Վճռական և ուժգին հակահարված տալ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներին. չինական մամուլը՝ Թրամփի վարչակազմի որոշման մասին

Օրերս ԱՄՆ-ի նորընտիր նախագահ Թրամփի վարչակազմը հայտարարեց  Չինաստանից ներմուծվող ապրանքների համար 10 % մաքսատուրք սահմանելու մասին։ Այս թեման բավական բուռն քննարկումների տեղիք է տվել Չինաստանում: Մասնավորաբար, chinanews.com պարբերականը հրապարակել է Չինաստանի Քաղաքական գիտությունների և իրավունքի համալսարանի միջազգային իրավունքի ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ, դոցենտ Տին Րուի հոդվածը, ուր մասնավորաբար գրված է.

«Այս քայլը ոչ միայն խախտում է Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության ամենահիմնական կանոնները, այլ նաև լրջորեն խաթարում է միջազգային համագործակցության փոխվստահության հիմքերը։ Չինաստանի կառավարությունը հայտարարեց, որ  Առևտրի համաշխարհային կազմակերպություն հայց է ներկայացնելու ԱՄՆ-ի դեմ, իսկ ինքն էլ իր հերթին փետրվարի 10-ից ամերիկյան որոշ ապրանքների վրա համապատասխան մաքսատուրքեր կսահմանի։

Ապագայում ԱՄՆ-ի միակողմանի գործողությունների քաղաքականությունը կարող է ավելի սրվել, և Չինաստանը պետք է մեծ ջանքեր գործադրի՝ դիմադրելու ԱՄՆ-ի տնտեսական ահաբեկչություններին, պահպանելու բազմակողմ համագործակցության կայուն մեխանիզմները և հասնելու երկրների միջև հավասար համագործակցության։

Չինաստանը մշակում  է բազմաչափ, բազմապրոֆիլ և նպատակաուղղված հակահարվածի միջոցներ։

Չինաստանի կողմից հայտարարված մաքսատուրքերի բարձրացման ցուցակում 15 % մաքսատուրք կսահմանվի ԱՄՆ-ի ածխի և հեղուկ բնական գազի համար, իսկ  նավթի, գյուղատնտեսական սարքավորումների, բեռնատար մեքենաների և այլ ապրանքների համար՝ 10 %։ Տարբեր ապրանքների համար տարբեր մաքսատուրքեր սահմանելու պատճառն այն է, որ ամերիկյան արդյունաբերությունը  Չինաստանում ունի հիմնական շուկայական շահեր, և դա կարող է հանգեցնել թիրախային հարվածի՝ խուսափելով ավելորդ արձագանքներից։

Միևնույն ժամանակ, Չինաստանը խորհրդատվության հարցում է ներկայացրել Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանը։ Սա բազմակողմանի հակաքայլ է Միացյալ Նահանգների միակողմանի մաքսատուրքերի սահմանման դեմ, որով Չինաստանը ԱՀԿ վեճերի կարգավորման մեխանիզմի միջոցով կպաշտպանի իր օրինական իրավունքները և գործնական քայլերի միջոցով կպաշտպանի բազմակողմ առևտրային համակարգի հեղինակությունը։

Ընդհանուր առմամբ, Չինաստանի հակաքայլերը զուսպ են և ճշգրիտ, և տեղ են թողնում ապագայում բանակցությունների և համաձայնությունների համար։ Չինաստանի հակաքայլերը հարգում են բազմակողմ մեխանիզմները և տեղ են թողնում համագործակցությունների համար, ժամանակին կիրառում հակահարվածներ և բազմակողմանի հակաքայլեր՝ միջազգային իրավունքի պահպանման հույսով։

ԱՄՆ-ն հաճախակի է օգտագործում մաքսատուրքերը՝ ճնշելու իր առևտրային գործընկերներին՝ առաջացնելով վստահության ճգնաժամ։ Միացյալ Նահանգների հիմնական առևտրային գործընկերները, այդ թվում՝ Կանադան և Մեքսիկան, դեմ են արտահայտվել և դժգություն հայտնել Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի կողմից մաքսատուրքերի ավելացման սպառնալիքների վերաբերյալ։ Տնտեսության և արդյունաբերության շղթայի առումով ԱՄՆ-ից մեծ կախվածության պատճառով Կանադան և Մեքսիկան ստիպված են եղել համագործակցել ԱՄՆ-ի հետ՝ ներգաղթյալների և թմրամիջոցների հետ կապված անօրինական գործողությունների առումով՝ այդպիսով ժամանակավորապես կասեցնելով Նահանգների կողմից իրենց արտադրանքի համար 25 % մաքսատուրքի սահմանումը։ Սակայն վստահության հիմքում ճեղքերն անխուսափելիորեն կհանգեցնեն քաղաքականության և շուկայի փոփոխությունների։ Օրինակ՝ «Հոնդան» ի սկզբանե Մեքսիկայում իր արտադրանքի 80 %-ը վաճառել է ԱՄՆ-ին, սակայն հայտարարել է, որ մաքսատուրքերի երկարաժամկետ տևողության դեպքում կքննարկի արտադրության տեղափոխության հարցը։ Կանադացի հայտնի բանկիր Մարկ Գարնին ասել է, որ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի գործողությունները ակնհայտ «բուլլինգ» են, և որ կանադացիներին հեշտ չէ ահաբեկել, ու իրենք չեն պատրաստվում փոխզիջման գնալ։

