Եղել է Հադրութում, Ջրականում: Այդ ընթացքում իր հետ կապ եղել է: Միայն խնդրում էի իրեն՝ Հովի՛կ ջան, առավոտյան ու երեկոյան զանգի ու միայն ասա՝ մա՛մ, որ իմանամ դու կաս ու քո հետ ամեն բան նորմալ է: Մեկ շաբաթ իրենից լուր չունեի, արդեն խելագարվում էի, չգիտեի, թե ում դիմել, ինչ անել: Հետո մի տղա զանգեց՝ Հովիկն է տվել ձեր համարը, որ զանգեմ: Այդ ժամանակ արդեն Հովիկը վիրավոր է եղել, երեք օր այդ վիճակում կռվել է, չի թողել իր դիրքը: Այդ տղան ինձ ասաց, որ Հովիկի հետ ամեն ինչ նորմալ է, ուղղակի ինքը բավականին հեռու է, դրա համար չի կարողանում մեզ հետ խոսել, կապ չկա: Միայն ասել եմ՝ ոչինչ, բալե՛ս, կարևորը՝ լուր ստացա, Աստված ձեզ հետ լինի, զգույշ ու անփորձանք եղեք: Ի՞նչ իմանայի, որ Հովհաննեսն արդեն վիրավոր է ոտքերից: Երեք օր արնաքամ լինելով՝ կռվել է, իրեն չեն իջեցրել դիրքերից: Չեմ ուզում չարանալ, թող Աստծուց գտնեն...
Ո՞նց կարելի է երեխեքի արյունը մարսել, ո՞նց, ի՞նչ էին արել մեր երեխեքն իրենց: Ախր, գնացին մեր ազգին պաշտպանելու, ոչ թե զոհվելու ու չվերադառնալու…»: Հոկտեմբերի 11-ին որոշում են Հովհաննեսին իջեցնել հոսպիտալ: «Մեծ մեքենայով են լինում, ԱԹՍ-ն հարվածում է, վարորդը ցանկանում է փախցնել մեքենան, որ իրենց չկպնի, սակայն գլորվում են ու ձորն ընկնում: 72 հոգուց որևէ մեկը ողջ չի մնում: Հովհաննեսին ողջ են դուրս բերում մեքենայից՝ նույնիսկ այդ վիճակում, վիրավոր, բայց շտապօգնության մեքենայի մեջ մահանում է»: Հովհաննեսը զոհվել է Ջրականում՝ հոկտեմբերի 11-ին: Տիկին Հասմիկի հետ զրույցում ենք փաստում, թե որքան տղաներ նահատակվեցին հենց Ջրականում, այն ասես «մսաղաց» դարձավ: «Ինձ պետք չէր իրենց մեդալը, ինքը պատվով ու մեդալով տուն էր եկել, ասաց՝ Հասի՛կ, շքերթ կլինի, դու էլ այս մեդալով կհպարտանաս, որ նման տղա ունես, ծառայել ու տուն եմ եկել: Ես իրոք շատ հպարտ եմ, որ Հովհաննեսի մաման եմ: Ոչ թե հպարտ եմ, որ հերոսի մայր եմ, այլ հպարտ եմ, որ ինքն իմ տղան է: Հերոսի մայր լինելը հպարտություն չէ, մենք ուզում էինք, որ մեր տղաները տուն վերադառնային»:
Հովհաննեսի հայրիկը ևս հոկտեմբերի 8-ից մարտադաշտում է եղել, ասել է՝ Հովհաննեսին գտնեմ ու իր կողքին լինեմ: «Այդ ընթացքում նաև հորեղբորս տղան էր ծառայում որպես ժամկետային: Ամուսինս զանգեց՝ Հա՛ս, Հակոբին գտել եմ, մնում է՝ Հովիկին գտնեմ: Հոկտեմբերի 10-ին քեռիս մահացավ կորոնայից, իր տղան գնում է դիահերձարան, այնտեղ նաև Հովիկին է տեսնում, բայց մեզ չէր ասում: Ամուսնուս էլ չէի ասել, որ քեռիս է մահացել: Զանգեց՝ Հակոբը կամ Հովիկը վիրավոր են, բերում են հոսպիտալ: Ու ես սկսեցի հիվանդանոցներով Հովիկին փնտրել, դաջվածք ուներ, դրա նկարն էի ուղարկում, որ իրեն գտնեի: Ասում էին, որ նման դաջվածքով տղա իրենց մոտ չկա: Հետո մինչև Արարատից հասա Երևան, իմացա, որ իմ բալեն չկա: Քեռուս տղան սպասեց, մինչև իր հայրիկին հուղարկավորեցինք, նոր Հովիկի զոհվելու լուրը հայտնեց»: Մայրիկն ասում է, որևէ մեկն ու որևէ բան չեն կարող այս ցավը սփոփել:
«Ցավն ամեն պահի ինձ հետ է, իմ մեջ է: Այնքան ուրախ էր գնում պատերազմ, անգամ իրեն ասացի՝ կարծես ոչ թե պատերազմ, այլ հանգստանալու գնաս: Թող Աստված մեզ ուժ ու համբերություն տա, մեր ազգին էլ խաղաղություն: Վերադարձնենք մեր կորցրածը, որ գոնե այդ կերպ մեզ հաղթած զգանք: Միշտ ասում էի՝ երեխես զոհվեց, գոնե մեր հողերը չկորցնեինք, որ կարողանայինք հպարտանալ, որ կարողանայինք ասել, թե ինչի համար մեր երեխեքը զոհվեցին: Բայց այսօր թուրքը քայլում է այդ հողի վրայով ու հպարտանում: Բայց, միևնույնն է, իրավունք չունենք կոտրվելու, հանձնվելու:
Երբեք արցախցու ու հայաստանցու բաժանում չեմ անում, մեկ ազգ ենք, մեկ ենք, հայ ենք: Արցախը կորցնենք, Սյունիքն էլ կկորցնենք ու այդպես շարունակ»: Տիկին Հասմիկի հետ մեր զրույցը դեռ շաբաթներ առաջ էր կայացել, Հովհաննեսի ծնունդից մեկ օր առաջ: Լավ եմ հիշում, ասաց՝ վաղը Եռաբլուրում Հովհաննեսիս 25-ամյակն եմ նշելու: Նյութի հրապարակումն ուշացավ, սիրտ ու բառեր չկային գրելու այն:Հովհաննեսը կրտսեր եղբայր ունի՝ Ջանը: Տիկին Հասմիկի հետ զրույցի ընթացքում նաև նրան ուղղված բարեմաղթանք հղեցի՝ կարևորն առողջ լինի ու ձեր կողքին: Տիկին Հասմիկն էլ ասաց, որ պատերազմի օրերին Հովհաննեսն է եղբորը զինկոմիսարիատից հետ ուղարկել տուն՝ բա մամայի մոտ ո՞վ մնա: Ցավոք, Հովհաննեսի 25-ամյակից օրեր անց դժբախտ պատահարի հետևանքով մահացավ նրա եղբայրը, մայրիկին մենակ թողեց ու գնաց միանալու Հովհաննեսին:
Հ. Գ. - Հովհաննես Ալիշյանը պարտադիր զինվորական ծառայության ընթացքում պարգևատրվել է «Քարվաճառի արծիվ» մեդալով «Բանակի գերազանցիկ» կրծքանշանով: ՀՀ նախագահի հրամանագրով հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով: Պարգևատրումներ ունի նաև տարբեր ՀԿ-ների կողմից: Հուղարկավորված է Եռաբլուրում:
ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
![](disc/04-09-23/b04d176659c3347af30175b3efff37d5.jpg)
![](disc/04-09-23/6fdca1578d823ccd48258cf0f14054a6.jpg)
