Ե՞րբ է Հայաստանը դուրս գալու ՀԱՊԿ-ից

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

ՀԱՊԿ-ում 2025 թ. անդամավճարը կհաշվարկվի և կհաշվեգրվի Հայաստանին։ Նման հայտարարությամբ հանդես է եկել ՀԱՊԿ-ում Ռուսաստանի մշտական ներկայացուցիչ Վիկտոր Վասիլևը։ Նա նշել է, որ 2024 թվականի համար Հայաստանի անդամավճարը գնահատվել է 53,22 միլիոն ռուբլի, սակայն, Երևանը հրաժարվել է վճարել այդ գումարը։  

Արդյո՞ք Երևանը կվճարի անդամավճարը․ Վասիլևն այս հարցին պատասխանել է, որ «դա արդեն այդ երկրի ղեկավարության քաղաքական կամքն է»։ 

Բանն այն է, որ ՀԱՊԿ բյուջեն բաշխված է անդամ բոլոր երկրների միջև, դրա կեսը վճարում է Ռուսաստանը, մնացած 50%-ը հավասարապես բաշխված է մյուս 5 մասնակիցների միջև:  

Սակայն ի՞նչ ռիսկեր կարող են լինել, եթե ՀՀ–ն չվճարի անդամավճարը, արդյո՞ք այս ամենից հետո ՀՀ–ն դուրս կգա ՀԱՊԿ–ից․ այս և այլ հարցերի շուրջ MediaHub-ը զրուցել է ռուս քաղաքագետ Վիկտոր Սապրիկայի հետ։ 

«ՀԱՊԿ-ը, սկզբունքորեն, ոչ միայն երկրների ամբողջականության, այլև, առհասարակ, քաղաքական կայունության երաշխավորն է։ Այսինքն, եթե մենք խոսում ենք տարածաշրջանային անվտանգության մասին, ապա, իհարկե, ՀԱՊԿ-ը Հարավային Կովկասում ներկայումս առաջատար դեր է խաղում։ Մենք տեսնում ենք, թե ինչ է կատարվում Հայաստանի տարածքում, սոցիոլոգիական հարցումները ցույց են տալիս, որ Հայաստանի բնակչության 44%-ը կողմ է երկրի արտադաշնակցային կարգավիճակին»,- ասաց Սապրիկան։

Ըստ ռուս քաղաքագետի՝ հայ հասարակության մեջ սկզբունքորեն մեծ պառակտում կա՝ մի կողմից ՀԱՊԿ-ն է, մյուս կողմից՝ ՆԱՏՕ-ի երկրներն են, բայց, այնուամենայնիվ, բուն Հայաստանի բնակչությունը, ընդհանուր առմամբ, դեռ ամբողջությամբ չի կողմնորոշվել, և սա քաղաքական անկայունության հետ է կապված։ Ըստ նրա՝ Փաշինյանի նկատմամբ աջակցությունն անընդհատ նվազում է, նրա գործունեությունը դրական է գնահատում ՀՀ բնակչության միայն 34%-ը։

«ՀԱՊԿ-ը տարածաշրջանային անվտանգության և արագ արձագանքման հավաքական ուժերի երաշխավորն է։ Ըստ փաստաթղթերի՝ միշտ օգնության կգան, բայց նախ և առաջ պետք է հասկանալ, որ եթե այդ օգնությունը ուղղակիորեն, բացահայտ և հստակ խնդրում են, այսինքն՝ ինչ եղավ Ղազախստանում, ինչ եղավ այլ երկրներում։ ՀԱՊԿ-ն այն երաշխավորն է, որը հնարավորություն է տալիս որոշակի տարածաշրջաններում ապահովել անվտանգությունը։ Մյուս կողմից՝ մենք պետք է հասկանանք, որ իշխանությունն ինքը պետք է ապահովի իր քաղաքացիների անվտանգությունը»,- նշեց քաղաքագետը։

Ըստ նրա՝ եթե իշխանությունը միշտ չէ, որ բավարարում է երկրի ազգային շահերը, ապա պետք չէ ակնկալել, որ այս երկրի արտաքին քաղաքականությունը կորոշի միջազգային կազմակերպությունը, որն առաջին հերթին տվյալ երկրի ինքնիշխանության երաշխավորն է։ Սապրիկան հավելեց, որ եթե վարչապետն ինքը չի կարող որոշել իր հստակ դիրքորոշումը, տեսնում ենք բողոքի շարժում, որին մաքսիմալ աջակցում են Հայաստանի բնակիչները, այսինքն՝ կան տարածքային խնդիրներ, ապա այդ գործառույթները, բնականաբար, անհնար է փոխանցել միջազգային կազմակերպությանը, եթե երկրի ներսում համաձայնություն չկա:

«Կարծում եմ, ներդրման մասշտաբը և սկզբունքորեն ներդրումը սառեցնելու որոշումը կազդի երկրի կարգավիճակի վրա։ Այսինքն՝ Հայաստանը, ամենայն հավանականությամբ, չի կարողանա լինել կազմակերպության անդամ՝ առանց կազմակերպության գործունեությունը ֆինանսավորելու։ Իմ կարծիքով՝ սկզբում դա կլինի նախազգուշացում, իսկ հետո՝ անհապաղ ՀԱՊԿ անդամի կարգավիճակի վերաբերյալ որոշում։ Այսինքն՝ ՀԱՊԿ-ը շատ կարևոր է Հայաստանի համար և եթե դադարեցնենք ներդրումները, դադարեցնենք համատեղ գործողությունները, ապա, իհարկե, շուտով Հայաստանը կարող է կորցնել անդամակցությունն այս կազմակերպությանը»,- եզրափակեց ռուս քաղաքագետը։

Մարիաննա Արամյան