Միացյալ Նահանգների ներկայիս քայլերը ստիպել են բոլոր երկրներին գիտակցել Միացյալ Նահանգների գործողությունների էությունը, այն է՝ իր օգուտի համար զոհաբերել այլ երկրների շահերը։ Միացյալ Նահանգների գործողություններն անխուսափելիորեն կհանգեցնեն հակադարձ ազդեցության ավելի շատ ասպեկտներում։ Երկրները պետք է միմյանց ձեռք բռնեն՝ դիմադրելու նման քայլերին և գաղափարներին, որոնք հաշվի չեն առնում մարդկային հասարակության ընդհանուր զարգացման շահերը։

Բազմակողմ համագործակցությունը բոլոր տնտեսությունների համար դեռ լավագույն ընտրությունն է։ Անկախ նրանից, դա ավտոմոբիլային արդյունաբերություն է, նոր էներգետիկ արդյունաբերություն, չիպերի արդյունաբերություն, թե սպասարկման ոլորտ, ֆինանսներ, կրթություն կամ բժշկություն, երկրներն այսպես թե այնպես արդեն փոխկապակցված են։ Թե՛ արտադրության, թե՛ սպառման տեսանկյունից որևէ տնտեսության բացառումը կամ դուրսմղումը վնաս կհասցնի արտադրության արդյունավետությանը և ընդհանուր բարեկեցությանը։

Զարգացման ազգային ռազմավարության տեսանկյունից բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում բացարձակ «առաջատար» դիրքի պահպանումը, անկասկած, կարող է ավելի շատ մենաշնորհային շահույթ բերել, սակայն երկարաժամկետ հեռանկարում մարդկային զարգացումը հիմնված է ոչ թե մեկ մարդու կամ մեկ երկրի վրա, այլ այլ ողջ մարդկային հասարակության համատեղ զարգացման։ Սեփական շահերից ելնելով՝ ԱՄՆ-ն անդադար ճնշում է այլ տնտեսություններին, հեռացնում մրցակցությունը, գլխավոր դիրք զբաղեցնում։ Սա հակասում է հասարակության զարգացման օրենքներին և դատապարտված է ձախողման։

Միայն հիմնվելով բազմակողմ մեխանիզմների վրա և առաջնորդվելով առևտրային կանոններով, արդար մրցակցություն և համագործակցություն ապահովելով՝ կարելի է ամրապնդել երկրների արդյունաբերական շղթան։ Մշտապես ԱՄՆ-ի տնտեսական գերիշխանությանն ապավինելն անխուսափելիորեն ցանկացած պահի կարող է հանգեցնել «խեղդող» ճգնաժամի և բախվել ԱՄՆ-ի միակողմանի տնտեսական ահաբեկչությանը։ Բոլոր երկրների պարագայում, անկախ նրանից, թե որ մայրցամաքում են գտնվում, զարգացող, թե զարգացած երկիր են, այս գաղափարն արմատավորվել է հանրային գիտակցության մեջ և դարձել միջազգային կոնսենսուս։

Չինաստանը միջազգային կարգի անկոտրում պաշտպան և մասնակից է, որը կարող է ամրապնդել այլ երկրների հետ համագործակցությունը՝ միասին հակազդելու Դոնալդ Թրամփի կառավարության միակողմանի ահաբեկչություններին, կոչ անել երկրներին՝ կյանքի կոչել մարդկության միասնական ճակատագրի համայնքային գաղափարը, ջանասիրաբար զարգացնել բազմակողմ համագործակցության մեխանիզմները, պահպանել բազմակողմ առևտրային համակարգը և համաշխարհային արդյունաբերական շղթայի ամրությունը։

Սկզբնաղբյուր՝ chinanews.com