![](disc/04-09-23/7e173417da617e664296d56aa84cde2d.jpg)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/2e8f33b1b8a88d3ebb082bf44c35ef0b.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/e9e07985cb788c57204d04b758ba35ba.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/fd13198e7f8fb3c4ec64d7d475ab29da.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/e403051731857b2fefef0e4a1c77a307.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/b6d1dd4b75d28ace88ca31a42d98de21.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/3112d4f0ff44344e003bd73d7579ef14.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/7febc30238a238b118dbfabd926e58d0.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/6e24d2e9794d7b9ec235d0b2b1adfa51.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/6609e05443885f1938f848f50a0c0cb1.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/ca58687dc2b7d21e8ec1fde396f1d4f1.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/37aa478993e5ce58c4efe26aae64a092.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/1a5643f4d5fbc94766cd7efa8e9a08d8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/1e82eb1bf03747714d9cdbb667a9678d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/e25cd666853a2335b30eec18fdb7eb73.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/67adc53aa96c7f51777750c18acd5e82.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/79435031c4e731d56a9536153ab9e288.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/a771b014ce0cf558944a2b2ad068c633.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f346e6902f8298f6d35eb0392f1dd8b3.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/c8b602169940302114eade231ece03a1.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/a7dcb659c6e6427c2515c0b226e17b7c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/89035d997de9cd8a951b4e79d595e6d0.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/d5f2815d16570b76daaf5b001b053e5d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/7d24c5f00ee9a70b583bb1c73c1595cb.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/71440b616de50827832609d82f91cea5.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/9157720b547132fcbeeca74b28fd113c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/ee4685d2bfb22ba6371d628f38ad7190.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/627f3ca5ab2a74a50b86bf22ab574fe0.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/2bc8470d98b9b5a8fda501b7523728ab.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/435843328eeb69c5b0231009e5cc4dbf.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/4bd38d74b7d607277a754fe216182576.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/7a98834b5a78151101cbe73a77013df6.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/882d99f734916e9ff6eee557096a5303.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/3a49f0097f636ea4fae0aaf6c7136427.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/007cd2059b42c3b7ce3dc67cc9f7e809.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/211d231bedcfdd17cd1fcd73a360b676.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/8ade9f48b714b71165d67eb1dc84c511.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/e3a88490f6caf14b75a56c2a41c5f498.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/3b1b2d81b1647d42d539172480213640.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/ed721b9b0048f7b87ddad6fa0949d59a.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/3f5ad042ac5b97988ec0d5273298474b.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/5f15c62e033a1fc40df420e654cee686.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/cdddda136528d6b52d547be47eaeb4ee.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/3916e229d36268156eea1e688136aedd.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/5cedb47f06980ed007b0f9581216c603.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/0a33c3074d9b72b4d25f2d6b40591ead.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/102418404280b497a9a1db31eb5207c2.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/56ca4f901e109fd7334de938ab909861.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/2d47111ca5be9b1536878243db629f07.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/b549266c615f38dc2c335a7686b2ecf5.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/534dc5aa607c8b6f871012fe6c856aa1.jpg&w=60&h=60)
![](banners/acba.gif)