Հաղթաթղթերը մեր ձեռքին, մենք չգիտես, թե ինչ ենք անում․ Հակոբյան

Անկլավների հանձնումը վատագույն սցենարն է, որ կարող է լինել Հայաստանի համար, հատկապես հյուսիսային հատվածում բավականին կբարդանա իրավիճակը, որովհետև դեպի Վրաստան գնացող երեք ճանապարհներից արևելյանը լիովին շարքից դուրս կգա։ Այս մասին MediaHub-ի հետ զրույցում հայտնեց ռազմական փորձագետ Մհեր Հակոբյանը։ 

«Չեմ կարծում, որ անկլավների հարցը՝ ի օգուտ կամ ի վնաս մեզ, ամեն դեպքում շուտ կլուծվի, քանի որ ՀՀ իշխանություններն այդ հարցին կվերադառնան սահմանների դեմարկացիայից և դելիմիտացիայից հետո, իսկ այս պայմաններում այդ գործողությունները մոտ ապագայում դժվար թե լինեն»,- շեշտեց Հակոբյանը։ 

Փորձագետի խոսքով՝ մեր ամենամեծ խնդիրը ամենևին անկլավները չեն, այլ այն, որ մենք չենք ստեղծում ուժեղ պետություն և բանակային բարեփոխումներ չենք անում։ Այս պայմաններում ցանկացած մրցակցության մեջ մենք զիջելու ենք թշնամուն։ Ավելորդ է անգամ խոսել այն մասին, ասաց նա, որ «մեր հայրենիքից մի կտոր կոմունիստներն ինչ-որ անիմաստ ձևով քարտեզի վրա այս վիճակին են հասցրել»։ 

«Երբ հիմա հատարարում են, թե այս կամ այն գործիչը լավն էր, ես ամեն անգամ ասում եմ, եթե այդքան լավն էին, ապա միթե՞ հայ կոմունիստներն անկարող էին ասել ԽՍՀՄ վարչական քարտեզ կազմելիս, որ այս ճանապարհն իրենցն է. հիմա մենք Գորիս-Կապան ճանապարհին խնդիր ունենք։ Թատերաբեմին է հայտնվում կարևորագույն մի հարց․ ինչքանո՞վ են ԽՍՀՄ սահմանները կիրառելի ՀՀ-ի համար։ Ես այս հարցում Վիլսոնյան Հայաստանի կողմնակիցներից եմ, միգուցե աբսուրդային է հնչում, բայց տրամաբանությունը բավականին պարզ է»,- ասաց Հակոբյանը։ 

Հիշեցրեց՝ ունեինք Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն, որը 1921թ դեկտեմբերին օկկուպացվեց ԽՍՀՄ-ի կողմից, այսինքն՝ ԽՍՀՄ օկկուպացված սահմանները մեզ համար հիմք չեն կարող հանդիսանալ, բացի այդ Առաջին Հանրապետության սահմանները ճանաչվել են Ազգերի Լիգայի կողմից, որի իրավահաջորդը ՄԱԿ-ն է։ Ստացվում է, որ մենք ունենք Առաջին Հանրապետության ճանաչված սահմաններ, որի մեջ մտնում են Արցախն ու Նախիջևանի մի մասը և, իհարկե,  այդ քարտեզի վրա չկա  ոչ մի անկլավ։ 

«Օկուպանտը 29 800քկմ բերել դրոշմ է սարքել այն դեպքում, երբ մենք ունենք Ազգերի Լիգայի կողմից ճանաչված պետություն և քարտեզ»,- շեշտեց Հակոբյանը։ 

Ամփոփելով՝ փորձագետը նշեց, որ թերահավատորեն մոտեցումն այս հարցին շատ է խանգարում։

Քարոզչամեքենան շատ լավ աշխատում է և ներշնչում, որ այս ամենն անհեթեթություն է և հեքիաթ։ Այս ամենի հետ մեկտեղ, Ադրբեջանը հայտարարում է, որ Արցախը եղել է իրենց Առաջին հանրապետության սահմաններում, ինչը կատարյալ սուտ է և անհեթեթություն, քանզի իրենց Առաջին հանրապետությունն անգամ Ազգերի Լիգայի կողմից չի ճանաչվել։

«Եթե անկլավների հարց բարձրացնեն ԽՍՀՄ քարտեզով, ապա կարելի է ասել, որ Առաջին Հանրապետության օկուպացիա է տեղի ունեցել ամբողջությամբ և հղում անել Ազգերի Լիգայի կողմից ճանաչված սահմաններին. հաղթաթղթերը մեր ձեռքին, մենք չգիտես, թե ինչ ենք անում։ Միայն դիվանագիտական հարթակում չէ, որ պետք է այս ամենն արվի, խոսքը հենց ուժեղ պետություն ստեղծելու մասին է, որ եթե մի օր Ալիևը գա և կռիվ պահանջի, դու հակահարված հասցնես և կռվես։ Իրավիճակը հիշեցնում է երկու վիճող տղամարդու, երբ մեկը գոռգոռում է միայն և չի հարվածում, իմանալով, որ մյուսը պատասխան հարված է հասցնելու իրեն, բայց երբ նրանցից մեկը ցույց է տալիս, որ թույլ է ու չի հարվածելու, ապա մյուսը գոռգոռոցից հետո անցնում է հարվածների»։ 

Մինչև 2020 թվականը Հայաստանն ամեն կերպ ցույց է տվել, որ հարվածի դեպքում պատասխանի են արժանանալու և Ալիևին մնում էին միայն դիվանագիտական գորգոռոցները։ Մհեր Հակոբյանը նշեց՝ մենք հավասար բանակցողից մի փուլ հետ ենք ընկել։ Այն հայտարարություններից հետո, թե Սև լճի 30 տոկոսի համար կռիվ չի անելու և նմանատիպ մի շարք դեպքերից հետո Ալիևը հանգիստ ասում է՝ եթե անգամ գոռաս իմ վրա, ես կխփեմ քեզ, ու արդյունքում անվերջ զիջում ենք։

«Ինչո՞ւ է այդպես, որովհետև սխալ ներքին, սխալ արտաքին քաղաքականություն ունենք և մեր պետությունը պինդ չենք պահում։ Անկլավների ներկայիս իրավիճակը մեր ամբողջ օրգանիզմի հիվանդ լինելու արտացոլանքն է»,- եզրափակեց Հակոբյանը։

Մարիա Զարգարյան