IFAD-ը շատ է կարեւորում Հայաստանի հետ համագործակցությունը. Խալիդա Բուզար

Գյուղատնտեսության զարգացման միջազգային հիմնադրամի (IFAD) Մերձավոր Արևելքի, Հյուսիսային Աֆրիկայի, Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի բաժնի տնօրեն Խալիդա Բուզարը շեշտում է, որ Հայաստանի կառավարության հետ համագործակցությունը շատ կարեւոր է եւ համատեղ իրականացված ծրագրերը՝ արդյունավետ: «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում Խալիդա Բուզարը ներկայացրել է հիմնադրամի առաջիկա անելիքները` շեշտելով, որ իրենք կարեւորում են Հայաստանի կառավարության հետ համագործակցությունը:

Ինչպե՞ս եք գնահատում ԳԶՄՀ-ի համագործակցությունը Հայաստանի կառավարության հետ: 

Ի պատասխան ձեր հարցին, թույլ տվեք ներկայացնել որոշ թվեր՝ ՀՀ կառավարության հետ IFAD  սերտ համագործակցությունն ու հանձնառությունը նկարագրելու նպատակով: 1995թ. ի վեր մենք մոբիլիզացրել ենք մոտ 260 մլն ՀՀ դրամ, որից մոտ 90 միլիոնը ֆինանսավորվել է անմիջապես ԳԶՄՀ-ի կողմից:

Ֆինանսավորվել են յոթ ծրագիր (ներառյալ` 2 ընթացիկ ծրագրերը), որոնցից ուղղակիորեն օգտվել են 407 200 տնային տնտեսություններ: Այսպիսով, ներկայումս իրականացվում են երկու ծրագիր.  «Ենթակառուցվածքների և գյուղական ֆինանսավորման աջակցություն» ծրագիրը (ԵԳՖԱԾ), որի պաշտոնական մեկնարկն այսօր է տրվել, և «Գյուղական կարողությունների ստեղծում» ծրագիրը (IFAD), որն ավարտվելու է այս տարվա հունիսին:

Համատեղելով  Հայաստանում գյուղական ոլորտի զարգացմանն ուղղված մեր ջանքերը՝ մենք մինչ այժմ ունեցել ենք հետևյալ ձեռքբերումները` ֆինանսական ծառայությունների հասանելիության բարձրացում, շուկաների հետ կապերի ամրապնդում, ենթակառուցվածքների բարելավում, ինչպես նաեւ գյուղական տարածքներում գործազրկության նվազեցում:

ԳԶՄՀ-ն հանձն է առել լիարժեք կերպով ներգրավվել և սատարել ՀՀ կառավարությանը` ԳԿՍԾ ծրագրի իրականացման վերջին ամիսների ընթացքում: Եվ ընթանալով առաջ՝ մենք ունենք մեծ ակնկալիքներ նոր ԵԳՖԱԾ ծրագրի առնչությամբ ու կներդնենք մեր բոլոր ջանքերը այն հաջողությամբ իրականացնելու համար:

Կարո՞ղ եք առավել մանրամասն ներկայացնել ԵԳՖԱԾ ծրագիրը

ԵԳՖԱԾ ծրագիրը նախագծվել է ՀՀ կառավարության և IFAD համատեղ ջանքերով, որի նպատակն է ընդլայնել Հայաստանում IFAD-ի կողմից ֆինանսավորված ծրագրերի հաջող նախաձեռնությունները, հիմնականում` գյուղական ենթակառուցվածքների և գյուղական ֆինանսավորման գործառնությունները: Միևնույն ժամանակ կբարելավվեն գյուղատնտեսական արտադրության համակարգերը` գործադրելով ֆերմերների աջակցության արդյունավետ ծառայություններն ու արժեշղթայի զարգացման մոտեցումները: Այս ծրագրի իրականացման նպատակով IFAD-ը և ՀՀ կառավարությունը հատկացրել են համապատասխանաբար 11 մլն և 10 մլն ԱՄՆ դոլար, և ևս 29 մլն ԱՄՆ դոլար տրամադրվել է ՄԶՕՀ-ի և ԳԷՀ-ի կողմից: Ծրագրից կշահեն մոտ 16 000 տնային տնտեսություններ կամ շուրջ 67 000 մարդ: Խոսքը հանրապետության գյուղական բնակչության մոտ 7%-ի և գյուղական աղքատ բնակչության 21%-ի մասին է: 

Ի՞նչ կառաջարկեիք մեկնարկից սկսած ԵԳՖԱԾ-ի հաջող իրականցման համար: 

ԵԳՖԱԾ-ի կառավարումը կիրականացվի ծրագրերի իրականացման գրասենյակի (ԳՏՏԶ ԾԻԳ) կողմից, որը փորձառու է և բավականին լավ կարողություններ է ցուցաբերել Հայաստանում Հիմնադրամի կողմից ֆինանսավորված նախկին ծրագրերի իրականացման գործում: Իսկ Գյուղական ֆինանսավորման բաղադրիչը կիրականացնեն «Հայաստանում գյուղական տարածքների տնտեսական զարգացման հիմնադրամը» (ՀԳՏՏԶՀ) և «Գյուղական ֆինանսավորման կառույցը» (ԳՖԿ), որոնք այսօր ունեն բոլոր հմտությունները` ակնկալվող արդյունքներին հասնելու համար: Ուրախ ենք նշել, որ համապատասխան որակավորում ո ւնեցող աշխատակազմ ունենք: Այնուամենայնիվ, պետք է ձգտենք ապահովել ծրագրի բոլոր աշխատանքների արդյունավետ համակարգումը և մոնիտորինգը, ինչպես նաև առավելագույնի հասցնել տեխնիկական բաղադրիչների համագործակցությունը: Ծրագիրը պետք է ուշադրությունը սևեռի ֆերմերներին և համայնքներին` ապահովելու, որպեսզի վերջիններս լավագույնս օգտվեն ԵԳՖԱԾ-ի ընձեռած հնարավորություններից ենթակառուցվածքների բարելավման, վարկավորման հասանելիության, գյուղատնտեսական և տեխնիկական աջակցության առումով:

 Ընդհանուր առմամբ, վստահ եմ, որ բոլոր իրավասու կողմերի համատեղ ջանքերի արդյունքում ԵԳՖԱԾ-ը կիրականացնի իր նպատակները` այդպիսով նպաստելով Հայաստանի զարգացմանն ուղղված ջանքերին:

 Գյուղատնտեսության զարգացման միջազգային հիմնադրամն (IFAD) աշխատում է  կառավարությունների և զարգացման այլ գործընկերների հետ` գյուղական ոլորտում շատ կարևոր մի շարք մարտահրավերների լուծման ուղղությամբ: ԳԶՄՀ-ը միաժամանակ միջազգային ֆինանսական հաստատություն է և ՄԱԿ-ի հատուկ գործակալություն: Նրա առաքելությունն է` կատարել ներդրումներ գյուղական տարածքներում, ինչի արդյունքում կավելանա գյուղաբնակների եկամուտը, կբարձրանա փոփոխվող իրավիճակներին նրանց հարմարվողականությունը, ինչպես նաև կբարելավվի սննդի անվտանգությունը: ԳԶՄՀ-ն աջակցում է գյուղատնտեսական և գյուղական տարածքների զարգացման ծրագրերի իրականացմանը 99 երկրներում, որոնց արդյունքում առ այսօր օգտվել են մոտ 114 մլն մարդ: Գլոբալ առումով, 1978-ից սկսած ԳԶՄՀ ընդհանուր ներդրումները կազմում են ԱՄԴ 16.8 մլրդ: